YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/2199 E.  ,  2023/3020 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2013/670 E., 2015/856 K.
DAVA TARİHİ : 27.09.2013
KARAR : Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucu tebligat eksiklikleri giderilerek, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların müştereken ve iştirak halinde malik olduğu 8 adet taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesini talep etmiş; mahallinde 30.03.2015 tarihinde yapılan keşif sırasında, 1912 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki davadan vazgeçtiklerini bildirmiştir.

II. CEVAP
Davalılar ...ve ... cevap dilekçelerinde özetle; davacının, dava konusu 1918 No.lu parseldeki payını, sağlığında babaları...’e sattığını, bu nedenle davaya konu edemeyeceğini belirterek bahsi geçen taşınmaz yönünden davanın reddini savunmuş; ayrıca taşınmaz üzerinde kendilerine ait evlerin bulunduğunu ileri sürerek muhdesat iddiasında bulunmuş ve davalılar...ve ... ile birlikte dava konusu taşınmazlar üzerindeki ortaklığın aynen taksim yoluyla giderilmesini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulü ile 1912 parsel sayılı taşınmaz yönünden feragat nedeniyle davanın reddine; 382, 539, 1737, 1917, 1918, 1919 ve 1922 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ortaklığın, aynen taksim mümkün olmadığından, satış yoluyla giderilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu 1918 No.lu parsel üzerinde ikamet ettiği evinin bulunduğunu; mahkemece, muhdesat iddiasının dikkate alınmadığını, davacının bu durumu bilmesine rağmen kötüniyetli olarak taşınmazın satışını istediğini, bu parseldeki payına karşılık davacıya 1922 No.lu parselden fazla yer verildiğini ve şu an kullanmakta olduğunu, dava konusu taşınmazların satılmasını istemediğini ileri sürerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalının 1918 parsel sayılı taşınmaz yönünden muhdesat iddiasının değerlendirilip değerlendirilmediği ve verilen kararın yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 698 ve 699 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları paylı veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda, paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı ve taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

2. Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç vs gibi bütünleyici parça (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir. Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar (ortaklar) ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur. Bulunan bu değerin ne kadarının arza, ne kadarının muhdesata isabet ettiği oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesinde bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

3. Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde, bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etme ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

4. Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; davalılar ...ve ... cevap dilekçelerinde, dava konusu 1918 No.lu parsel üzerinde kendilerine ait evlerin bulunduğunu belirterek muhdesat iddiasında bulunmuş; mahallinde yapılan keşifte taşınmaz üzerinde iki adet ev, iki adet tandır evi, samanlık, garaj ve iki adet tuvalet bulunduğu tespit edilmiş ve bilirkişiler tarafından bahsi geçen muhdesatın değeri hesaplanarak raporda ayrıca belirtilmiştir. Keşifte hazır bulunan davacı vekili, taşınmaz üzerindeki evlerin müvekkilinin babası ... tarafından yapıldığını belirterek muhdesat iddiasına karşı çıkmıştır.

5. Bu durumda mahkemece, davalılar ...ve ...’nun muhdesat iddiasının davacı tarafça kabul edilmediği göz önüne alınarak, muhdesat iddiasında bulunan davalılara bu konuda dava açmak üzere süre verilmesi ve dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi; daha sonra gerekirse bilirkişiden ek rapor alınarak, dava konusu 1918 parsel sayılı taşınmazın tespit edilen toplam değerinin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiğinin yüzdelik oran kurulmak suretiyle belirlenmesi ve muhdesata isabet eden kısmın muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan kısmın ise tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki payları oranında tüm paydaşlara dağıtılması gerekirken, bu hususlar göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenle dava konusu 1918 parsel taşınmaz yönünden hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

6. Dava konusu 382, 539, 1737, 1917, 1919 ve 1922 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde, hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, dosya içerisine alınan bilirkişi raporlarında taraf sayısı ve taşınmazların mevcut durumu değerlendirilerek, dava konusu taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilebileceğinin belirlendiği ve davalı ...’nun temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü hususların kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, anılan taşınmazlar yönünden hükmün onanması gerekmiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı ...’nun, dava konusu 382, 539, 1737, 1917, 1919 ve 1922 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının reddi ile bu taşınmazlar yönünden verilen mahkeme kararının ONANMASINA,

2. Davalının, dava konusu 1918 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile bu taşınmaz yönünden verilen mahkeme kararının BOZULMASINA,

Taşınmaz malın satış bedelinden payına düşecek paranın %011,38 oranında hesaplanacak onama harcından peşin alınan 27,70 TL'nin mahsubu ile bakiyesinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,31.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.