YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/2174 E.  ,  2024/2129 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3173 E., 2023/183 K.
BİRLEŞTİRİLEN DAVADA
DAVA TARİHİ : 13.02.2017
KARAR : Esastan ret
TEMYİZ EDENLER : Davalı ... Müdürlüğü vekili, davalı ...
İLK DERECE MAHKEMESİ : Turhal 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/620 E., 2022/189 K.

Taraflar arasındaki mirasın hükmen reddi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Kararın bir kısım davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf yoluna başvuran taraf vekillerinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Müdürlüğü vekili ile davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Asıl davada davacı ...; babası ...'ın 26.08.2016 tarihinde vefat ettiğini, geriye kalan mirasçılarından birisinin kendisi olduğunu, terekenin borç batağında olduğunu bilmediklerini, ellerine bir takım tebligatlar ulaşınca öğrendiklerini ve terekenin borca batık olduğunu belirterek, mirasın hükmen reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleştirilen davada davacılar; murisleri ...'ın 26.08.2016 tarihinde vefat ettiğini, terekenin borç batağında olduğunu bilmediklerini ileri sürerek murisleri ...'ın mirasını reddettiklerinin tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Dahili davalı ...Ş. vekili bila tarihli cevap dilekçesinde özetle; Erbaa İcra Müdürlüğü'nün 2016/379 Esas sayılı icra dosyası ile açmış oldukları ilamsız takipte borçlu görünen ...’ın vefat etmesi üzerine borçlunun murisi davacı ...'ın mirasın reddini talep ettiğini, mirasın reddi için kanunda üç aylık hak düşürücü sürenin öngörüldüğünü, mirasın üç ay içinde reddedilebileceğini, davacının mirasın reddi davasını süresi içerisinde açmamış olması nedeniyle açılan davanın kabulünün mümkün olmadığını, belirtilen nedenlerle, davacı borçlu tarafından haksız açılan davanın reddine, yargılama masraflarının davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Dahili davalı ... vekili bila tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve yersiz olduğunu ve reddinin gerektiğini, öncelikle yetki itirazında bulunduklarını, müvekkili şirketin adresinin “... Caddesi No:168 Kağıthane/İstanbul” olduğunu, davanın ... Mahkemelerinde görülmesi gerekirken, davanın yetkisiz olan Turhal Asliye Hukuk Mahkemelerinde açıldığını, TMK'nın "Mirasın Reddi" ile ilgili Kanun maddelerinden de açıkça anlaşıldığı üzere mirasın reddi talebinde bulunabilmek için tarafına miras kalan kişiye 3 aylık bir süre verildiğini, bu sürenin hak düşürücü bir süre olduğunu ve davacının bu süreyi kaçırdığı takdirde bu haktan yararlanma hakkını kaybetmiş olacağını, dava dilekçesinde müteveffanın 26.08.2016 tarihinde öldüğünün beyan edildiğini, hâl böyleyken hak düşürücü sürenin çoktan geçmiş olduğunun göründüğünü, müteveffanın, müvekkili şirket kayıtlarından elde ettikleri bilgelere göre kaçak elektrik kullanımlarının mevcut olduğunu, hal böyleyken müteveffanın ölümünden yıllar sonra (süresi de kaçırılarak) açılmış olan "mirasın hükmen reddi talepli" işbu davanın borçtan kurtulmak için kötüniyetli olarak açıldığının aşikar olduğunu, müteveffanın borca batıklığı iddia edilse de bu durumun dosya kapsamından anlaşılamadığını, davacı tarafından dosyaya bunu kanıtlar nitelikte herhangi bir belge sunulamadığını, tamamen soyut söylemlerden ve ithamlardan oluşan bu dosya kapsamında borca batıklık ve mirasın reddi sonucuna ulaşılamayacağını, belirtilen nedenlerle, haksız ve yersiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davalı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekili bila tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müteveffa ...'a ait kredi kartı hesabı alacaklarının Amasya İcra Müdürlüğü’nün 2009/575 Esas sayılı icra takibine konu edilmesine karşın tahsil edilemediğinden, Beşiktaş .... Noterliği'nin 26...2010 tarih ve 49672 yevmiye numaralı “Düzenleme Şeklinde Tahsili Gecikmiş Alacakların Satış ve Temlikine İlişkin Sözleşme” tahtında Hayat Varlık Yönetim A.Ş.’ne (Eski ünvan LBT Varlık A.Ş.) devir ve temlik edildiğinin tespit edildiğini, ayrıca bankaları nezdinde 91279743 nolu KRMV hesabının bulunduğu ve bakiyesinin 0,00 TL olduğunun tespit edildiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Asıl dava yönünden; davanın kabulü ile muris ...’ın mirasının davacı ... tarafından hükmen reddedildiğinin tespitine, birleştirilen dava yönünden; davanın kabulü ile muris ...’ın mirasının davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından hükmen reddedildiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (IV) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili, davalı ...Ş. vekili ile davalı ... Elektrik Perakende Satış A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, miras, üç ay içerisinde reddedilebileceğini, bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe miras bırakanın ölümümü öğrendikleri; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için miras bırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başladığını, davacıların terekenin borcu batık olduğundan bahisle mirasın hükmen reddini istemeleri Kurum alacağının tahsislini önlemek amacıyla yapılmış bir talep olup verilen karar yasa ve usule aykırı olduğundan istinafı gerektiğini, davada muris mirasçıları murisin ölüm tarihi itibariyle borca batık olduğu iddialarıyla mirasın reddi talep etmişler, kararda ise murisin vefat tarihinden sonra davacı mirasçılar tarafından terekeyi sahiplenme adına herhangi bir tasarruf işlemi yapılıp yapılmadığıyla ilgili hiçbir değerlendirme ve tespit yapılmadığı görüldüğünü, tereke borca batık olmasına rağmen TMK'nın 610/2 nci maddesine göre tereke işlemlerine karışan, tereke mallarını gizleyen veya kendine mal edinen mirasçılar, mirası reddedemeyeceğini, bu kapsamda mirasın reddi davasında mirasçılar tarafından terekeyi sahiplenme anlamına gelecek tasarruf yapılıp yapılmadığıyla ilgili araştırma yapıldıktan sonra karar verilmediğinden bahse konu karar eksik incelemeye dayalı olduğunu, bu nedenle kararın kaldırılması için istinaf talebinde bulunmuştur.

