YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/3284 E.  ,  2024/3159 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1001 E., 2023/1366 K.
DAVACI-DAVALI : Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) vekili Av. ...
DAVA TARİHİ : 19.03.2020
KARAR : Esastan ret
TEMYİZ EDENLER : Taraf vekilleri
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/452 E., 2022/581 K.

Taraflar arasındaki asıl davada el atmanın önlenmesi, karşı davada tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; davalının Samsun ili, ... ilçesi, ... Mahallesi idari sınırları içerisinde bulunan müvekkili İdareye ait 126 ada 6 parsel sayılı taşınmazın yaklaşık 11.935 m²'lik kısmına haksız müdahale ettiğini, müdahalenin men'ine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP- KARŞI DAVA
Davalı-karşı davada davacı vekili; davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu hususların gerçeği yansıtmadığını, müvekkili ve ailesinin 1940 yılında dava konusu yere göç ettiklerini, 1940 yılından bu zamana kadar dava konusu yerde ikamet ettiklerini ve dava konusu yeri işlediklerini, müvekkillerinin dava konusu yere geldiklerinde toprakların tarıma elverişsiz olduğunu, toprakları imar ve ihya yaparak tarım arazisi haline getirdiklerini, dava konusu yer üzerinde bulunan üzerinde iki katlı betonarme bina, ahır, iki katlı bina altı depo üstü ev, kargir samanlık, iki katlı bina altı salaçlık üstü depo, kargir kuruluğun ve meyve ağaçlarının değerinin tespitine, dava konusu yer üzerinde bulunan binaların değeri, arazi değerinden fazla olduğundan, imar ve ihya yapıldığından dolayı dava konusu yerlerin tapusunun iptali ile müvekkili üzerine tesciline, olmadığı taktirde fazlaya dair dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile dava konusu yer üzerindeki yapıların ve meyve ağaçlarının değeri için 10.000.00 TL tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada el atmanın önlenmesi talebi yönünden davanın kabulüne, karşı davada; temliken tescil talebi yönünden hak düşürücü süre geçtiği gerekçesiyle davanın reddine, karşı davacının terditli talebi olan muhdesatın tespiti talebinin hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, karşı davacının tazminat talebinin kısmen kabulü ile 184.112,25 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı-karşı davada davalı vekili; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili idareye bağlı iken uzun süreli kira akti uyarınca kiraya verilen ( ...Org. Ürün. Tar. Hayv. Paz. San. ve Tic. A.Ş.'ye) ve Karaköy Tarım İşletmesi Müdürlüğünün Samsun ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 126 ada 6 parsel numarası ile kayıtlı taşınmazda davalı/karşı davada davacı tarafından haksız ve hukuksuz biçimde taşınmaza sınır ihlalinde bulunulduğu ve taşınmazın bir kısmını kullandığının müvekkil idare tarafından tespit edildiğini ve bu çerçevede dava dosyasında yer alan raporun tutulduğunu, idarenin tazminattan sorumlu tutulmasının doğru olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı- karşı davada davacı vekili; Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı kuruma ait yer ile müvekkilin kullandığı yer arasında 1938 yılından kalma kara yolu mevcut olduğunu, bu yol iki araziyi birbirinden ayırdığını, müvekkilinin arazisinin davacı kurumun arazisi içinde kalmasının mümkün olmadığını, dosyada yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporlarında ölçümler hatalı olup, yapıların yapılış tarihi belirtilmeksizin eksik hesaplama yapıldığını, ayrıca karşı davada mahkeme her ne kadar tazminat talebini kısmen kabul etmişse de, günümüz ekonomik şartlarında hükmedilen rakamın son derece düşük ve değerinin altında olduğunu, ekonomik koşulların da dikkate alınarak karar verilmesi gerektiğini, dava konusu yerde ilk kullanımın başladığı tarihlerde; söz konusu alanda ilk kadastro çalışmasının ne zaman yapıldığı, ilk kadastro çalışması sonucu herhangi bir parsel üzerinde kalıp kalmadığı, kaldı ise parsel malikinin kim olduğu ve hangi dayanağa göre malikin belirlendiği, parsel sınırlarının nasıl oluşturulduğunun araştırılmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması için istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraf vekillerinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı-karşı davada davalı vekili istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle temyiz isteminde bulunarak kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı-karşı davada davacı vekili istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle temyiz isteminde bulunarak kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl davada; müdahalenin men'i, karşı davada temliken tescil, muhdesatın aidiyetinin tespiti ikinci kademede tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 683, 722, 724 ve 995 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.06.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.