YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/2619 E.  ,  2024/2815 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2021/1485 E., 2022/2874 K.
DAVA TARİHİ: 04.02.2020
KARAR: Esastan ret
TEMYİZ EDENLER: Taraf vekilleri
İLK DERECE MAHKEMESİ: Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2020/64 E., 2021/385 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dilekçesinde; Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, 157 ada 4, 5, 6 ve 23 numaralı parsellerde 1/2 oranında hissedar olduğunu, bu parsellerin 1/2 hissesinin toplam 390.000,00 TL bedelle 21.01.2020 tarihinde davalıya satıldığını, ön alım hakkına dayalı olarak dava konusu tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; taşınmazların satış bedelinin 260.000 Euro (1.703.000,00 TL) olduğunu, davacının ön alım hakkı kabul edilirse ön alım bedelinin taşınmaza müvekkili davalı tarafından ödenen 1.703.000,00 TL ve tapu harç ve masraflarının davalıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçelerinde; yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemenin şufa bedeli olarak kabul ettiği 1.703.000,00 TL'nin davalı tarafından satıcıya ödendiği ispat edilemediğini, yargılama esnasında defalarca talep edilmesine rağmen alıcı tarafından satıcıya yapılan ödemeye ilişkin hiçbir belge sunulmadığını, hiçbir ödeme belgesi olmadan davalının beyanına dayanarak hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken aksi yönde karar verilmesinin hatalı olduğunu, 1.313.000,00 TL üzerinden davalı lehine nispi vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek yerel Mahkeme kararının vekalet ücreti yönünden kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı İlk Derece Mahkemesince davalı tarafından düzeltilen bedeller üzerinden davacı tarafa şufa hakkının kullandırılmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı ve davacı tarafın bedelde muvazaa iddiasının bulunmadığı gerekçeleri ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde, davalının önceki malike ödediği bedeli ispatlaması gerektiği, Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiği ileri sürülerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenleri tekrar ederek davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. Ön alım hakkı; paylı mülkiyete tâbi taşınmazlarda payın üçüncü kişiye satılması halinde diğer paydaşlara o payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak, paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve payın üçüncü kişiye satılması ile kullanılabilir hale gelir.

2. Türk Medeni Kanunu'nun 734 üncü maddesi uyarınca ön alım hakkı sahibi adına payın tesciline karar verilmeden önce satış bedeli ile alıcıya düşen tapu giderlerini hakim tarafından belirlenen süre içinde hakimin belirleyeceği yere nakden yatırmakla yükümlüdür.

3. Ön alım davasına konu olan payın ilişkin bulunduğu taşınmaz paydaşlarca özel olarak kendi aralarında taksim edilerek her bir paydaş belirli bir kısmı kullanırken bunlardan biri kendisinin kullandığı yerin ve bu yere tekabül eden payın bir üçüncü şahsa satarsa satıcı zamanında bu yerde hak iddia etmeyen davacının tapuda yapılan satış nedeniyle ön alım hakkını kullanması TMK'nın 2 nci maddesinde yer alan dürüstlük kuralı ile bağdaşmaz. Kötü niyet iddiası 14.02.1951 tarih ve 17/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca; davanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de kendiliğinden nazara alınması gerekir. Bu gibi halde savunmanın genişletilmesi söz konusu değildir. Eylemli paylaşmanın varlığı halinde davanın reddi gerekir.

4. Ön alım davalarında fiili taksime değer verilmesi için, taksimin yazılı olarak yapılması ya da taşınmazın çok sayıda paydaşının bulunması halinde tüm paydaşlar tarafından fiilen kullanılan bölümleri olması gerekmez. Davacının kullandığı ve davalıya pay satan kişilerin kullandığı ayrı ayrı bölümler var ise satıcı zamanında kullanıma karşı çıkmayan, o yerde hak iddia etmeyen davacının tapuda pay satışı nedeniyle ön alım hakkını kullanması TMK'nın 2 nci maddesinde yer alan dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağı kabul edilmektedir.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile davalının dava tarihinden önce 27.01.2020 tarihinde satış sözleşmesinde yer alan ve satış bedelinden kaynaklanan hatayı yetkili merciye başvurmak suretiyle düzelttiği de anlaşılmakla hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.05.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.