2. Davalı ...Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava yetkili mahkemede görülmediğini, hak düşürücü süre dolduğunu, huzurdaki dava borçtan kurtulma gayesi ile kötüniyetli olarak ikame edildiğini, dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporu hatalı ve eksik olup hükme esas alınmaması gerektiğini, mirasçılar mirası açıkça kabul ettiklerini, iddia ve beyanlar çelişkili ve yanıltıcı olduğunu, bu nedenle kararın kaldırılması için istinaf talebinde bulunmuştur.

3. Davalı ... Elektrik Perakende Satış A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosyada TMK 605 maddesi şartları oluşmadığını, ölümü tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş sayılacağını, murisin terekesinin borca batık olmadığı, tereke aktifinin pasifinden çok daha fazla olduğu, dosya kapsamında Bankalar, Trafik Tescil Müdürlüğü, Tapu Müdürlüğü, Belediyeler vb. kurum ve kuruluşlardan sorulmak ve murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle araştırılmak suretiyle tereddüte yer vermeyecek şekilde yapılacak daha ayrıntılı inceleme ile ortaya çıkacağını, ancak dosya kapsamında bu hususa dair gerekli ve yeterli inceleme yapılmamış eksik inceleme ile hüküm tesis edildiğini beyan ederek kararın kaldırılması için istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 13.01.2023 tarihli ve 2022/3173 E., 2022/183 K. sayılı kararı ile davalı vekillerinin istinaf taleplerinin ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekilleri istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplere dayanarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 605 inci ve 610 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Davalı ... Müdürlüğü harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.04.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.