YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/1225 E.  ,  2024/1010 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2319 E., 2022/2529 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Tokat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/77 E., 2022/105 K.

Taraflar arasındaki el atmanın önlenmesi, kâl ve eski hale getirme bedelinin tazmini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile davalı ..., davalı ..., davalı ... ve davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; İl Mera Komisyonunun Pazar Mera Teknik Ekibi tarafından yapılan incelemeler neticesinde Tokat ili, Pazar ilçesi, ... Köyü, 678 numaralı mera parselinin üzerinde, davalıların kavak ağacı dikmek, bahçe şeklinde kullanmak, ev yapmak, ahır yapmak ve yonca ekmek suretiyle çeşitli şekillerde işgal ve tecavüzlerin bulunduğunun tespit edildiğini belirterek davalıların 678 numaralı mera parseli üzerindeki haksız müdahalelerinin men'ine, mera üzerine yapılan yapıların kal'ine ve müdahalenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte meraların eski hale iade bedelinin tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalılar; davanın reddini istemişlerdir.
2.Davalı ... mirasçıları davaya dahil edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar ... ve ... dışındaki davalıların dava konusu meraya çeşitli şekillerde (ev yapmak, ağaç dikmek vs.) el attıklarının mahalli bilirkişi beyanları ve teknik bilirkişi raporları ile sabit olduğunu, mera parseline inşa edilen eve ilişkin verilen yapı kayıt belgesinin ilgilisine bir hak bahşetmeyeceğinden bir kısım davalılar yönünden kabulüne, ... ...'ın mirasını reddettiği, davalı ...'ın (TC. ...) ise dava konusu mera üzerinde bulunan üç katlı evle bir ilgisi bulunmadığı gerekçesiyle davanın davalı ... ve ... (TC. ...) yönünden pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ..., ..., ..., ve ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalılar ... ve ... yönünden verilen ret kararının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; dava değeri olarak zemin değerinin esas alınması gerekirken üzerindeki muhdesatların değeri de dahil edilip fazladan yargılama gideri ve vekalet ücretinin hesaplandığını, imar barışından yararlanarak yapı kayıt belgesi aldığını, bu belgenin yapı ruhsatı yerine geçtiğini, bu hali ile müdahalenin unsurlarının oluşmadığını, kâl ve el atma kararının hatalı olduğunu, rapordaki ölçümlerin yanlış olduğunu, eksik tanık dinlenerek eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

3. Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın mera olduğunu açılan dava ile öğrendiklerini, bu evin ailesiyle birlikte oturduğu ev olduğunu, verilen kararın kendilerini mağdur ettiğini, yapılan ölçümlerin hatalı olduğunu, yapıların tamamının 350 m2 olduğunu, yapılara ilişkin yapı kayıt belgesi aldığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

4. Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; muhdesatların kendi tapulu taşınmazında olduğunu, hatalı ölçüm yapıldığını, eksik inceleme ile karar verildiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte 141,88 m2'lik alanın dava değerinin zemin değeri üzerinden belirlenmesi gerekirken muhdesatlarla birlikte dava değerinin belirlenip yargılama gideri ve vekalet ücretinin bu değer üzerinden hesaplanmasının hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

5. Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; muhdesatların kendi tapulu taşınmazında olduğunu, hatalı ölçüm yapıldığını, eksik inceleme ile karar verildiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte 234,06 m2'lik alanın dava değerinin zemin değeri üzerinden belirlenmesi gerekirken muhdesatlarla birlikte dava değerinin belirlenip yargılama gideri ve vekalet ücretinin bu değer üzerinden hesaplanmasının hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin dosyadaki delillerle çelişmeyen tespit ve değerlendirmesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden Yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığından; davacı Hazine vekili, davalılardan ..., ..., ... ve ...'ın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ... ve ... hakkında davanın reddi kararının hatalı olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini, davalıların dava konusu taşınmaza tecavüz ettiklerini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; istinaf taleplerinin incelenmediğini, dava değeri olarak zemin değerinin esas alınması gerekirken üzerindeki muhdesatların değeri de dahil edilip fazladan yargılama gideri ve vekalet ücretinin hesaplandığını, imar barışından yararlanarak yapı kayıt belgesi aldığını, bu belgenin yapı ruhsatı yerine geçtiğini, bu hali ile müdahalenin unsurlarının oluşmadığını, eksik tanık dinlenerek eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, rapordaki ölçümlerin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, meraya el atmanın önlenmesi, kâl ve eski hale getirme bedeli istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4342 sayılı Mera Kanunu.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Mera, bir veya birden fazla köy veya kasaba halkına bağımsız veya birlikte tahsis edilmiş ya da kadimden beri hayvan otlatmak amacıyla kullanılan, hak sahiplerinin üzerinde intifa hakkı olan arazi parçasıdır. Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan mera, yaylak ve kışlaklar özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zamanaşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz (4342 sayılı Mera Kanunu 3 ve 4 üncü maddeleri).

3. Mera Kanunu'nun 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında "Amaç dışı kullanılmak suretiyle vasıfları bozulan mera, yaylak ve kışlakları tekrar eski konumuna getirmek amacı ile yapılan veya yapılacak olan masraflar sebebiyet verenlerden tahsil edilir. Yapılan masraflar karşılığı tahsil edilen tutarlar genel bütçeye, yapılacak olan masraflar karşılığı tahsil edilen tutarlar ise il müdürlüklerince hazırlanan ıslah projelerine uygun olarak o yerin ıslah çalışmalarında kullanılmak üzere köy sandığında veya belediye bütçesinde açılacak hesaba gelir kaydedilir.
" denilmiştir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ile davalı ...'nin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...'ye yükletilmesine,

Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi