YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/3206 E.  ,  2024/2320 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/895 E., 2023/951 K.
DAVA TARİHİ : 16.01.2020
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karşıyaka 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/407 E., 2021/101 K.

Taraflar arasındaki ipotek bedelinin uyarlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; İzmir ili, ... ilçesi, 41228 ada 8 parsel sayılı taşınmazda davacı lehine 13.06.1986 tarihli, 2742 yevmiye numaralı ipotek tesis işleminin yapıldığını, söz konusu ipoteğin güncellenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; tespit davasında hukuki yarar bulunmadığını, ipoteğin tesisi ile birlikte alacağın zamanaşımına uğradığını, davalının gecekondu yaptığı arsaya bedeli karşılığında ipoteğin konulduğunu, tüm ödemeleri yapmasına rağmen ipoteğin kaldırılmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılama sırasında ipoteğin kaldırıldığı, bu nedenle davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına fakat davacının dava dilekçesindeki 7181 sayılı Yasa'nın 19 uncu maddesi ile HMK 883 üncü maddesine eklenen ek fıkra ile 30 günlük süre içerisinde davalının bir başvurusunun olmadığı, bu 30 günlük sürenin de yargılama sırasında çoktan geçtiği, bu nedenle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 26.04.2021 tarihli ipotek işleminin terkininin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, davalı taraf davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden davacı lehine yargılama giderlerine hükmolunmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; bilirkişi raporuna itirazları değerlendirilmeksizin karar verildiğini, dava konusu taşınmazın davalıya 2981 sayılı Yasa hükümlerinden istifade etmek üzere tahsis edildiğini, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılıp bu hususta tapuya şerh verilmemesi halinde 31.01.2020 tarihinden sonra ipotek kaydının ipotek borçlusunun talebi üzerine tapudan terkin edileceğini, dava konusu ipotek bedelinin yaklaşık 30 yıl öncesine ait olduğunu, değişen ekonomik koşullar dikkate alındığında bu bedel üzerinden yapılacak takip ile alacağın gerçek değeri üzerinden tahsil edilmesi mümkün olmadığından bu bedel yönünden icra takibine girişilmesi halinde kamu zararının oluşacağını, mahkemece ipotek tesisine konu arsa alanının dava tarihi itibarıyla rayiç bedeli tespit edilerek ipotek bedelinin güncellenmesine karar verilmesi gerekirken davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yargılama aşamasında 30.11.2020 tarihinde davalının talebi üzerine dava konusu ipotek, taşınmazın tapu kaydından terkin edildiğinden, mahkemece bu nedenle davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ipotek bedelinin uyarlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
7181 sayılı Kanun ile getirilen TMK’nın 883/2 nci maddesi ile ipotek süreli olarak kurulmuşsa, sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde ipotekli taşınmaz üzerinde 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 150/c maddesinde belirtilen şerhin konulmaması hâlinde ipoteğin, malikin talebiyle tapu müdürlüğünce terkin edileceği düzenlenmiştir.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.05.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.