YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/2693 E.  ,  2024/3100 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/520 E., 2023/697 K.
DAVA TARİHİ : 14.09.2020
KARAR : İstinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılıp yeniden esas hakkında hüküm kurulması suretiyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına
İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzincan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/394 E., 2021/72 K.

Taraflar arasındaki tapu kaydındaki ipotek şerhinin terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılıp yeniden esas hakkında hüküm kurulması suretiyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkili ... adına kayıtlı Erzincan ili, Merkez ilçesi, ... Köyü, 853 parselde kayıtlı, B blok, zemin kat, 1 bağımsız bölüm No.lu meskenin tamamının 250.000,00 TL bedelle 2. dereceden "... ..." isimli işyerinin davalı belediyeden alacağı "... bayiliği" karşılığında davalı belediye lehine teminat olarak ipotek edildiğini, ancak davalı belediye ile "... ..." firması arasında bayilik sözleşmesi yapılmadığını, firmaya bayilik verilmemesi sebebiyle davalı belediye başkanlığına Erzincan 1. Noterliğinin 22.05.2019 tarih ve 5828 vevmive No.lu ihtarnamesinin gönderilerek taşınmaz üzerindeki ipoteğin fekkinin talep edildiğini, ancak davalı belediye başkanlığının bu taleplerini yanıtsız bıraktığını ileri sürerek; taşınmaz kaydındaki ipoteğin fekkini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili; cevap dilekçesi sunmamış, yargılama sırasındaki dilekçelerinde ve beyanlarında davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Davalı belediye başkanlığı tarafından alınan kararlarda dava dışı "... ..." isimli firmaya dava konusu taşınmaz nedeniyle bayilik verilmediği gibi sözleşme de yapılmadığı, taraflar arasında temel ilişkinin kurulmadığı, ipoteğin konusuz kaldığı; söz konusu ipoteğin veriliş amacına göre dava dışı 3. kişinin ve davacının borcunun bulunduğunun davalı tarafça ispatlanamadığı, ipoteğin devamı için süregelen bir borç ilişkisinin bulunmadığı, dava dışı 3. şahsa bayilik verilmediği gibi bayilik sebebiyle de bir borcun bulunmadığı, söz konusu ipoteğin fekki gerektiği..." gerekçesiyle; davanın kabulü ile, Erzincan ili, Merkez İlçesi, ... Köyü, 855 parsel, 1/2 arsa paylı B Blok Zemin+1.kat, 1 No.lu mesken sayılı taşınmaz üzerindeki davalı ... Belediye Başkanlığı lehine tesis edilen 15/05/2014 tarih ve 4404 yevmiye numaralı ipoteğin kaldırılmasına (fekkine) karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili; eksik inceleme ile karar verildiğini, ipoteğin terkini işlemi için belediye adına tapu müdürlüğüne başvuruda bulunulduğunu, mahkemenin bu hususu hiç dikkate almadığını, nisbi vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesi gerektiğini ileri sürerek; kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Dava konusu taşınmaz üzerindeki ipoteğin, ilk derece mahkemesince verilen hüküm sonrasında 25/02/2021 tarihinde terkini işleminin yapıldığı, diğer manada dosya istinaf aşamasında iken davanın konusuz kaldığı, 6100 sayılı HMK 331. maddesi gereğince; davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine takdir edileceği, dava konusu ipoteğin terkini işleminin ilk derece mahkemesince tesis edilen hükümden sonra istinaf aşamasında gerçekleştirildiği dikkate alınarak konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiği ancak bu durumun yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği, vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden davanın açıldığı tarihteki haklılık durumları da dikkate alınarak hüküm kurulması gerektiği..." gerekçesiyle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK'nın 353-(1)/b-2 maddesi uyarınca Erzincan 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/394 E. - 2021/72 K. sayılı kararının kaldırılmasına, kararın yerine geçmek üzere konusuz kalan davada esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; ipoteğin terkin edilmesi için müvekkili tarafından tapu müdürlüğü nezdinde talepte bulunulduktan sonra talep gibi ipotek şerhi terkin edildiği halde, istinaf aşamasında yeniden hüküm kurulmak suretiyle yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek; kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tapu kaydındaki ipotek şerhinin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1009 uncu maddesi uyarınca; "...şerhedilebileceği kanunlarda açıkça öngörülen diğer haklar tapu kütüğüne şerhedilebilir. Bunlar şerh verilmekle o taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilir"

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 1023 üncü maddesi uyarınca; "Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur”

Yolsuz tescil, gerçek hukuki sebebe dayanmayan tescildir. Bağlayıcı olmayan bir hukuki işleme dayanan veya hukuki sebepten yoksun bulunan tescil yolsuzdur. Yolsuz tescilde, tescilden yararlanan tarafın iyi niyetli olup olmamasına bakılmaksızın kaydın iptali veya düzeltilmesi dava yoluyla istenebilir.

3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1024 üncü maddesi uyarınca; "...Bir aynî hak yolsuz olarak tescil edilmiş ise, bunu bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi bu tescile dayanamaz"

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.05.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.