YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/2645 E.  ,  2023/4418 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/211 E., 2018/443 K.
KARAR : Davanın açılmamış sayılmasına

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen mirasın hükmen reddi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 16.04.2018 tarih ve 2017/4465 Esas, 2018/3335 Karar ... ilâmı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde; muris babası ...'nu hiç tanımadığını, 01.04.2013 tarihinde öldüğünü öğrendiğini, Vergi Dairesinden toplam borcu 429.535,26 TL olan 7 adet ödeme emri geldiğini, murisin hiçbir malvarlığı olmadığını belirterek murisin terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekilinin cevap dilekçesi sunmadığı görülmüş, beyan dilekçesinde davanın süresinde açılmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 30.12.2016 tarih ve 2016/197 Esas, 2016/335 Karar ... kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 20.06.2017 tarih ve 2017/324 Esas, 2017/406 Karar ... kararıyla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 26.04.2018 tarih ve 2017/4465 Esas, 2018/3335 Karar ... ilâmında; borcun murisin şahsi vergi borcu değil, ortağı ve müdürü olduğu ... Mob. Day. Tük. Mal. Teks. Nak. İnş. Taah. Ltd. Şti.'nin vergi borcu olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle murisin ölüm tarihinde şirketin piyasa rayiç değerinin uzman bilirkişiler aracılığıyla tespit edilmesi, murisin şirketteki payı oranında aktif mal varlığının belirlenmesi ve murisin şirketin kamu borcundan dolayı sermaye hissesi oranında şahsen sorumlu olacağı miktarın saptanması gerektiği gerekçeleriyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmadan Sonra Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 16.07.2018 tarihli celsede davacı tarafın yapılan yoklamada hazır bulunmadığı, davalı vekilinin de davayı takip etmediğini beyan ettiği, dosyanın takip edilmeme nedeni ile işlemden kaldırıldığı, üzerinden üç ay geçtiği ve yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı temyiz dilekçesinde; adres değişikliklerini gösterir mernis kaydından anlaşılacağı üzere Mahkemenin tebligat yaptığı adresten 09.11.2017 tarihinde taşındığını, yeni adresinin merniste kayıtlı olduğunu, bu nedenle dosyanın işlemden kaldırılmasına dair kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararın eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasındadır.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması başlığını taşıyan 150 nci maddesinin 1 inci fıkrasında; “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.” hükmüne, 4 üncü fıkrada; “Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.” hükmüne ve 5 inci fıkrada da; “İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.” hükmüne yer verilmiştir.

3. 7201 ... Tebligat Kanunu'nun bilinen adreste tebligat başlıklı 10 uncu maddesi; "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır. Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır. Şu kadar ki; kendisine tebliğ yapılacak şahsın müracaatı veya kabulü şartiyle her yerde tebligat yapılması caizdir." şeklinde düzenlenmiştir. 7201 ... Kanun'un 21 inci maddesinin ikinci fıkrası; "Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.
" Yine aynı Kanun'un 35 inci maddesinin ikinci fıkrasında; "Adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde, tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır." denilmiştir.

3. Değerlendirme
Somut olayda, Mahkemece 16.07.2018 tarihli duruşma gününün davacının "Yenidoğan Mahallesi, ....Sokak ... Apartmanı, No:6, Daire: 2, Talas/Kayseri" adresine çıkarıldığı, tebligatın muhatabın adresten taşınmış olduğu gerekçesiyle bilâ tebliğ iade edildiği, bunun üzerine Mahkemece 25.06.2018 tarihinde mernis adres şerhi ile aynı adrese Tebligat Kanunu'nun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tebligatın yapıldığı anlaşılmıştır. Ancak yapılan incelemede, davacının adres kayıt sistemindeki adresini 09.11.2017 tarihinde güncellediği tespit edilmiştir. Tebliğ tarihinde davacının adres kayıt sistemindeki adresi "Yenidoğan Mahallesi, ... 4 üncü Sokak, No:6, Daire: 9, Talas/Kayseri" olup bunun dışındaki adrese yapılan tebligatın usulsüz olduğu açıktır. Davacıya usulüne uygun tebligat yapılmadan dosyanın işlemden kaldırılması ve sonrasında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan İlk Derece Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesi gönderilmesine,

04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.