YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/2089 E.  ,  2024/2178 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
EK KARAR TARİHİ : 23.01.2023
SAYISI : 2023/338 E., 2023/472 K.
DAVA TARİHİ : 05.07.2018
KARAR : Esastan ret
EK KARAR TARİHİ : 23.01.2023
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çarşamba 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/205 E., 2022/75 K.

Taraflar arasındaki asıl dava tapu iptali ve tescil, karşı dava şerhin terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı-karşı davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Mahkemece 23.01.2023 tarihli ek karar ile temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.

Ek kararın davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, Samsun ili, Çarşamba ilçesi, ... Mahallesi, 356 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15 inci ve 16 ıncı maddeleri kapsamında uygulama yapılması amacıyla davacıya başvurmaları sonucunda Belediye Encümeninin 22.03.1998 tarih ve 230 sayılı kararı ile ekli krokide (B) harfiyle gösterilen 2.203,00 m²’lik kısmın imar planında park alanı olarak tahsisli bulunduğu gerekçesiyle bu kısmın park olarak tapu kütüğüne şerh verilmesine karar verildiği, söz konusu işlemlerin tamamen maliklerin talebi sonucunda gerçekleştirildiğini ileri sürerek dava konusu 356 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile park alanı olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP/KARŞI DAVA
Davalılar ..., vekili cevap dilekçesinde,
1. Davacının talebinin zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, dava konusu taşınmazın imar planında park alanında kaldığı şerh edilmiş olup, önceki malikler tarafından bedelsiz terkin edildiğine dair bir belgenin bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini istemişlerdir.

2. Karşı dava dilekçesi ile davalılar-karşı davacılar vekili, taşınmazın 30 yıldır tapuda park olarak tahsisli bulunmasına rağmen davacı /karşı davalı tarafından park olarak kullanılmasına yönelik işlemlerin yapılmadığını, taşınmazın atıl durumda olduğunu belirterek şerhin tapudan terkinini aksi halde maliklerin mülkiyet hakkı kısıtlandığından taşınmazın rayiç değerini tespiti ile 10.000,00 TL'nin davalı-karşı davacıdan tahsilini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın kamulaştırılmak suretiyle park alanı olarak kullanımına yönelik çalışma yapılmadığını, idarenin suskun kalarak davalı- karşı davalıların taşınmazına el attığı gerekçesi ile asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne, dava konusu Samsun ili, Çarşamba ilçesi, ... Mahallesi 356 ada 1 parselin tapu kaydında yer alan "imar planında park alanı olarak tahsislidir" şerhinin tapu kütüğünden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı- karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı-karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile asıl davanın reddine karar verildiğini ileri sürerek hükmün kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı-karşı davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine kesin olarak karar verilmiştir.

D. Ek Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin 23.01.2023 tarihli ek kararıyla, HMK 362/1-a maddesi gereğince davacı-karşı davalı vekilinin temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı- karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı- karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde, ek karar yönünden kararın yanılgılı değerlendirme ile verildiğini ileri sürerek ek kararın kaldırılmasını, asıl ve karşı dava yönünden ise istinaf dilekçesindeki gerekçeleri tekrar ederek asıl davanın reddine karar verilmesinin hukuka uygun olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl davada 3194 sayılı Kanundan kaynaklanan bedelsiz rızai terk iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil, karşı dava ise tapu kaydının beyanlar hanesinde yer alan ''imar planında park alanındadır'' şerhinin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 94, 344, 346, 366 ıncı maddeleri, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3194 sayılı İmar Kanunu,

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 362 inci maddesi uyarınca miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 1009, 1010 ve 1011 inci maddelerinde tapu kütüğüne şerh verilecek haklara ilişkin düzenlemeler yapılmış, ancak bazı özel kanunlarda da aynı konuda hükümler getirilmiştir. Şerhler genellikle kütüğe kişisel hakların kuvvetlendirilmesi, malikin temlik hakkının kısıtlanması, temlik hakkının yasaklanması veya geçici şerhin tapu kütüğüne yazılması şeklinde işlem görür.

3. Değerlendirme
1. Dosya içeriğine göre, asıl davada hüküm altına alınan ve temyize konu edilen dava değeri 1.753.019,72 TL, karşı davada ise hüküm altına alınan ve temyizde konu edilen dava değeri 702.527,88 TL'dir. Bu miktar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi olan 2023 yılı itibari ile kesinlik sınırının üstünde kalmakta olduğundan Bölge Adliye Mahkemesinin temyiz talebinin reddine dair 23.01.2023 tarihli ek kararının kaldırılmasına karar verildi.

2. Asıl dava yönünden yapılan incelemede, tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, malikler ... ve...tarafından imzalanan 15.07.1988 tarihli tescil istem belgesi, maliklerin talebi doğrultusunda alınan Belediye Encümeninin 22.03.1988 tarih, 230 numaralı kararı ve tescil beyannamesi göz önüne alındığında, davacı-karşı davalı vekilinin asıl davaya yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Karşı dava yönünden yapılan incelemede, dava konusu taşınmazın bulunduğu alandaki imar planında değişiklik olmadığı ve taşınmazın halen park alanında bulunduğu, tapu kaydında beyanlar hanesindeki şerhin Belediye Encümeninin 22.03.1998 tarih, 230 numaralı kararı uyarınca tescil edildiği anlaşılmakla Belediye Encümen kararına uygun işlem yapılmış olması karşısında karşı davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile şerhin terkinine karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesinin 23.01.2023 tarihli ek kararının KALDIRILMASINA,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.