YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/1057 E.  ,  2024/1470 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1996 E., 2022/2329 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 9. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/149 E., 2019/350 K.

Taraflar arasındaki tapu kaydındaki şerhin terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, İzmir ili, Bornova ilçesi, Pınarbaşı Mahallesi, 1196 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının şerhler ve beyanlar hanesinde "Kadri Aşkın ile müdahil Mensure Karaoğlan'ın zilyedliklerinin ihlal olunmayacağının ve ...tarafından temliki tasarrufta bulunamayacağının" şeklinde beyanda bulunduğunu, bu beyan nedeniyle ...adına kayıtlı olan taşınmazın satış ve kiralama işlemlerinin

yapılamadığını ileri sürerek; dava konusu taşınmazdaki " ... ile müdahil ... 'ın zilyedliklerinin ihlal olunmayacağının ve ...tarafından temliki tasarrufta bulunamayacağının" şeklindeki şerhin terkinine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

II. CEVAP
1. Davalı ..., eşinin dedesi ...'ın 05.12.1946 tarihinde ... olarak bilinen ... 'dan dava konusu taşınmazın bir kısmını satın aldığını, bir kısmını da Köy Tüzel Kişiliğinden aldığını, daha sonra yapılan yargılamada kayınvalidesi Mensure Karaoğlan yararına zilyetliğin kısıtlanmasına ve zilyetliklerinin ihlal olunmayacağına ve ...nin temlik tasarrufunda bulunamayacağının tapu kütüğüne şerhine karar verildiğini, bu araziyi kayınvalidesinin sağlığından beri diğer mirasçılarla birlikte kullandıklarını, Mahkeme tarafından verilen kararın bu dava ile sonlandırılmak istenildiğini, karara karşı yeni dava açılmasının mümkün olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ..., babasının dedesi ...'ın 05.12.1946 tarihinde ... olarak bilinen ... 'dan dava konusu taşınmazın bir kısmını satın aldığını, bir kısmını da Köy Tüzel Kişiliğinden aldığını, daha sonra yapılan yargılamada babaannesi ... yararına zilyetliğin kısıtlanmasına ve zilyetliklerinin ihlal olunmayacağına ve ...nin temlik tasarrufunda bulunamayacağının tapu kütüğüne şerhine karar verildiğini, zilyetliklerinin devam ettiğini, Mahkeme tarafından verilen kararın bu dava ile sonlandırılmak istenildiğini, karara karşı yeni dava açılmasının mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini savunmuştur.

3. Davalı ..., ve ..., şerhin kesinleşen Tapulama Mahkemesinin 30.12.1983 tarih, 1981/16 Esas ve 1983/151 Karar sayılı kararı ile konulduğunu, ...aleyhine İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/432 Esas sayılı dosyası ile tapu iptal ve tescil davası açtıklarını, zamanaşımının dolduğunu savunarak davanın reddini savunmuşlardır.

4. Davalı ... vekili, davanın haksız ve yersiz olduğunu, bu nitelikteki bir hakkın terkininin davalıların rızası ile olabileceğini savunarak, davanın reddini savunmuştur.

5. Davalı ... ve ... vekili, dava konusu şerhin Bornova Tapulama Mahkemesinin 1981/16 Esas ve 1983/151 Karar sayılı kesinleşmiş kararı ile konulduğunu, kesinleşen bir konuda dava açılamayacağını savunarak davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu yapılan şerhin Bornova Tapulama Mahkemesinin 1981/16 Esas 1983/151 sayılı Kararı gereğince tapu kaydına işlendiği, bahsi geçen kararın kesinleştiği, kesinleşen mahkeme ilamına karşı dava açılmasında hukuki yarar bulunamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tapu kaydında bulunan beyanın hukuken geçerliliğinin kalmadığını, mahkeme kararında beyan süresinin yasal düzenleme yapılıncaya kadar şeklinde olduğunu, 3402 sayılı Yasayla düzenleme yapıldığını, söz konusu davadan sonra ...aleyhine herhangi bir dava açılmadığını, bu beyan nedeniyle ...adına kayıtlı olan taşınmazın satış ve kiralama işlemlerinin

yapılamadığını, ...nin tasarruf hakkının kısıtlandığını istinaf nedenleri olarak ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tapu kaydındaki şerhin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Tapu kütüğüne esas itibarıyla mülkiyetin veya sınırlı ayni hakların iktisabına veya bunların kaybedilmelerine ilişkin tesciller yazılır. Geniş anlamda tescil ise kütüğe yazılan her husustur. Nitekim kütük sahifesinde mülkiyet, rehin ve irtifak hakları sütunları dışında bir de “şerh” ve “beyanlar” adı altında iki sütun daha vardır. Ancak bir hususun şerh veya beyanlar sütununa yazılması taşınmazın ayni hakka ilişkin statüsünde bir değişiklik meydana getirmez.

3. Şerhten amaç; ilişkin bulunduğu hukuki durumu üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir hale getirmek, hukuki duruma aleniyet kazandırmaktır. Bu yönü ile şerh ayni bir etki özelliğini gösterir. Hangi hakların tapu kütüğüne şerh edileceğini kanun belirlemiştir. Dolayısıyla kanunun belirlemediği bir hak tapu kütüğüne şerh edilemez.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince ...harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.03.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.