YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/3928 E.  ,  2024/3494 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1472 E., 2023/1721 K.
DAVA TARİHİ : 26.04.2019
KARAR : Davalı ... vekili başvurusunun esastan reddi, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılması, davanın kısmen kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/223 E., 2023/96 K.

Taraflar arasındaki taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... 2. Noterliğinin 25.03.2005 tarih ve 3898 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde yapılan taşınmaz satış vaadi sözleşmesi uyarınca, tapu maliki davalının müvekkillerinin murisi ...'ya 130 ada 6 parsel sayılı taşınmazdaki hak ve hissesinin tamamını devretmeyi vaadettiğini, taşınmazın satış tarihi itibariyle murise ve dolayısıyla müvekkili mirasçılarına fiilen teslim edilmesine ve satış bedelinin sözleşme tarihi itibariyle nakden ödenmesine rağmen devrin yapılmadığını ileri sürerek, dava konusu 6 parsel sayılı taşınmazdaki davalı adına kayıtlı hissenin iptali ile her türlü borçtan ve takyidattan ari olarak müvekkili mirasçılar adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmenin zamanaşımına uğradığını, satışa ilişkin bedelin yarısının alındığını, kalan yarısının ise ödenmediğini, ödenen kısım içinde zaten 3 yıllık bir süre kadar davaya konu taşınmazda kaldıklarını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Dahili davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın borçlular ve kefilleri aleyhine İstanbul 18. İcra Müdürlüğünün 2012/22109 Esas sayılı dosyası ile 123.378,21 TL alacak için icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından banka borcu ödenmediğinden şerhlerin halen geçerli olduğunu, dava konusu taşınmazın her türlü borçtan ve takyidattan ari olarak davacılar adına tesciline muvafakat etmediklerini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Dahili davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; temlik alınan krediye ait dosyanın 29.08.2013 tarihi itibariyle ibra olup dosya üzerindeki haczin düştüğünü, bu nedenle taraf sıfatlarının kaldırılması gerektiğini belirtmiştir.

Dahili davalı ... Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle; dosyaya sundukları Belediye Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığının mükellefi ...'ın maliki olduğu 130/6 ada parsele tatbik edilen şerhin devam ettiğini ve adı bildirilen mükellefin vadesinin geçtiği halde ödenmemiş olan 2.502,7 TL miktarlı 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen borcu bulunduğunun bildirildiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; satış vaadi sözleşmesinde satış bedelinin 15.000 YTL olarak kararlaştırıldığı, satış bedelinin 10.000,00 YTL'sinin teslim alındığının, bakiye 5.000,00 YTL'nin ise 01.08.2005 tarihinde ödeneceğinin belirtildiği, davalı vekilinin bakiye 5.000,00 YTL'nin ödenmediğini iddia ettiği, davacıların bakiye bedelin ödendiğini ispat edemedikleri, davacı tarafa yemin delilinin hatırlatıldığı ancak süresinde yemin metnini dosyaya sunmadıkları, taşınmazın satış vaadi sözleşmesine konu edilen satış bedelinin ödenmeyen 1/3 oranında dava tarihindeki rayiç bedeli olan 82.689,00 TL'nin Mahkeme veznesinde depo ettirildiği, davacı tarafın borçlardan ari olarak tapu iptalini ve kendi adına tescil talebi bakımından yapılan incelemede; davacı tarafından dahili davalıların iyiniyetli olmadıklarının ispat edilmesi gerektiği ancak bu hususta davacı tarafından dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı, haciz alacaklılarının TMK'nın 1023 üncü maddesinde tanımlanan tapuya güven ilkesinin doğal bir sonucu olarak, borçlu davalının haciz tarihinde taşınmazın maliki olduğundan ve gerek haciz, gerekse ipotek tarihinden önce davacı/mirasçılar lehine verilmiş ve kesinleşmiş bir tapu iptal ve tescil kararı bulunmadığından iyiniyetli oldukları gerekçesiyle; taşınmaz üzerindeki hacizlerin baki kalması kaydıyla davanın kısmen kabulüyle; 130 ada 6 parsel sayılı taşınmazda 4. Kat 9 No.lu bağımsız bölümdeki davalı ... hissesinin iptali ile davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, taşınmaz satış vaadinden kaynaklanan ve depo edilen 82.689,00 TL'nin karar kesinleştiğinde davalı ...'a ödenmesine, diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; dahili davalıların iyi niyetli olmadığını ileri sürerek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; tescil isteminin hüküm altına alınabilmesi için sözleşmede kararlaştırılan bedelin ödenmiş olması gerekli olduğunu, ödemenin ispatlanamadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bir önceki kaldırma kararı öncesi, yerel mahkemece taşınmazın tapu kaydında bulunan ipotek ve hacizlerin kaldırılması talebinin (takyidatlardan ari olarak şeklinde) kabulüne ilişkin 09.02.2022 tarih ve 2021/145 Esas, 2022/77 Karar sayılı kararın dahili davalılar ... Büyükşehir Belediyesi ile Gelecek Varlık ... A.Ş.'ne usulünce tebliğine rağmen bu davalılarca istinaf yoluna başvurulmamış olması nedeniyle bu davalıların alacakları yönünden konulan hacizler nedeniyle davacı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğundan bunu bertaraf eder şekilde bu davalılar yönünden de takyidatların kaldırılması talebinin reddinin yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 353/1-b.2 maddesi gereğince, yukarıda belirtilen gerekçe doğrultusunda kabulü ile; ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.03.2023 tarihli ve 2022/223 Esas, 2023/96 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar adına hisseleri oranında tesciline, mahkeme veznesinde depo edilen 82.689,00 TL'nin karar kesinleştiğinde davalı ...'a ödenmesine, taşınmazın tapu kaydına dahili davalı ... Belediyesi lehine konan 16.01.2012 tarih ve 547 yevmiye sayılı beyanın ve dahili davalı ... ... şirketi lehine Samsun İcra Müdürlüğünün 2017/106687 Esas sayılı dosyasından konan 19.09.2019 tarih ve 21267 yevmiye sayılı haciz şerhinin kaldırılmasına, açılan davanın dahili davalı ...Ş. yönünden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacılar vekili, temyiz dilekçesinde; satış bedelinin ödenmiş olduğunu, depo edilen paranın iadesinin gerektiğini, bankanın iyi niyetli olmadığını, dahili davalı banka lehine vekalet ücretine hükmedilmesini hatalı olduğunu ileri sürerek, kararın reddedilen kısım yönünden bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; satış bedelin ödenmediğini, tapu iptal ve tescil kararı verilemeyeceğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili ve davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.06.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.