YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/2640 E.  ,  2024/2563 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/749 E., 2023/673 K.
DAVA TARİHİ : 24.01.2019
KARAR : Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kemalpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/32 E., 2021/11 K.

Taraflar arasındaki önalım hakkına dayalı tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, davaya konu Kemalpaşa ilçesi, ... Mahallesi 102 ada 75 parsel sayılı taşınmazın 3/4 hissesinin müvekkili adına tapuda kayıtlı olduğunu, geriye kalan 1/4 oranındaki payın 25.10.2018 tarihinde davalıya satıldığını, satış işleminin Turgutlu ... Noterliğinin 26.10.2018 tarih ve 10206 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkiline bildirildiğini, taşınmazın gerçek satış bedelinin 130.000,00 TL olduğunu, 1/4 oranındaki payın 260.000,00 TL'ye satın alındığını beyan eden davalının kötü niyetli olduğunu, bu bedelin aşırı derecede fahiş olduğunu ileri sürerek davaya konu davalıya ait payın mahkemece belirlenecek bedelin ödenerek tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili, davanın yasal süresinde açılmadığını, kendisinin noter kanalıyla önalım ihtarnamesi tebliğ ettirdiğini, taşınmaz hissesini rayiç bedel üzerinden 260.000,00 TL bedel ile 26.10.2018 tarihinde satın aldığını, bedelin gerçek olduğunu, yerin kıymetli bir mevkide bulunduğunu, davacının 20.04.2018 tarihinde aynı taşınmazdaki 3/4 payı 600.000,00 TL bedel ile satın aldığını, davacının satın almış olduğu miktara göre kendisinin almış olduğu miktar oranlandığında doğru olduğunu savunarak davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "davaya konu İzmir ili, Kemalpaşa ilçesi, ... Mahallesi, 102 ada 75 parsel sayılı taşınmazın 1/4 hissesi, bu hissenin maliki ... tarafından 25.10.2018 tarihli satış senedi ile davalıya 260.000,00 TL bedelle satıldığı, yapılan keşifle dava tarihi itibariyle taşınmazın değerinin 198.097,72 TL olduğu, ancak dinlenen tanıklarının dava konusu taşınmazın satış bedelini bilmediklerini beyan ettiği, davacının muvazaa iddiasını ispatlayamadığı anlaşıldığından, tapu satış senedinde kararlaştırılan bedel ve tapu masraflarınn toplamı üzerinden davacıya hisse bedelini depo etmesi için süre verildiği, davacı tarafından da, bu doğrultuda satış (...) bedeli ile tapu masraflarının mahkememiz veznesine depo edildiği, böylelikle yasal ön alım hakkına ilişkin yasal koşulların oluştuğu anlaşıldığından" davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece davacı lehine 130.000,00 TL üzerinden hesaplama yapılarak 16.300,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi yönünde kurulan hükmün hatalı olduğunu, mahkemece yatırılmasına karar verilen şufa bedelinin 265.407,00 TL olması nedeniyle bu bedel üzerinden davacı tarafa nispi vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce Noter kanalı ile ihtarname gönderip satış bedeli olan 260.000,00 TL taraflarına ödenmek şartıyla şufa hakkının kullanılabileceği yönünde haber verdiklerini, bu nedenle dava açılmasına sebebiyet vermediklerini, üstelik davacının dava dilekçesi ile 130.000,00 TL satış bedeli alacağını söyleyerek yeri ucuza getirmeye kalkıştığını, bu nedenle davacının kötüniyetli olduğunu, vekalet ücreti ile tüm masrafların davacı tarafa yükletilmesi gerektiğini, davacı taraf satış bedeline ilişkin muvazaa talebinde bulunmuş olup, bu iddiasını ispatlayamadığını, bu nedenle davanın tümden reddedilmesi gerektiğini, ayrıca mahkemece satış akdine göre depo ettirilen şufa bedelinin de geçen zaman içinde düşük kaldığını, satışa konu payın güncel değeri belirlenerek bu bedelin ödenmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının dava dilekçesinde bildirdiği dava değeri ile mahkemece kabul edilen ön alım bedeli dikkate alınarak aradaki farka ilişkin oranlama yapılmak suretiyle yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiğinden bahisle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin bu hususa değinen istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın kabulüne dair yeniden hüküm tesis edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle temyiz isteminde bulunarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ön alım hakkına dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 732, 733 ve 734 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.05.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.