YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/2296 E.  ,  2023/3836 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2016/73 E., 2021/33 K.
KARAR : Davanın reddi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen mirastan feragat sözleşmesi nedeniyle tek mirasçı olduğunun tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin mirasbırakanı ...'un 09.04.2012 tarihinde vefat ettiğini, mirasbırakanın sağ kalan eşi ... ile mirasbırakan arasında düzenlenen 13.05.2005 tarihli mirastan feragat sözleşmesi düzenlendiğini, mirasbırakanın terekesinin tek oğlu olan davacıya bırakmak istediğini, mirastan feragat sözleşmesi nedeniyle tek mirasçının davacı olan müvekkilinin kaldığından bahisle müvekkilinin tek mirasçı olarak tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Beşiktaş Tapu Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; haklarında açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk Derece Mahkemesinin 04.02.2014 tarihli ve 2013/181 Esas, 2014/24 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının muris ...'un tek mirasçısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin 04.02.2014 tarihli ve 2013/181 Esas, 2014/24 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı Beşiktaş Tapu Müdürlüğü vekili ve dahili davalı ... mirasçıları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi 09.01.2015 tarih ve 2015/2845 Esas, 2016/10081 Karar sayılı ilamında; ...'un mirasçılık belgesine göre mirasçıları davaya dahil edilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; mirasçı ...'un karşılıksız yapmış olduğu mirastan feragat sözleşmesi nedeniyle alt soyunun bu mirastan feragat sözleşmesinden etkilenmeyeceği, mirasçılık sıfatlarının devam edeceği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; mirastan feragat sözleşmesinin ikinci eş tarafından mirasbırakanın mirasçıları lehine yapıldığını, mirasbırakanın tek mirasçısı davacı olduğundan davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, mirastan feragat sözleşmesine dayalı olarak mirasçılığın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 106, 114 ve 115 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Tespit davası, kendine özgü davalardan olup dava sonucunda istihsal edilecek ilâmın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür. Bu nedenle eda davası açılmasının mümkün olduğu hâllerde, tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yararın bulunması dava şartı olup yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi hâkim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti hâlinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir.
2. Davacı dava dilekçesinde mirastan feragat sözleşmesi ile tek mirasçı olduğunun tespitini talep etmiş ise de davacının mirasçılık belgesi ile mirasçılık sıfatının tespitini sağlama imkanı varken eldeki davayı açmakta hukuki yararı olmadığından mahkemece işin esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiş, bu suretle hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

18.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.