YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/2433 E.  ,  2024/1970 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/894 E., 2023/328 K.
DAVA TARİHİ : 09.05.2019
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Keskin Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/44 E., 2020/72 K.

Taraflar arasındaki müdahalenin meni ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Kırıkkale ili, Çelebi ilçesi, ... Köyü sınırlarında Ankara yolu üzerinde kain bulunan 101 ada, 37 parsel ( eski tapu kaydına göre 101 ada, 33 parsel ) sayılı 9.200 m2 'lik Hazine'ye ait taşınmaz üzerinde 1992 yılında 600 m2'lik mermer fabrikası inşa ettiğini, bu mermer fabrikasını bir kaç yıl öncesinde kapattığını, müvekkilinin bilgisi ve izni dışında davalıların müvekkiline ait olan binayı 2019 yılı Ocak ayından beri haksız olarak işgal ettiklerini, davalıların müdahalesinin menine, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kaymak kaydıyla yasal faizi ile birlikte ecrimisilin davalılardan müştereken ve müteselsilsen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacının dava ehliyetinin bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddi gerektiğini, dava konusu yerin Hazine'ye ait olan bir taşınmaz olduğunu, müvekkillerinden ...'nin dava konusu taşınmaz ile ilgili olarak fiili ve hukuki hiçbir ilgisinin bulunmaması sebebiyle onun yönünden de husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; meraların, mülkiyeti Hazine'ye, yararlanma hakkı ise köy veya belediye tüzel kişiliğine ait olduğundan meralara ilişkin el atmanın önlenmesi davalarının, köy veya belediye tüzel kişiliği ile Hazine tarafından açılması gerekeceğinden davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri ve İstinaf Aşamasındaki Süreç
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu yapının müvekkili tarafından yapıldığını, kira sözleşmesine dayanarak davacının yapıyı yapıp taşınmazı kullandığını, buna dair Mal Müdürlüğü tarafından tutanak tutulduğunu, davacının izni olmadan yapının davalı tarafça kullanıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının incelenmesinde mera vasfı ile kamu orta malı olarak tescil edildiği, taşınmazların mülkiyet hakkı sahibinin Hazine olduğu anlaşıldığından, Hazine'ye ait yerleri köy tüzel kişiliğinden kiralayan tarafından kullanılması söz konusu olamaz, bu nedenle davacının aktif dava açma yetkisi bulunmadığından mahkemece, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş olması hukuka aykırılık olmadığından davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde bildirdiği sebeplerle hükmün bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, zilyetlik hakkına dayalı el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. Mera, bir veya birden fazla köy veya kasaba halkına bağımsız veya birlikte tahsis edilmiş ya da kadimden beri hayvan otlatmak amacıyla kullanılan, hak sahiplerinin üzerinde intifa hakkı olan arazi parçasıdır. Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan mera, yaylak ve kışlaklar özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zamanaşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz (4342 sayılı Mera Kanunu m.3,4).

2. Meraya el atmanın önlenmesi davası, kadim yararlanma hakkı olan köy veya belediye tüzel kişiliği ya da taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle Hazine tarafından açılabilir. Aynı şekilde, bir yerin mera olduğu iddiasıyla köy veya belediye tüzel kişiliğinin ya da Hazine'nin tapu iptali ve sınırlandırma istemiyle dava açmasına olanak vardır.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmazın mera parseli içinde kaldığı mahkemece yapılan keşif, uygulama ve toplanıp değerlendirilen delillerle belirlendiğinden kamu malı niteliğinde olması nedeniyle meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin, süresi ne olursa olsun hukuken değer taşımayacağı gözönüne alınarak temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.04.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi