YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/230 E.  ,  2024/1005 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/53 E., 2022/286 K.
KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasında görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 nci maddesi gereğince mirasın hükmen reddi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin miras bırakanı ...'ın 29.10.2011 tarihinde öldüğünü, geriye mirasçı olarak davacıların kaldığını, murisin borcundan kaynaklı davalı tarafından davacılar aleyhine ... 3. İcra Dairesinin 2015/30362 Esas sayılı dosyasıyla ilamlı takip başlatıldığını, miras bırakanın terekesinin borca batık olduğunu belirterek, mirasın hükmen reddine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında görülen kamulaştırma bedeli tespit ve tescil davası ile ilgili olarak davalı idarenin rücuen alacak hakkının doğduğunu, alacağın tahsili amacıyla davacılar aleyhine ilamlı icra takibi başlatıldığını, gerek kamulaştırma bedeli tespit ve tescil, gerekse icra hukuk mahkemesinde görülen davada muris ...'ın terekesinin borca batık olduğunun davacılar tarafından def'i olarak ileri sürülmediğini, hatta anılan davalarda bilirkişi raporuna itiraz ve temyiz işlemleri ile murisin terekesini benimseme iradelerini gösterdiklerini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 22.06.2017 tarihli ve 2016/161 Esas, 2017/181 Karar sayılı kararıyla; kamulaştırma davasında ve icra dosyasında davacıların davaları takip ederek mirası kabullendikleri ve mirasın hükmen reddi koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin 22.06.2017 tarihli kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 02.10.2020 tarihli ve 2020/11 Esas, 2020/86 Karar sayılı kararıyla; karar usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğundan başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin 02.10.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 03.01.2022 tarihli ve 2021/1857 Esas, 2022/36 Karar sayılı kararı ile, kamulaştırma davasında davacıların davayı takip edip kararı temyiz etmiş olması ve icra dosyasında icra takibinde faize itiraz etmesi terekenin korunmasına yönelik işlemler olup, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 610/2 nci maddesi gereğince davacılar tarafından terekenin benimsenmesi durumu bulunmadığından, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamı gereğince davanın kabulü ile mirasın hükmen reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Davanın süresinde açılıp açılmadığının incelenmesi gerektiğini,
2. Bu davanın davacılarının kamulaştırma davasını ve icra dosyasını takip ettiklerinden mirasın hükmen reddi koşullarının oluşmadığını,

3. İcra dosyalarında davacıların murisin terekesinin borca batık olduğuna dair bir iddialarının olmadığını ve davacıların bu davranışının terekeyi sahiplenme niteliğinde olduğunu,

4. Davacı vekilinin vekaletnamesinde özel yetkisinin bulunmasının zorunlu olduğunu,

5. Yargılama giderlerinin karşı tarafa yüklenmesini, lehine vekalet ücretine hükmedilmesini ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 nci maddesi gereğince mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 326 ncı maddesinde, hüküm verilirken kanunda yazılı haller dışında yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği belirtilmiştir.

2. Mirasın hükmen reddine ilişkin davalarda ise davanın niteliği gereği, yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.

3. Davanın niteliği gereği davalı taraf konumunda olan alacaklı (ya da alacaklıların), murisin terekesinin borca batık olduğunu bilmediği, bilmesinin mümkün olmadığı, yapılan yargılama sonrasında terekenin borca batık olup olmadığına karar verildiği göz önünde bulundurularak, davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden yargılama giderinden davalı tarafın değil, davacı tarafın sorumlu tutulması gerekmektedir.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca, Mahkemece, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerine bırakılması yerine davalı taraftan tahsiline karar verilmiş olması bozmayı gerektirir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davalı tarafın temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2-) numaralı bendinde yer alan “davalıdan alınarak Maliye Hazinesine ödenmesine,” ibaresinin çıkartılarak yerine “davacı üzerinde bırakılmasına,” ibaresinin yazılması ve hüküm fıkrasının (3-) numaralı bendinde yer alan ''davalıdan alınarak davacılara ödenmesine,'' ibaresinin çıkartılarak yerine ''davacılardan alınmasına,'' ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,21.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.