YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/3179 E.  ,  2024/3316 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1559 E., 2023/735 K.
DAVA TARİHİ : 18.04.2019
KARAR : Davanın hukuki yarar yokluğundan reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 9. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/942 E., 2022/159 K.

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin tenfizi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; muris ...'ın Noterde vasiyetname düzenlediğini, vasiyetnamenin Bursa 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/149 E., 2019/260 K. sayılı dava dosyası ile açıldığını, mirasçıların hiçbir itirazlarının bulunmadığından 11.02.2019 tarihinde kesinleştiğini; vasiyetnamede murisin tüm taşınmaz ve taşınır mülk ve araçlarını 1/2 hisse ...'a, 1/4 hisse ...'a, 1/4 hisse ...'ya vasiyet ettiğini, vasiyetin yerine getirilmesini, mirastan mahrum bırakılan davalıların yapılacak değerlendirmede hak sahibi olmamaları hususunda karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacıların vasiyetname ile mirasçı nasp edildiklerini, doğrudan veraset ilamı alarak sonuca gitmeleri olanaklı iken eldeki davayı açmakta hukuki yararlarının bulunmadığını, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesinin hatalı olduğunu, açtıkları vasiyetin iptali davası devam ederken tenfize ilişkin dava açmanın kötüniyeti gösterdiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; muris Noterde düzenlenen vasiyetname ile mirasının tamamının 1/2 hisse ...'a, 1/4 hisse ...'a, 1/4 hisse ...'ya vasiyet ettiği, bu durumda davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne dair hüküm kurulmasının yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; vekalet ücretinin maktu olması gerekirken nispi verilmesinin hatalı olduğunu, ret kararının da hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, vasiyetnamenin tenfizi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 598 inci maddesinin ikinci fıkrası, 599 uncu maddesinin üçüncü fıkrası ile 600 üncü maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 7 inci maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelemesine gelince; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7 inci maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:

"Davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunur."

Diğer taraftan; karar ve ilam harcı, maktu ve nispi olmak üzere iki çeşittir. (492 sayılı Kanun m.15,21). Bu anlamda davanın maktu veya nispi harca tabi olup olmaması, kural olarak dava konusunun para ile değerlendirilebilir olup olmamasına göre değişmektedir. Nispi harç, konusu belli bir değerle (para veya para ile değerlendirilebilen bir şey) ilgili davalarda, hüküm altına alınan değer üzerinden tarifedeki belli nisbete göre alınan harçtır (1 sayılı Tarife, madde III/1-a). Maktu harç ise konusu belli bir değerle tespit edilemeyen davalarda ve davanın reddine ilişkin kararlardan alınan harçtır (1 sayılı Tarife, madde III/2-a).

Somut olayda; Bölge Adliye Mahkemesince dava, hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddedildiğinden maktu karar ve ilam harcı alınıp fazla tahsil edilen peşin harcın davacılara iadesine ve davada kendisini vekil ile temsil ettiren davalılar lehine AAÜT'nin 7 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca (maktu) vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, maktu harca hükmedilmiş olmakla beraber vekalet ücretinin nispi olarak belirlenmiş olması doğru olmayıp, bu nedenle kararın bozulması gerekir.

Ne var ki; yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davacılar vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (6) numaralı bendinde yer alan “326.347,32 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “9.200,00 TL” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.06.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.