YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/5459 E.  ,  2024/951 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 1997/514 E., 2000/39 K.
KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; dava konusu 3152 parsel sayılı taşınmazın afetzede olarak davalıların murisine tahsis edildiğini, davalıların murisinin taşınmazın tapusunu üzerine almadan, taşınmazı harici senet ile dava dışı ... ...'a sattığını, ... ...'ın ise taşınmazı 1993 yılında davacıya sattığını, taşınmaza eklemeli olarak yirmi yıldan fazla süre ile zilyet olunduğunu, tahsisten itibaren de on yıllık sürenin dolduğunu belirterek; 3152 parsel sayılı taşınmazın tapusunun iptali ile davacı adına tescilini dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar ... ve ... cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın tapulu olduğunu, tapulu taşınmazların harici satışının geçerli olmadığını belirterek davanın reddini istemişlerdir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ..., ..., ... , ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar ..., ..., ... ..., ... vekili; ... ve ... 'e yapılan gerekçeli karar tebliğinin usulsüz olduğunu, Mahkemenin gerekçesinin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazın tapulu olduğunu, tapulu taşınmazın haricen satışının geçerli olmadığını, davada zilyetlikle kazanmanın şartlarının da gerçekleşmediğini belirterek, kararın bozulmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, harici satın alma ve TMK'nın 724 üncü maddesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 706 ve 724 üncü; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 237 nci, 2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 26 ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 89 uncu maddesi.

3. Değerlendirme
1. Tapu Kanunu'nun 26 ncı, Borçlar Kanunu'nun 237 nci, Türk Medeni Kanunu'nun 706 ncı ve Noterlik Kanunu'nun 89 uncu maddeleri uyarınca; tapulu taşınmazın satışını amaçlayan sözleşme anılan yasa hükümlerine aykırı olarak haricen düzenlenmiş ise resmi şekil şartına uygun olmadığından mülkiyetin devri sonucunu doğurmaz.

2. Dosya içerisinde yer alan bilirkişi raporuna göre dava konusu 3152 parsel sayılı taşınmazın 2908 parsel sayılı taşınmazın parselasyonu sonucunda oluştuğu ve 2908 parsel sayılı taşınmazın birleştirme suretiyle 30.12.1987 tarihinde tapuya kayıtlı olduğu, davacı tarafından ibraz edilen 15.05.1990 ve 16.12.1993 tarihli harici satış sözleşmelerinin yapıldığı tarihte taşınmazın tapuda kayıtlı olup yukarıda açıklandığı gibi resmi şekle uygun bir taşınmaz devri bulunmadığından davacının tescil istemine ilişkin talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulü yönünde karar verilmesi yasaya aykırıdır.

3. TMK’nın 684 ve 718 inci madde hükümleri gereğince yapı, üzerinde bulunduğu taşınmazın mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) haline gelir ve o taşınmazın mülkiyetine tâbi olur. Ancak, yasa koyucu somut olaydaki taşınmazların durumunu genel hükümlere bırakmamış, bu konumdaki taşınmazların maliki ile yapıyı yapan kişi arasındaki ilişkiyi TMK’nın 722, 723 ve 724 üncü maddelerinde özel olarak düzenlemiştir. Uyuşmazlığın bu kapsamda değerlendirilmesi gerekecektir.

Bir kimsenin kendi malzemesi ile başkasının tapulu taşınmazına sürekli, esaslı ve mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) niteliğinde yapı yapması halinde malzeme sahibinin iyi niyetli olması yanında diğer bazı koşullar da mevcutsa malzeme sahibi, yapının bulunduğu alan ile yapının kullanılması için zorunlu arazi parçasının tescilini mülkiyet hakkı sahibinden isteyebilir.

4. Davacı dava dilekçesinde ayrıca dava konusu taşınmaza ev yaptığını, iyi niyetli olduğunu beyan ettiğinden; Mahkemece davacının TMK'nın 724 üncü maddesine dayalı isteminin değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.

V. KARAR
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulü ile usul ve kanuna aykırı bulunan hükmün 6100 sayılı HMK'nın geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
Taraflarca HUMK'un 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilâmının tebliğinden itibaren ilâma karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,
20.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.