YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/3777 E.  ,  2024/2786 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1889 E., 2023/590 K.
DAVA TARİHİ : 27.12.2018
KARAR : İstinaf talebinin kısmen kabulüne, davanın kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 17. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/13 E., 2021/45 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulüne, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 21.05.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz eden davacılar vekili Av. ... ile karşı taraftan davalı vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

. DAVA
Davacı vekili; 2619 ada 7 parsel sayılı tamamı ...Vakfı adına kayıtlı taşınmazın 26.03.1985 tarihli tapu tahsis belgesi ile davacılar murisi Şaban Soydan' a tahsis edildiğini, tahsis olunan taşınmaz üzerinde davacılara ait gecekondu olduğunu ve davacılar tarafından halen kullanıldığını, davacıların başvurusu üzerine davalı tarafça taşınmazın 1.040.000,00 TL bedelle satışına uygunluk verildiğini, tespit edilen değerin yüksek olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere keşif ve bilirkişi incelemesi ile bedelin tespiti ile depo edilmesini, davalı adına kayıtlı olan hisselerin iptali ile davacılar adına kayıt ve tescilini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı vekili; dava konusu edilen taşınmazın tamamı 1.040.000,00 TL bedeli karşılığında Vakıflar Meclisinin 24.09.2018 tarih ve 479/439 sayılı Kararı ile tashihen satışının uygun görüldüğünü ve yazının davacılar vekiline tebliğ edildiğini, ancak davacıların satın alma işlemini yapmayarak görülmekte olan davayı açtıklarını, müvekkili İdarenin yargılama masrafları ile sorumlu olmadığını, dava açılmasına sebebiyet vermediğini, tapu tahsis belgesinin bir mülkiyet belgesi olmadığını, davacılar tapu tahsis belgesi almak için başvuruda bulunmadığından, usul ve yasaya aykırı davanın reddi gerektiğini, haksız ve hukuki mesnedi bulunmayan davanın reddine, müvekkili İdare davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden muhakeme masrafları ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 2619 ada 7 parsel sayılı taşınmazın ...Vakfı adına kayıtlı olan hissesinin iptali ile davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, dava konusu ve ...Vakfı adına kayıtlı olan taşınmaz hissesi için belirlenen, depo edilen 1.040.000,00TL’nin karar kesinleştiğinde nemaları ile birlikte ...Vakfını temsil eden davalı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili; mahkemece keşif yapılarak, müvekkil idarece belirlenen bedelin doğru olduğunun tespit edildiğini, müvekkili idarenin davanın açılmasına sebep olmadığını,bu durumda mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verildiğini, öte yandan müvekkili idarece taşınmaz için tespit edilen bedelin 2018 yılı rayiç bedeli olarak belirlendiğini, ancak mahkemece bu bedele hiçbir güncelleme yapılmadığı gibi yasal faiz dahi işletilmeden 2020 yılında depo ettirildiğini, kararın bu nedenle de usul ve yasaya aykırı olup kaldırılması gerektiğini, müvekkili idarenin davaya sebep olmadığının mahkemece de tespit edildiği halde müvekkil idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş olması da usul ve yasaya aykırı olup kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazda 0,349207 (9034,9207) oranında DOP kesildiği anlaşılmakla bu miktarın tahsis belgesindeki metrekareden düşülmesi ve kalan miktar taşınmaz bedelinin depo edilmesi gerekirken mahkemece taşınmazın tamamı için bedel depo ettirerek tamamının tapusunu iptali usul ve yasaya uygun olmadığı belirtilerek, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, Bakırköy 17. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.02.2021 tarihli ve 2021/13 Esas, 2021/45 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, HMK 353/1-b-2 uyarınca gerekçe ve hüküm düzeltilmek suretiyle; 2619 ada 7 No.lu parselin 13000 pay kabul edilerek 4344/13000 payının iptali ile (43,44 m²) davacı ...'ın 16.06.2022 tarihinde vefat ettiğinden ... 28. Noterliğinin 29.06.2022 tarih 06178 yevmiye No.lu mirasçılık belgesi uyarınca terekesi 4 pay kabul edilerek mirasçıları ..., ..., ..., ... adına 1'er pay miras hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline, 4344/13000 payının iptali ile (43,44 m²) ... adına tapuya kayıt ve tesciline, 4312/13000 payın (43,12 m²) ise davalı ...Vakfı adına tesciline, dava konusu ve ...Vakfı adına kayıtlı olan taşınmaz hissesi için belirlenen ve depo edilen 1.040.000,00 TL’nin karar kesinleştiğinde nemaları ile birlikte ...Vakfını temsil eden davalı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacılar vekili; iki kez DOP kesilmesinin doğru olmadığını, 130 m² hisse üzerinden rayiç bedelin depo edilmesine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04.12.1996 tarihli ve 1996/14-763-864 sayılı Kararında da belirtildiği gibi tapu tahsis belgesi bir mülkiyet belgesi olmayıp yalnızca fiili kullanmayı belirleyen ve ilgilisine kişisel hak sağlayan bir zilyetlik belgesidir. Tapu tahsis belgesinin varlığı tahsis edilen yerin adına tahsis yapılan kişi veya mirasçıları adına tescili için yeterli değildir. Tahsis kapsamındaki yerin hak sahibi adına tescil edilebilmesi için;
- Hukuki yönden geçerliliğini koruyan bir tapu tahsis belgesinin bulunması,

