YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/3180 E.  ,  2024/3145 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1648 E., 2023/761 K.
DAHİLİ DAVALILAR : Bartın Vergi Dairesi Müdürlüğü vd. vekili Avukat ..., Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü vekili Avukat ...
DAVA TARİHİ : 21.02.2017
KARAR : İstinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/512 E., 2022/273 K.

Taraflar arasındaki mirasın hükmen reddinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın dahili davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı dahili davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar; müvekkillerinin murisi ...’in 13.07.2016 tarihinde vefat ettiğini, terekesinde herhangi bir mal varlığı bulunmadığını, davalının başlattığı icra takibi üzerine terekenin borca batık olduğunun anlaşıldığını, icra takibi nedeniyle ödeme emri gönderildiğini, bu nedenle borca batık olan terekeyi ödemek durumunda kaldıklarını ve müvekkilinin maaşına haciz konulduğunu belirterek terekenin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddini, maaş haczinin tedbiren durdurulmasını talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ...; davacıların yasal süre içerisinde reddi miras talibinde bulunmadıklarını, ...'in borcundan kurtulmak için üzerine kayıtlı mal varlıklarını şaibeli olarak yakınlarına devrettiklerini belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Dahili davalılardan SGK vekili; müvekkil Kurumun davaya dahil edilmesinde herhangi bir hukuki yararın bulunmadığını, davacıların mirasın reddine ilişkin taleplerinin iyi niyet karinesiyle bağdaşmadığını, mirası reddeden mirasçıların muris alacaklılarına karşı ölümden önceki 5 yıl içerisinde ondan almış bulundukları ve mirasın paylaşılması esnasında geri vermek zorunda oldukları değerler ölçüsünde sorumlu olduklarından araştırma yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

3. Dahili davalılardan ... vekili; davanın süresi içinde açılmadığını, miras bırakanın ölüm anında borç ödemeden aczinin ispatlanamaması halinde davanın reddini talep etmiş, davanın kabulüne karar verilmesi halinde ise davalı idare yasal hasım olduğundan aleyhine yargılama gideri takdir edilmemesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile muris...'in vefat tarihi itibarıyla terekesinin pasifinin aktifinden fazla olduğu, borca batık olduğu ve ödemeden aciz halde bulunduğu, davacıların terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya murisin işlerinin yürütülmesi için gerekli olan işler dışında işler yaptıkları veya tereke mallarını gizledikleri ve kendilerine mal ettiklerine dair her türlü şüpheden uzak kesin ve somut nitelikte delillerin mevcut olmadığı, muris...'in hayatta iken çektiği tüketici kredisinin vefatından sonra mirasçıları tarafından kapatılması olayında mirasçıların temerrüt faizine engel olabilmek için para borcunu ifa etmesi ve ödenen borcun miktarı ile yapılan ödemenin başlatılan icra takibinden sonra davacı ...'in maaşından kesinti yapılmak suretiyle tahsil edilmesinin cebren gerçekleştirilmiş olması ve borcun mirasçı tarafından ihtiyari olarak ödenmemesi dikkate alındığında terekeyi sahiplenme amacını taşımadığı ve böylece davacıların bu davayı açmakla hukuki menfaatinin bulunduğu ve murisin ölüm tarihi itibarıyla da terekesinin borca batık olduğunun bilirkişi raporu ile kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne, muris ...'in vefat tarihi 13.07.2016 itibarıyla terekesinin borca batık olduğunun ve mirasın hükmen reddedildiğinin tespitine ve özel kütüğüne yazılmasına, davacı ...'in maaşı üzerine konulan haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı ... vekili ve dahili davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
1. Dahili davalılardan ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme tarafından verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yargıtay içtihatları gereğince mirasın süre kısıtlaması olmadan reddedilebilmesi için, miras bırakanın ölüm anında borç ödemeden aczinin açıkça belli olması gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2. Dahili davalılardan SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, mirasçıların murisin ölümünden sonra ... Bankası Bolu Şubesine daha öncesinde yatırılan emekli maaşını, 26.07.2016 tarihinde kredi kesintisinden geriye kalan tutarını çektiklerinin dosyada mevcut banka kayıtları ile sabit olduğunu, davacıların bu davranışının 4721 sayılı TMK'nın 610/2 nci maddesi uyarınca terekeyi benimseme ve sahiplenme anlamına geleceğini, bu noktadan sonra mirasçıların terekenin borca batık olduğunu ileri sürmelerinin 4721 sayılı TMK'nın 2 nci maddesindeki dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, davacı lehine vekâlet ücretinin ve yargılama giderlerine hükmedilmesinin de usul ve yasal düzenlemelere aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgelerden miras bırakanın ölüm tarihi (13/07/2016) itibarıyla aktif mal varlığının 21.500,00 TL olduğu, pasif mal varlığı araştırılmasında ise davalılara toplam 374.586,64 TL borcunun bulunduğu, davacıların miras bırakanının başkaca aktif mal varlığının bulunmadığı, dolayısıyla davanın kabulünde yasaya aykırılık bulunmadığı; ancak davanın niteliği gereği davalılar/alacaklıların murisin terekesinin borca batık olduğunu bilmedikleri, bilmelerinin de mümkün olmadığı, yapılan yargılama sonrasında terekenin borca batık olup olmadığına karar verildiği göz önünde bulundurularak yargılama gideri ve harçtan davalıların/alacaklıların değil davacıların sorumlu tutulması gerektiği, davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, muris ...'in vefat tarihi 13.07.2016 itibarıyla terekesinin borca batık olduğunun ve mirasın hükmen reddedildiğinin tespitine ve özel kütüğüne yazılmasına, davacılardan ...'in maaşı üzerine konulan haczin kaldırılmasına, yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına, davanın niteliği gereği davacılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı ... vekili ve dahili davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Dahili davalı vekilleri istinaf sebepleriyle hükmün bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 606 ve 610 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dahili davalılar vekili tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Temyiz eden SGK harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan dahili davalı ... Dairesinden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.06.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.