YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/1040 E.  ,  2024/1019 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1523 E., 2022/1715 K.
KARAR : Davanın değiştirilen gerekçe ile reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Sarıkaya Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/153 E., 2022/155 K.

Taraflar arasındaki kadastro öncesi zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin kabulü ile hükmün kaldırılmasına davanın değiştirilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; davacının 29.08.1988 tarihli taşınmaz satım sözleşmesi ile dava konusu taşınmazı ...'dan satın aldığını, taşınmazı davacının kullandığını, 2016 yılında yapılan imar uygulamasından sonra malik ...'ün burayı ...'a devrettiğini, bu işlemin takas niteliğinde olduğunu, taşınmazın en son ...'e yine düşük bir bedelle satıldığını, bu satışların muvazaalı olduğunu ileri sürerek öncelikle tapu iptali ve tescili, mümkün olmadığı takdirde bedelin ödenmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili süresinde sunmuş olduğu cevap dilekçesinde; Kadastro Kanunu'nun 12/3 üncü maddesinde belirtilen hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddi gerektiğini, taşınmazın kadastrosunun 1991 yılında yapıldığını, satış senedinin kadastro tespitinden öncesine ait olduğunu, bedel iadesi talebine ilişkin zamanaşımı def'inde bulunduklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "..tapu iptali ve tescil istemi yönünden Kadastro Kanunu'nun 12/3 üncü maddesinde düzenlenen 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği ayrıca ...'ın vefatına kadar adına tapu kaydı oluşmadığı gibi kesinleşen kadastro tespiti ile de tapu kaydının ...'ın mirasçıları adına oluşturulması nedeniyle TMK'nın 713/2 nci maddesi uyarınca da tapu iptali ve tescil isteminin reddi gerektiği belirtilerek tapu iptali ve tescil isteminin reddine; tazminat talebi yönünden ise satış sözleşmesinin tarafı olmayan tapu maliki davalıya sebepsiz zenginleşmeye dayalı bedel iadesi talebinin yöneltilmesi mümkün olmadığından pasif husumet yokluğundan reddine" karar vermiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili; keşif yapılıp beyanlar alınmasına rağmen bu hususun mahkemece değerlendirilmediğini, sözleşmede şahit olan kişilerin re'sen tanık sıfatıyla dinlenmesi gerekirken dinlenmediğini, hak düşürücü sürenin geçtiği kabul edilmesine rağmen kadastro çalışmalarına ilişkin tutanak ve belgeler ile kadastro tutanaklarına itirazlarının olup olmadığının değerlendirilmediğini, müvekkilinin mülkiyet hakkının ihlal edildiğini belirterek hükmün kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...davanın tapu iptali ve tescil istemi yönünden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı ancak tazminat talebi yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddi kararının doğru olmadığı, tazminat talebinin sebepsiz zenginleşmeye dayandığı, kadastro tespitinden itibaren 10 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu 15.04.2001 tarihine kadar taşınmazın elden çıktığından söz edilemeyeceğinden zamanaşımının bu tarihten itibaren başladığının kabul edilmesi gerektiği, iki ve on yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, davanın bu gerekçe ile reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın belirtilen gerekçeyle reddine" karar vermiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; tanıklar ve mahalli bilirkişilerin beyanları ile dava konusu taşınmazı çok uzun süreden beri davacının kullanılmakta olduğunun ispatlandığını, 29.08.1988 tarihli satım sözleşmesi ve sözleşmeye şahit olan kişilerin dinlenmediğini, kadastro uygulamasının usulüne uygun kesinleşip kesinleşmediği değerlendirilmeden karar verildiğini, davacıya tebligat yapılmadan kadastro işlemlerinin kesinleştirildiğini belirterek davanın kabulü gerektiğini dile getirmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; noter satış senedine dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.