YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/1240 E.  ,  2024/1314 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1050 E., 2022/1875 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mustafakemalpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/548 E., 2020/242 K.

Taraflar arasındaki TMK'nın 588 inci maddesi gereği gaipliğe karar verilmesi ve malvarlığının Hazineye aktarılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı Hazine vekili ...olarak açtığı davaya ait dava dilekçesinde özetle; 437 ada 19 parsel sayılı taşınmazın hissedarlarından olan ... zevcesi ...'nin kimliği tespit edilemediğini, bu nedenle Mustafakemalpaşa Mal Müdürü (...'ın) kayyım olarak atandığını, ortaklığın giderilmesi konulu davada taşınmazın satışından elde edilen paranın kayyımlık hesabına geçtiğini, bu gelirin 10 yıldan fazla süredir idaresinin sağlandığını belirterek, TMK'nın 588 inci maddesi gereğince ... zevcesi ...'nin gaipliğine karar verilmesi ile birlikte taşınmazın satışı sonucu elde edilen paranın Hazine adına devredilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 2018/548 Esas, 2020/242 Karar sayı ve 13.03.2020 tarihli kararı ile "... dava gaiplik ve mal varlığının Hazine'ye intikalinin sağlanması olduğuna göre davanın Hazine vekili tarafından kayyım hasım gösterilmek suretiyle açılması gerektiği...oysa ki davanın davacı Hazine vekili tarafından ...olarak açıldığı, dosya arasında bulunan Sulh Hukuk Mahkemesi kararından anlaşılacağı üzere tapu maliki ... Zevcesi ...'nin kayyımının Mustafakemalpaşa Mal Müdürü ... olduğu.... davanın ...açılması nedeniyle yargılamanın görülebilirlik koşulu olan taraf teşkilinin sağlanmadığı... bu aşamadan sonra davanın kayyıma ihbar edilmesinin de kayyıma taraf sıfatı kazandırmayacağı..." gerekçesiyle "...davanın usulden reddine..." karar verilmiştir.

III. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (II) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili; ret kararının hukuka aykırı olduğunu belirterek ve re'sen belirlenecek nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 2020/1050 Esas, 2022/1875 Karar sayı ve 12.12.2022 tarihli kararı ile "... Türk Medeni Kanunundaki hükümler ile 3561 sayılı Kanun hükümleri dikkate alındığında, ilgililerin hak ve menfaatlerinin korunması amacıyla gaibin payının Hazineye intikali isteğini içeren bu tür davaların kayyıma yöneltilmesinde zorunluluk bulunduğu, taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup istinaf edenin sıfatına bakılmaksızın resen de gözetilmesi gereken bir usul kuralı olduğu, somut olayda dava ...olarak açıldığı...bu itibarla ilk derece mahkemesinin davanın usulden reddi kararının yerinde olduğu..." gerekçesiyle "...davacı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine...." karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda (III.C) bendinde belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı Hazine vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği nedenleri tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, TMK'nın 588 inci maddesi gereğince gaiplik ve gaibe ait mal varlığından elde edilen gelirin Hazine'ye devri istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri; 4721 sayılı TMK'nın 588 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı Hazine vekilinin temyiz itirazının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.03.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.