- Tahsise konu yerde 3194 sayılı Yasa'nın 18 inci maddesi uyarınca imar planı veya 3290 sayılı Yasa ile değişik 2981 sayılı Yasa uyarınca ıslah-imar planlarının yapılmış olması,

- İlgilisine, tapu tahsis belgesi gereğince bir başka yerden tahsis yapılmamış olması,

- Tahsise konu yerin kamu hizmetine ayrılmamış ve imar planına göre konut alanında kalmış olması,
- Tahsise konu yer ile tescili istenilen taşınmazın aynı yer olup olmadığı ve taşınmazın niteliklerinin belirlenmesi amacıyla mahallinde uzman bilirkişiler aracılığı ile keşif yapılması,

- Tahsise konu arsa bedelinin ödenmiş olması, ödenmemiş ise taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinin uzman bilirkişiler aracılığı ile saptanarak hükümden önce mahkeme veznesine veya belirlenecek tevdi mahalline depo edilmiş olması.

- İmar parsellerinin oluşturulması sırasında, şuyulandırmaya tabi tutulan parselden 3290 sayılı Yasa ile değişik 2981 sayılı Yasa'nın 18/b-c maddesi uyarınca düzenleme ortaklık payı kesilip kesilmediğinin, kesilmiş ise uygulanan oranın saptanması gerekir.

3. Değerlendirme
Somut olayda; tapu tahsis belgesine konu miktardan DOP indirimi yapılarak tapu iptal ve tescile hükmedilmiş olmasında kural olarak bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ne var ki, DOP indirimi yapılarak tescil hükmü kurulmasına ve bu kesinti sonucu tescile karar verilen miktar itibariyle taşınmaz değerinin depo edilmesi gerektiği gerekçede belirtilmesine rağmen, gerekçe hüküm çelişkisi oluşturularak taşınmazın tamamı için depo edilen bedelin davalı idareye ödenmesine karar verilmesi isabetsizdir. Öte yandan; İlk Derece Mahkemesi kararını davacı taraf istinaf etmediğine göre, kararı istinaf eden davalı idare aleyhine harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin yüklenmesi de usul ve yasaya uygun değildir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin, temyiz itirazlarının kabulüyle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Yargıtay duruşma vekalet ücreti 17.100,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Yargıtay duruşma vekalet ücreti 17.100,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.05.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.