YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/1838 E.  ,  2024/1221 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1311 E., 2022/1174 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 9. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2015/196 E., 2021/378 K.

Taraflar arasındaki taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalıların murisi ... arasında İstanbul 18. Noterliğinin 02.10.2006 tarihli ve 9469 yevmiye sayılı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşme ile davalıların murisi ...'ın davacıya İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mahallesi, 658 ada 24 parselde 2. kat 5 numaralı bağımsız bölümdeki miras hak ve hissesini satmayı vadettiğini, satış bedeli olan 5.000,00 TL'nin ödendiğini, dava konusu bağımsız bölümde davalılara muris ...'dan düşen hisselerin tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, olmazsa satış vaadine konu payın dava tarihindeki değeri, bu da kabul edilmez ise sözleşme bedeli olan 5.000,00 TL'nin sözleşme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar M. Rüçhan Kayrım ve ... davayı kabul etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 07.10.2021 tarihli ve 2015/196 Esas, 2021/378 Karar sayılı kararında; "taşınmaz satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan davaların kabulüne karar verebilmek için sözleşmenin ifa olanağı bulunması gerektiği, el birliği mülkiyetine konu bir taşınmazda el birliği ortaklarından birinin, ortaklık dışı bir kişiye satış vaadinde bulunması halinde, sözleşme bir taahhüt muamelesi olarak geçerli olmakla birlikte el birliği ortaklığı çözülünceye kadar sözleşmenin ifa olanağının bulunmadığı, satış vaadinde bulunan ...'ın dava konusu taşınmazda el birliği ortağı olduğu, sözleşmenin ifa olanağının bulunmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuran
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince el birliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi için yetki ve süre verildiğini, davayı açtıklarını, sonucunun beklenmesi gerektiğini, terditli taleplerinden vazgeçtiğine ilişkin bir feragat beyanında bulunulmadığını, terditli talepten feragat edilmediğini, bir kısım davalıların davayı kabul ettiğini, bir kısım davalıların kabul beyanına rağmen tapu iptali ve tescil talebinin reddinin doğru olmadığını, gaip ...'nun kayyımı olan ... lehine nisbi vekalet ücretine hükmedilmişse de dava konusu sadece ...'ın hissesi olup davalı ...'un miras hissesinin dava konusu olmadığını, ... ve ...'nün Mahkemenin ara kararı üzerine dahili davalı olarak taraf olarak eklendiğini, dahili davalıların hissesinin dava konusu satın alınan hisse ile ilgisi olmadığını, bu nedenle dahili davalılar lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 18.05.2022 tarihli ve 2022/1311 Esas, 2022/1174 Karar sayılı kararında; "İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu" gerekçesiyle ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek temyiz isteminde bulunmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 307 nci maddesinde feragatin, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olduğu belirtilmiştir. Aynı Yasa'nın 308 inci maddesi gereğince de kabul, davacının talep sonucuna davalının kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir. Kabul, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda hüküm doğurur.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Feragat ve kabulün şekli" başlıklı 309 uncu maddesi hükmüne göre de feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır. Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. Kısmen feragat veya kabulde, feragat edilen veya kabul edilen kısmın, dilekçede yahut tutanakta açıkça gösterilmesi gerekir. Feragat ve kabul, kayıtsız ve şartsız olmalıdır.

3. Davanın geri alınmasında ise, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 123 üncü maddesinde "Davacı, hüküm kesinleşinceye kadar, ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabilir." şeklinde hüküm altına alınmıştır. Madde metninden anlaşıldığı üzere, davacı, davalının muvafakatı ile davayı geri alabilir. Davalının rızasının açık olması gerekir; zımni muvafakat yeterli değildir. Davalı, davacının davayı geri almasına açık bir şekilde muvafakat ederse mahkemece, davanın esası hakkında karar verilmeyip geri alınma ve davalının da buna muvafakat etmesi nedeniyle davanın son bulduğunu belirtmekle yetinmelidir.

3. Değerlendirme
1. Davacı vekili dava dilekçesinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat isteminde bulunmuştur. İlk Derece Mahkemesince davacının tapu iptali ve tescil isteminin reddine karar verilmiştir. Davacı vekili 22.10.2015 tarihli 1 inci oturum ve 12.11.2020 tarihli 14 üncü oturumdaki "tapu iptali ve tescil talep ediyoruz" şeklindeki beyanları ile 10.06.2020 ve 03.05.2021 günlü dilekçeleri ile de tapu iptali ve tescil isteminde bulunmuştur. Bu beyan ve dilekçeleri dikkate alan İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin ikincil talebi olan tazminattan vazgeçtiği kanaatine varılarak davacı vekilinin terditli talebi hakkında karar verilmemiştir.

2. Davacı vekili, tarihleri belirtilen oturumlardaki ve dilekçelerindeki beyanlarında terditli istemi olan tazminattan açıkça feragat ettiğini veya bu talebini geri aldığını beyan etmemiştir. Bu durumda davacının tazminata ilişkin istemi devam etmektedir. Davacı vekilinin terditli istemine ilişkin bir karar verilmemiş olması nedeniyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.02.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.