YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/2359 E.  ,  2024/2940 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/132 E., 2023/414 K.
DAVA TARİHİ : 10.06.2020
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/128 E., 2022/360 K.

Taraflar arasındaki tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalı Hazine adına kayıtlı 7434 ada 2 parsel sayılı taşınmaz hakkında ... Belediye Başkanlığınca verilmiş 02.05.1988 tarih ve 2380 yevmiye numaralı tapu tahsis belgesi bulunduğunu, belediyeye gerekli ödemelerin müvekkilince yapıldığını, müvekkilinin dava konusu taşınmaz üzerinde inşa ettiği ruhsatlı evinin bulunduğunu, yapılan başvurulara rağmen tapu tahsis belgesinin tapuya dönüştürülmediğini ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, davada zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin geçtiğini, dava konusu taşınmazın konut alanına ayrılmadığını, tahsise konu alanın minimum parsel büyüklüğü şartlarını taşımadığından müstakil parsel oluşturmayacağı, dava konusu taşınmazın aynı zamanda mera vasfı taşıması nedeniyle taşınmazın davacı adına tescili için gerekli şartları taşımadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu edilen taşınmazın davalı Maliye adına kayıtlı olup 260 m² yönünden davacı lehine tahsisli olduğuna dair şerh bulunduğunu, taşınmazın mera vasfında bulunmadığı, taşınmazın konut alanında kaldığı, davacı tarafından belediyeye gerekli ödemelerin yapıldığını, dava konusu olan taşınmazın Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04.12.1996 tarihli ve 1996/14-763-864 sayılı kararında belirtilen tüm hususları taşıdığı, tapu tahsis belgesi miktarı oranında ifrazının da mümkün bulunmadığından hisse üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan karar verildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının müvekkili lehine bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, mülga 2981 Sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanunu'nun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanununun 1 vd. maddeleri.

2. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04.12.1996 tarihli ve 1996/14-763-864 sayılı kararında da belirtildiği gibi, tapu tahsis belgesi bir mülkiyet belgesi olmayıp yalnızca fiili kullanmayı belirleyen ve ilgilisine kişisel hak sağlayan bir zilyetlik belgesidir. Tapu tahsis belgesinin varlığı tahsis edilen yerin adına tahsis yapılan kişi veya mirasçıları adına tescili için yeterli değildir. Tahsis kapsamındaki yerin hak sahibi adına tescil edilebilmesi için;

Hukuki yönden geçerliliğini koruyan bir tapu tahsis belgesinin bulunması,

Tahsise konu yerde 3194 sayılı Yasanın 18 inci maddesi uyarınca imar planı veya 3290 sayılı Yasa ile değişik 2981 sayılı Yasa uyarınca ıslah-imar planlarının yapılmış olması,

İlgilisine, tapu tahsis belgesi gereğince bir başka yerden tahsis yapılmamış olması,

Tahsise konu yerin kamu hizmetine ayrılmamış ve imar planına göre konut alanında kalmış olması,

Tahsise konu yer ile tescili istenilen taşınmazın aynı yer olup olmadığı ve taşınmazın niteliklerinin belirlenmesi amacıyla mahallinde uzman bilirkişiler aracılığı ile keşif yapılması,

Tahsise konu arsa bedelinin ödenmiş olması, ödenmemiş ise taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinin uzman bilirkişiler aracılığı ile saptanarak hükümden önce mahkeme veznesine veya belirlenecek tevdi mahalline depo edilmiş olması,

İmar parsellerinin oluşturulması sırasında, şuyulandırmaya tabi tutulan parselden 3290 sayılı yasa ile değişik 2981 sayılı yasanın 18 inci maddesinin maddesinin b ve c alt bentleri uyarınca maddesi uyarınca düzenleme ortaklık payı kesilip kesilmediğinin, kesilmiş ise uygulanan oranın saptanması gerekir.

3. Değerlendirme
Somut olayda; davacıya 02.05.1988 tarihli tapu tahsis belgesi ile 260 m² miktardaki yer tahsis edilmiş; dava konusu taşınmaz imar uygulamaları sonucunda 16.136,31 m² yüz ölçümü ile 7434 ada 2 parsel olmuştur. Dava konusu parselde imar uygulaması sonucu Hazine adına tescil edilmiştir. ... Belediye Başkanlığının 18.01.2021 tarihli müzekkere cevabında belirtildiği üzere imar uygulamasında taşınmazın bulunduğu alanda .... nispetinde DOP kesintisi yapılmıştır. O halde, tapu tahsis belgesinin 260 m² için verildiği, imar ile DOP kesintisi de belirlendiği, bu miktardan DOP çıkarıldıktan sonra kalan hisse hesaplanarak davacı adına tesciline, kalan hissenin ise Hazine üzerine bırakılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.05.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.