YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/3432 E.  ,  2024/3198 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/695 E., 2023/662 K.
YARGILAMANIN İADESİ
DAVA TARİHİ : 22.11.2017
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Demre Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/158 E., 2020/158 K.

Taraflar arasındaki yargılamanın iadesi talebinden dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın yargılamanın iadesi talebinde bulunan davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı yargılamanın iadesi talebinde bulunan davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyize konu edilen kararda dava değerinin duruşma sınırının altında olduğu anlaşılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma isteğinin reddine, temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Yargılamanın iadesini isteyen vekili, İlk Derece Mahkemesinin 2017/138 Esas, 2019/71 Karar sayılı dosyasında, dava açıldığı tarihte sağ olan davacı ...'ün, yargılama sırasında öldüğünü; dava tarihinde davacının akıl hastası olduğunun ve dava ehliyeti bulunmadığının sonradan öğrenildiğini, davacı vekiline verilen vekaletin geçerli kabul edilemeyeceğini iddia ederek, yargılamanın iadesine, mahkeme kararının kaldırılmasına, dava ehliyeti yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Yargılamanın iadesi talebine cevap veren davacı vekili; davalı tarafından davacı ...'ün ... hastalığı iddiasına yönelik detaylı bir hekim raporu veya Adli Tıp Kurumundan alınan bir rapor sunmaması nedeniyle davacının yargılamanın iadesi isteminin mesnetsiz olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde yargılamanın iadesi talebinde bulunan davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Yargılamanın iadesi talebinde bulunan davalı vekili istinaf dilekçesinde; yargılamanın iadesine dair karar verme yetkisinin Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesine ait olduğunu, yargılamanın iadesi talebine ilişkin taleplerinin değerlendirilmeden ve deliller toplanmadan hüküm verildiğini, yenilenme koşullarının oluştuğunu, müvekkilinin ... hastalığının bulunduğunu belirterek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... 22.11.2017 tarihinde eldeki davayı açtığını, yargılama sırasında 17.08.2018 tarihinde vefat ettiğini, davaya mirasçıları olan, ... 'ün devam ettiğini,

2. Davacının dava tarihinde fiil ehliyetine sahip olmadığının, yani dava ehliyetinin bulunmadığının 24.02.2023 tarihli adli tıp raporu ile tespit edildiği; ancak, mal varlığına ilişkin olup, mirasçılara geçen haklara ilişkin açılan davalarda temyiz kudreti bulunmayan kimsenin açtığı davayı mirasçıların sürdürebileceği, muris bu davayı açmamış olsa bile mirasçıların dava açma hakkı bulunduğundan açılan dava içinde hak kullanılmak suretiyle mirasçıların açılan davayı sürdürebileceği,

3. Davacı ...'ün dava ehliyetine sahip bulunmadığının tespiti halinde, davacıya vasi tayini ile husumete izin kararı ile birlikte yargılamaya devamla davanın esası hakkında hüküm tesis edileceği anlaşılmakla, davacı ...'ün dava ehliyetine sahip olmadan mal varlığı haklarına ilişkin olarak hak düşürücü süre içerisinde açtığı şuf'a davasında, yargılama devam ederken 17.08.2018 tarihinde vefat ettiği, tapudaki resmi satış tarihinin 09.11.2017 olduğu, davacı mirasçılar vekilinin 15.11.2018 tarihli dilekçe ile mirasçıların davayı takip edeceklerine ilişkin dilekçesi, veraset ilamı, mirasçıların vekaletnamelerini dosyaya ibraz ederek, mirasçıların davayı takip iradesini ortaya koyduklarından, İlk Derece Mahkemesince yargılamaya devamla davanın esası hakkında hüküm tesisinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı,

4. Yargılamanın iadesi talebinde bulunan vekilince ileri sürülen sebeplerin HMK’nın 375. maddesinde sınırlı olarak sayılan yargılamanın iadesi sebepleri arasında bulunmadığı gerekçesiyle, HMK’nın 379/1-c ve 379/2 maddesi uyarınca yargılamanın iadesi isteminin reddine karar verilmiştir.

5. Açıklanan nedenlerle; yargılamanın iadesi talebi hakkında inceleme yapma görevinin HMK’nın 378. maddesi uyarınca Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesine ait olduğu, talep hakkında İlk Derece Mahkemesince karar verilemeyeceği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince yargılamanın iadesi talebi hakkında verilen 17.12.2020 tarih ve 2020/158 Esas, 2020/158 Karar sayılı ilamının kaldırılmasına, HMK’nın 379/2 maddesi uyarınca davacı vekilinin yargılamanın iadesi isteminin reddine karar verilmiştir.

6. Hüküm altına alınan toplam ön alım bedelleri, her ne kadar karar tarihindeki temyiz kesinlik sınırının altında kalsa da, davalı tarafın tapudaki resmi senette yazılan satış bedellerini kabul etmeyerek, temyiz sınırının üzerindeki değerleri ifade ederek bedelde muvazaa iddiasında bulunduğundan, temyiz yolu açık olmak üzere hüküm tesis edildiği açıklanmıştır.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde yargılamanın iadesi talebinde bulunan davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Yargılamanın iadesi talebinde bulunan davalı vekili; Dairenin, gerekçeli kararda bilimsel görüş ve içtihatlara neden katılmadığını açıklamadığını, ...'ün davanın açıldığı tarih olan 22.11.2017 tarihinde ve sonrasında fiil ehliyetini ve dolayısıyla dava ehliyetini haiz olmaması nedeniyle yapılan bütün işlemler (dava açma) ve sonrasında yapılan taraf işlemleri) geçersiz olduğunu, sonradan taraf haline gelen mirasçıların davaya muvafakati, muris ...'e atanması gereken vasinin (kanuni temsilcinin) icazeti yerine geçmeyeceğini, yargılamanın iadesi koşullarının oluştuğunu, emsal olarak alınan HGK kararının boşanma davasına ilişkin olduğunu, HGK kararında dava hakkının muristen mirasçılara geçen bir hak olmayıp, bizzat ilgili sıfatıyla mirasçılara tanınmış bir hak olduğundan emsal olamayacağını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 375. maddesi.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, yargılamanın iadesi talebinde bulunan davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.