YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/1533 E.  ,  2023/2568 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen yargılamanın yenilenmesi davasında verilen karar hakkında İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, Mahkemenin 20.02.2012 tarih ve 2010/332 Esas, 2012/30 Karar sayılı ortaklığın giderilmesi davası devam ederken 09.09.2011 tarihinde taraflardan...'ın vefat ettiğini, davacıların murisinin vefat ettiği hâlde mirasçılarının davaya dahil edilmediğini, vefat eden muris adına hüküm kurulduğunu, tüm paydaşların davaya dahil edilmesi gerektiğini, yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulü ile Çaykara Satış Memurluğunun 2015/5 Esas sayılı dosyasında devam eden satış işleminin tedbiren durdurulmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili, süresinde ve zamanında talep edilmeyen yargılamanın iadesi talebinin reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 23.05.2016 tarihli kararıyla; yargılamanın iadesi talebinin süresinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya dahil edilmesi gereken mirasçıların katılımının sağlanmamış olmasının yargılamanın iadesi sebebi olduğunu, zamanaşımının dolmadığını, davanın açıldığı tarihte yargılamanın iadesi nedeninin öğrenildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; ortaklığın giderilmesi davasında, davanın kabulüne dair verilen karara karşı yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

2. Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK'nın 27 nci maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü hâlinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

3. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup re’sen yargılamanın her aşamasında göz önünde bulundurulması gerekir.

4. Savunma hakkı, Anayasa'nın 36 ncı maddesi ile güvence altına alınmış olup, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27 nci maddesinde de “hukuki dinlenilme hakkı” başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir. Hâkim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hâkim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya davetle zorunludur.

3. Değerlendirme
1. Yargılamanın iadesi istenen dava davacılarından... yargılama devam ederken 09.09.2011 tarihinde öldüğünden, Mahkemece adı geçenin mirasçıları usulüne uygun şekilde davaya dahil edilip savunma ve delilleri toplandıktan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

2. Bu nedenle, davada usulüne uygun olarak taraf teşkili sağlanmadığından maddi hukuk yönünden kesinleşmiş bir karar bulunmayıp istemin, yargılamanın yenilenmesi olarak değil; temyiz talebi olarak kabulü ile işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

3. Her ne kadar Mahkemece hükmün 28.01.2015 tarihinde kesinleştiğine dair şerh verilmiş ise de; davacılardan .... yargılama devam ederken öldüğünden, taraf teşkilinin sağlandığı ve kararın kesinleştiği kabul edilemez. Bu durumda Mahkemece, ölü paydaş .....’ın mirasçılarına dava dilekçesinin usulüne uygun tebliği ile taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasının incelemesi gerekirken bu hususlar göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, Çaykara Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/332 Esas sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Çaykara Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/332 Esas, 2012/30 Karar sayılı dosyasında yer alan 28.01.2015 tarihli kesinleşme şerhinin KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi hükmünün BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

15.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.