YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/48 E.  ,  2024/1312 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2811 E., 2022/2699 K.
KARAR : Davanın reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/312 E., 2021/215 K.

Taraflar arasındaki ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tesil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin dava konusu 28588 ada 3 parsel sayılı taşınmazda paydaş olduğunu, taşınmaz hissesinin davalı tarafından 04.09.2020 tarihinde 975.000,00TL bedelle satın alındığını ve bu satışın davalı tarafından tanzim olunan ihbarname ile müvekkillerine bildirildiğini, diğer ortakların kanundan kaynaklanan ön alım haklarını kullanmalarını önlemek amacıyla satış bedelinin muvazaalı olarak gerçek satış değerinden yüksek gösterildiğini, öte yandan dava konusu taşınmaz hakkında açılan ortaklığın giderilmesi davasının Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 27.06.2016 tarihli, 2015/2086 Esas, 2016/1297 Karar sayılı kararıyla kabulüne karar verildiğini, dava konusu taşınmazın Ankara Gayrimenkul Satış Memurluğunun 2020/126 Satış sayılı dosyasından satış işlemlerinin devam ettiğini, bu önalım davası sonuçlanıncaya kadar satış işleminin bekletilmesi gerektiğini, önalım hakkına konu hissenin gayrimenkulün yaklaşık % 11'ine isabet eden hatırı sayılır büyüklükte bir pay olduğunu, önalım davası sonucunda hissedarların mülkiyet hisse pay oranları önemli ölçüde değişeceğinden yapılacak olan ihaleyi etkileyeceğinden, mağduriyetlere ve haksız edinimlere yol açacağını belirterek, davalının muvazaalı olarak gerçeğin üzerinde bedel göstererek satın alınmış olduğu 352/3516 (352 m2) paya ilişkin tapu kaydının iptali ile davacılar adlarına eşit olarak kayıt ve tesciline, gayrimenkul satış memurluğunun satışının önalım davası sonuçlanana kadar bekletici mesele yapılmasına, satışın önalım davası sonuçlandıktan sonra kaldığı yerden devam etmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; satış bedelinde muvazaa yapıldığı iddiasının doğru olmadığını, müvekkilinin hissenin gerçek değerleri üzerinden satış işlemlerini gerçekleştirdiğini, dava konusu payın tapuda gösterilen gerçek değeri 975.000,00TL üzerinden davacıların önalım hakkını kullanmasına bir itirazının olmadığını, aksi takdirde davanın reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 2020/312 Esas, 2021/215 Karar sayı ve 08.07.2021 tarihli kararı ile "...Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 17.11.2015 dava, 27.06.2016 karar tarihli, 2015/2086 Esas, 2016/1297 Karar sayılı kararıyla ortaklığın satış suretiyle giderilmesine, satış bedelinin 26.04.2016 havale tarihli bilirkişi raporundaki tevzi cetvelindeki oranlarda taraflara tevzine yönelik kararın bulunduğu, kararın 13.02.2020 tarihinde kesinleştiği, Hukuk Genel Kurulunun 2.5.1990-6-110/268 E-K sayılı ilamınında da '...paydaşların birinin açtığı ve davacının da taraf bulunduğu ortaklığın giderilmesi davası, şuyuun satış suretiyle giderilmesine ilişkin kabulle sonuçlanmış, verilen karar kesinleşmiştir. Kesinleşen karar dolayısıyla yapılan yapılan ihalede dava konusu taşınmazın tamamı davacı ve müşterekleri üzerinde kalmıştır. Belgelenmiş olan bu maddi olgu karşısında davacının çekişmeli taşınmazda, yabancının çıkarılarak tamamına malik olma arzusu gerçekleşmiş durumdadır. Amaçsal yorumla olaya yaklaşıldığında da amacın tahakkuk ettiğinin kabulü gerekir. Hal böyle olunca davacının ortaklığın giderilmesi davasının kabulle sonuçlanıp kesinleşmesinden sonra açtığı temyize konu şufa davasının reddedilmesi açıklanan gerekçelerle yerinde görülmüştür. Bu itibarla direnme kararı onanmalıdır...' şeklinde karar verilmiş olduğu, ...dava konusu taşınmaz hakkındaki...yapılan ihalede dava konusu taşınmazın tamamının davacıların ve müşterekleri üzerinde kaldığı, belgelenmiş olan bu maddi olgu karşısında davacıların çekişmeli taşınmazda, yabancının çıkarılarak tamamına malik olma arzularının gerçekleştiği ve amacın tahakkuk etmiş olması karşısında davacıların davalarının taşınmazın tamamına malik oldukları..." gerekçeleriyle, "...davanın reddine..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (III) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki nedenleri tekrar ederek; İlk Derece Mahkemesinin davanın reddine yönelik kararının doğru olmadığını, taşınmazdaki payı müvekkillerinin değil, müvekkillerinin hissedarı olduğu üçüncü kişi durumundaki şirketin satın aldığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 24.11.2022 tarihli ve 2021/2811 Esas, 2022/2699 sayılı Kararı ile "....Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 2021/6683 Esas, 2022/2955 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, önalıma konu pay açık artırma sonucu dava dışı şirket tarafından satın alındığına ve bu durumda irade dışı bir devir söz konusu olduğuna göre, mahkemece yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesinde sonuç itibarı ile usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığı..." gerekçeleriyle "...davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine..." karar vermiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda (IV.C) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde yer alan nedenlere dayanarak hükmün bozulması gerektiğini, dava süresince birçok kez mahkemeden satışın durdurulması talebinde bulunulduğunu, dava konusu taşınmazı ihale sonucu müvekkillerince değil müvekkillerinin ortağı olduğu dava dışı şirketçe satın alındığını, HGK kararı ile davadaki uyuşmazlığın uyumlu olmadığını, müvekkillerinin önalım davasındaki bedeli karşılayacak güçleri olduğunu ancak ihalede ikinci bir bedel yatırarak taşınmazın tamamının satın alınmasını karşılayacak güçleri olmadığını, bu nedenle ihaleye şirketin katıldığını belirtmiştir.

2. Davacılar vekili tarafından verilen 17.01.2023 tarihli ek temyiz dilekçesinde ise; dava konusu payın açık arttırma ihalesi ile dava dışı şirkete ... olması nedeni ile HMK'nın 125. maddesinin uygulama alanı bulacağını, mahkemece davacılara süre verilerek ihale ile taşınmazı satın alan şirkete karşı davanın devamının sağlanması gerektiğini, bu imkanın müvekkillerine verilmediğini beyan ederek, kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ön alım hakkına dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, 732 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.03.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.