YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/2412 E.  ,  2024/2101 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

KARAR : İstinaf başvurularının kamu düzeni gereği kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisi ile davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan reddine

Taraflar arasındaki muhdesatın aidiyetinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın bir kısım davalılar vekili ve davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kamu düzeni gereği kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisi ile davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi,189 ada 4 parsel sayılı taşınmazın 613/5400 oranında payına karşılık gelen 535,20 metrekaresini harici sözleşme ile satın aldığını, taşınmazda eylemli paylaşım bulunduğunu, dava konusu taşınmaz ile ilgili açılan ortaklığın giderilmesi davasının derdest olduğunu iddia ederek 189 ada 4 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki 3 katlı ev ve eklentilerinin müvekkiline aidiyetinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle, davayı kabul ettiğini beyan etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 22.09.2021 tarihli ve 2019/124 Esas, 2021/806 Karar sayılı kararında "dava konusu taşınmaz üzerindeki 3 katlı ... ve eklentilerinin davacı tarafından yapıldığı kanaatine varıldığı" gerekçesiyle davanın davalılar ... ve ... yönünden kabulüne, davalı ... yönünden ise "dava konusu taşınmazda paydaşlığının sona erdiği" gerekçesiyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili ve davalı ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Bir kısım davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf isteminde bulunmuştur.

2. Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, davayı kabul ettiğini, aleyhine harç ve yargılama giderine hükmedilmesinin doğru olmadığını ileri sürerek istinaf isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 01.03.2023 tarihli ve 2022/365 Esas, 2023/285 Karar sayılı kararında "davacının dava konusu taşınmazda paydaş olmadığı, sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak talepte bulunması gerekirken muhdesatın aidiyeti davası açmasında hukuki yarar bulunmadığı" gerekçesiyle bir kısım davalılar vekili ve davalı ...'ün istinaf başvurularının kamu düzeni gereği kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki beyanlarına ek olarak, davada davacının hukuki yararının bulunduğunu, ortaklığın giderilmesi davasında müvekkilinin müdahilliğine karar verildiğini, tapu iptali ve tescil davası açtığını, kesinleşmesinin beklenmesi gerektiğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, muhdesat aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. Bilindiği üzere ve kural olarak tespit davalarında; tespit davası açanın hukuki yararının varlığı gerekir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 106 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında “tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır.” denilmektedir.

3. 6100 sayılı Kanun'un 114 üncü maddesinin (h) bendine göre davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115 inci maddesi uyarınca mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır ve dava şartı noksanlığının tespiti halinde davanın usulden reddine karar verir.

4. Öğretide ve Yargıtayın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesat aidiyetinin tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.04.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.