YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/3586 E.  ,  2024/2651 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2024 E., 2023/855 K.
DAVA TARİHİ : 15.12.2015
KARAR : İstinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, harç ve vekalet ücreti yönünden kararın düzeltilmesine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/204 E., 2021/285 K.

Taraflar arasındaki tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, harç ve vekalet ücreti yönünden kararın düzeltilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Bursa ili, Merkez ilçesi, 4. Bölge, Değirmenlikızık Köyü, 4 pafta, 3028 ada 1 parsel numaralı 279 m² taşınmazın müvekkillerinin murisi ... adına tahsis edildiğini, gayrimenkulün arsa bedelinin 2981 sayılı Yasanın hak sahiplerine tahsisi ile ilgili taahhütname gereğince 1986-1988 yılları arasında taksitler halinde ödendiğini, muris ...'nın arsaya 1974 yılında bina yaptığını, ...'nın 1986 yılında vefat etmesi üzerine eşi ...'nın mülkiyet hakkını seçerek gayrimenkulde oturmaya devam ettiğini, ...'nın da 2015 yılı Ocak ayında vefat etmesi üzerine tapunun Büyükşehir Belediyesi adına tahsis edildiğinden haberdar olduklarını, 40 yıldır nizasız ve fasılasız oturan müvekkillerinin tapusunun iptal edilmesinin Anayasaya aykırı olduğu gibi hakkaniyete de aykırı olduğunu beyanla dava konusu taşınmazın davacılar adına kayıt ve tescilini, aksi kanaatte olunması halinde taşınmazın rayiç bedelinin müvekkillerine ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların murisine ait tapu tahsis belgesinin 04.04.1988 tarih ve 3774 sayılı Belediye Encümen kararıyla iptal edildiğini, davanın idari yargının görev alanına girdiğinden bahisle görev yönünden ret kararı verilmesi gerektiğini, 1989 yılında ilçe belediyelerinin oluşması üzerine 2981 sayılı İmar Affı Kanunu'na göre teşekkül etmiş dosyaların ilçe belediyelerine devredildiğinden davanın husumet nedeni ile reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahallinde yapılan keşif neticesinde tanzim edilen 08.11.2020 tarihli bilirkişi raporunda hukuki yönden geçerliliğini koruyan bir tapu tahsis belgesinin bulunduğu anlaşıldığı, tahsise konu yerde 3194 sayılı Yasa'nın 18 inci maddesi uyarınca imar planının bulunduğu, ilgilisine (...) tapu tahsis belgesi gereğince bir başka yerden tahsis yapıldığına dair bir belgenin bulunmadığı, tahsise konu yerin uygulama imar planına göre konut alanında kaldığı, tahsise konu yer ile tescili istenilen taşınmazın aynı yer olduğu, şuyulama/düzenleme ortaklık payı kesilme işlemi tapu tahsis belgesinden önce yapıldığından yüksek Mahkemenin aradığı şartın, bu parsel özelinde aranılmasının teknik açıdan mümkün olmadığı, bu nedenle de dava konusu taşınmazın davalı Belediye adına olan tapusunun iptali ile veraset ilamındaki paylarla davacılar adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; 775 sayılı Kanun kapsamında davalıya tahsis yapıldığını, Belediye Encümeninin 05.04.1988 tarihli kararı ile davalının inşaatının plan ve projeye uymaması nedeniyle tahsisin iptal edilerek tapunun geri alındığını, aynı karar ile 2981 sayılı İmar Affı Kanunu hükümleri uyarınca yeniden tahsis kararı verildiğini; ancak davalının bakanlıkça belirlenen eksiklikleri gidermeyerek bu Kanun'dan yararlanmadığını, dava değerinin bilirkişi incelemesi yapılan tarihe göre hesaplandığını dolayısıyla harç ve vekalet ücretinin yüksek belirlendiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafın tescil talebinin kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, öte yandan harca ve vekalet ücretine ilişkin dava değerinin davanın açıldığı tarihteki arsa değeri üzerinden hesaplanması gerekirken keşif tarihindeki arsa ve yapı değeri üzerinden hesaplanarak davalıdan fazla harç ve vekalet ücreti alınmasının yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun harç ve vekalet ücreti hususunda kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde bildirdiği sebeplerle hükmün bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04.12.1996 tarihli ve 1996/14-763-864 sayılı kararında da belirtildiği gibi, tapu tahsis belgesi bir mülkiyet belgesi olmayıp yalnızca fiili kullanmayı belirleyen ve ilgilisine kişisel hak sağlayan bir zilyetlik belgesidir. Tapu tahsis belgesinin varlığı tahsis edilen yerin adına tahsis yapılan kişi veya mirasçıları adına tescili için yeterli değildir. Tahsis kapsamındaki yerin hak sahibi adına tescil edilebilmesi için;
- Hukuki yönden geçerliliğini koruyan bir tapu tahsis belgesinin bulunması,

- Tahsise konu yerde 3194 sayılı Yasa'nın 18 inci maddesi uyarınca imar planı veya 3290 sayılı Yasa ile değişik 2981 sayılı Yasa uyarınca ıslah-imar planlarının yapılmış olması,

- İlgilisine, tapu tahsis belgesi gereğince bir başka yerden tahsis yapılmamış olması,

- Tahsise konu yerin kamu hizmetine ayrılmamış ve imar planına göre konut alanında kalmış olması,

- Tahsise konu yer ile tescili istenilen taşınmazın aynı yer olup olmadığı ve taşınmazın niteliklerinin belirlenmesi amacıyla mahallinde uzman bilirkişiler aracılığı ile keşif yapılması,

- Tahsise konu arsa bedelinin ödenmiş olması, ödenmemiş ise taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinin uzman bilirkişiler aracılığı ile saptanarak hükümden önce mahkeme veznesine veya belirlenecek tevdi mahalline depo edilmiş olması.

- İmar parsellerinin oluşturulması sırasında, şuyulandırmaya tabi tutulan parselden 3290 sayılı Yasa ile değişik 2981 sayılı Yasa'nın 18/b-c maddesi uyarınca düzenleme ortaklık payı kesilip kesilmediğinin, kesilmiş ise uygulanan oranın saptanması gerekir.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.05.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.