YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/2119 E.  ,  2024/1840 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3011 E., 2023/337 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karaman 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/337 E., 2022/197 K.

Taraflar arasındaki ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın hak düşürücü süreden sonra açılması nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin Karaman ili, Merkez ilçesi, ... Köyü 146 ada 5 parsel sayılı taşınmazda hisse ile malik olduğunu, ... 'in taşınmazdaki hissesini 01.02.2021 tarihinde davacıya hiçbir bildirimde bulunmadan tapuda davalı ... 'a sattığını, müvekkilinin ön alım hakkını kullanmak istediğini ileri sürerek, davalının satın aldığı taşınmaz hissesinin gerçek değeri üzerinden, gerçek değerinin tespit edilememesi halinde tapudaki satış bedeli üzerinden davalıya ait tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı müvekkilinin dava konusu taşınmaz hissesini 01.02.2021 tarihinde ... Demirel'den Karaman Tapu Müdürlüğünde devralması üzerine davacının da içerisinde bulunduğu taşınmazın diğer hissedarlarına karşı paylı mülkiyet sahibi olması hasebiyle Karaman 1. Noterliğinin 01.03.2021 tarihli ve 01265 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle taşınmazı satın aldığını bildirdiğini, ihtarnamenin 24.05.2021 tarihinde taraflara tebliğ edildiğini ve davacının 3 aylık hak düşürücü sürenin geçmesine rağmen müvekkiline herhangi bir talep veya hak iddiası ileri sürmediğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının, dava konusu taşınmaz hissesine yönelik ön alım hakkını kullanabileceği yönünde keşide edilen noter ihtarnamesinin davacıya 24.05.2021 tarihinde tebliğ edildiği, davanın 26.11.2021 tarihinde açıldığı gerekçesiyle davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı tarafın dayandığı delilin 01.03.2021 tarih ve 01265 yevmiye numaralı ihtarname olmasına rağmen 20.05.2021 tarih ve 3027 yevmiye numaralı bir noter ihtarnamesine ilişkin tebligat parçası esas alınmak suretiyle hüküm kurulduğunu, yurt dışında olduğu bir tarihte tebligat yapıldığını ve o tarihte hissedar olan annesine tebligat yapıldığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu 01.02.2021 tarihli satışın davalı olan alıcı tarafından Karaman 1. Noterliğinin 01.03.2021 tarih ve 01265 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı paydaşa 24.05.2021 tarihinde yurtiçi mernis adresinde annesine tebliğ edildiği, davacı paydaşın pasaport yurtdışı giriş-çıkış bilgilerine göre tebligat tarihinde Türkiye'de olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla yapılan tebligatta bir usulsüzlük bulunmadığı, davanın ise bildirimden itibaren 3 aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 10.04.2021 tarihinde Türkiye'den çıkış yaptığını ve 27.07.2021 tarihinde Türkiye'ye giriş yaptığını, ihtarname tebliğ tarihi olan 24.05.2021'de Türkiye'de olduğu değerlendirmesinin hatalı olduğunu ve istinaf dilekçesindeki sebepleri ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 732, 733,734 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince ve Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümlerde; Karaman 1. Noterliğinin 01.03.2021 tarih ve 01265 yevmiye numaralı davacı adına ön alım hakkını belirten ihtarnamenin davacı paydaşa 24.05.2021 tarihinde tebliğ edildiği ve davanın ise 3 aylık hak düşürücü sürenin geçtikten sonra 26.11.2021 tarihinde açıldığı gerekçesiyle davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmesi gerektiği hususu belirtilmiştir.

Davacıya ön alım hakkını kullanması bakımından noterden ihtarname gönderildiği savunulmuş ise de noterde düzenlenen anılan mahiyetteki ihtarnamenin 01.03.2021 tarih ve 01265 yevmiye olduğu, ne varki davacıya tebliğ edildiği belirtilen evrakın davacıya çıkarılan tebligat zarfına 20.05.2021 tarih ve 3027 yevmiye yazıldığı görülmüş olup bu haliyle davacıya ön alım hakkını kullanması bakımından tebligatın usulüne uygun olarak çıkarıldığından ve tebliğinden söz edilemeyeceğinden, üç aylık hak düşürücü işbu davada uygulanamaz.

Bu itibarla, davacı adına ön alım hakkını belirten ihtarnamenin davacıya tebliği usulüne uygun yapılmadığından, hak düşürücü sürenin başlangıcı olarak kabul edilerek davanın bu nedenle reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Mahkemece, işin esası incelenerek bir hüküm kurulması gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. V-3-2 No.lu bentte belirtilen sebeple, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.03.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.