YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/1969 E.  ,  2024/1421 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/78 E., 2023/233 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm tesisine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bolu 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/61 E., 2022/222 K.

Taraflar arasındaki mülkiyet hakkına dayalı el atmanın önlenmesi ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak vekalet ücreti yönünden yeniden hüküm kurulmak suretiyle davacı yararına tek vekalet ücreti takdirine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin Bolu ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, 51 ada 8 ve 9 parsel sayılı taşınmazları 06.06.2016 tarihinde dava dışı ...'tan satın aldıktan sonra davalı ...'a 30.11.2016 tarihinde ihtarname göndererek kira sözleşmesi yapmak ve geriye dönük ecrimisil istediğini bildirdiğini, sürecin uzatılması amacıyla davalı tarafından açılan tapu iptali ve tescil davasının ise davalı ... aleyhine sonuçlandığını belirterek; davalının taşınmazlara müdahalesinin önlenmesini, şimdilik 1.000,00 TL ecrimisilin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı, süresi içerisinde davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... Davacı adına kayıtlı olmasına rağmen taşınmazların davalı tarafından kullanıldığı, hiçbir hakka dayanmadan haksız olarak işgal edildiği, bilirkişi raporlarının dosya kapsamı ile uyumlu ve hükme esas alınmaya yeterli olduğu, davalının taşınmazlara vaki haksız elatmasının önlenmesi ve taleple bağlı kalınarak 1.000,00 TL ecrimisile hükmedilmesi gerektiği...." gerekçesiyle; "el atmanın önlenmesi davasının kabulü ile davalının Bolu ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, 51 ada 8 ve 9 parsel sayılı taşınmazlara vaki el atmasının önlenmesine, davacı kendisini vekille temsil ettirdiginden A.A.Ü.T. ye göre hesaplanan 47.820,02 TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine; ecrimisil talebine yönelik davanın kabulü ile; taleple bağlı kalınarak 1.000,00 TL ecrimisil alacağının dava tarihi olan 29.03.2021'den itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı kendisini vekille temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili; davacıya yapılan satışın muvazaalı olduğunu, taşınmazların bir kısmına yönelik 2017/73 Esas sayılı açtıkları tapu iptali ve tescil davasının sonucunun beklenmesi gerektiğini, Mahkemece fiyatların fahiş şekilde belirlendiğini; ancak itirazlarının nazara alınmadığını, hak düşürücü sürenin geçip zamanaşımının dolduğunu, el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemlerine yönelik ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek; kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... Davaya konu taşınmazlar hakkında tapu iptali ve tescil davası açıldığı belirtilmiş ise de bahsi geçen Bolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/73 E. - 2020/344 K. sayılı kararının istinaf ve temyiz aşamalarından geçerek davanın reddine yönünde verilen hükmün kesinleştiğini, taşınmazların değerine ilişkin itirazlar ileri sürmüş ise de bilirkişi raporunun itirazları karşılar mahiyette olduğu, gerek tapu iptali ve tescil davası içeriğine gerekse bu dosyadaki savunmalarına göre davalının taşınmazla ilgili muaraza çıkardığının açık olduğu, davacının ise tapulu taşınmazı hakkında elatmanın önlenmesi talep etmekte haklı olduğu; öte yanda davalının hükmedilen vekalet ücretine yönelik de itiraz ettiği ve gerçekten davacı lehine iki ayrı vekalet ücretine hükmolunmasının hatalı olduğu..." gerekçesiyle;

"A)Davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüyle; Bolu 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/61 E. - 2022/222 K. sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.b.2. maddesi gereği kaldırılarak, aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmasına;
1-Davacı vekilinin elatmanın önlenmesi davasının kabulü ile; Bolu ili, Merkez ilçesi Büyükcami Mahallesi 51 ada 8 ve 9 parsel sayılı taşınmazlara davalının vaki elatmasının önlenmesine; ecrimisil talebine yönelik davanın kabulü ile; taleple bağlı kalınarak 1.000,00 TL ecrimisilin dava tarihi olan 29/03/2021'den işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-AAÜT gereğince 47.919,84 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; istinaf dilekçesindeki başvuru nedenleriyle hükmü temyiz etmiş, ilave olarak maktu vekalet ücreti yerine nispi vekalet ücreti takdir edilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; mülkiyet hakkına dayalı el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 683 üncü maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:
"Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir.
Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız el atmanın önlenmesini de dava edebilir."

2. Eşyaya bağlı ayni haklardan olan mülkiyet hakkı herkese karşı ileri sürülebileceği gibi, hakka yönelik bir müdahale durumunda ne zaman gerçekleştiğine bakılmaksızın, ileri sürüldüğü andaki hak sahibi tarafından her zaman koruma istenebileceği de kuşkusuzdur. Anılan korumanın istenmesi durumunda da hakkın kötüye kullanıldığından söz edilebilmesine hukuken olanak yoktur.

3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, "İyi niyetli olmayan zilyet bakımından” kenar başlıklı 995 inci maddesi hükmüne göre; "İyi niyetli olmayan zilyet, geri vermekle yükümlü olduğu şeyi haksız alıkoymuş olması yüzünden hak sahibine verdiği zararlar ve elde ettiği veya elde etmeyi ihmal eylediği ürünler karşılığında tazminat ödemek zorundadır."

4. Bilindiği üzere, gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarih ve 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir (YHGK'nun 25.02.2004 gün ve 2004/1-120-96 sayılı kararı).

5. 25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tâbi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile bölge adliye mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.03.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.