YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2022/7142 E.  ,  2023/4820 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/923 E., 2020/858 K.
KARAR : Esastan reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 6. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/286 E., 2019/470 K.

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu 26544 ada 1 parsel ... taşınmazın zilyedi ve hak sahibi olduğunu, davalının taşınmazda hak sahipliğinden davacı lehine feragat ettiğini, ancak daha sonra feragatinden döndüğünü belirterek, müvekkilinin taşınmazda hak sahipliğinin tespiti ile taşınmaz tapusunun davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne dava konusu 26544 ada 1 parsel ... taşınmazın hak sahibinin davacı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2. İlk Derece Mahkemesince düzenlenen istinaf harç ve masraflarının tamamlanması konulu 07.11.2019 tarihli muhtıra ile; dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gidiş-dönüş ve tebliğ giderlerinin eklenmediği, istinaf harçlarının yatırılmadığı belirtilerek; 3.169,84 TL istinaf nispi harcı, 121,30 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 200 TL gider avansı olmak üzere 3.491,14 TL posta gideri ve harcın işlem muhtırasının tebliğ tarihinden itibaren bir haftalık süre içinde dosyaya yatırılması aksi halde istinaf isteminden vazgeçmiş sayılacağı davalı vekiline ihtar olunmuştur.

3. 07.11.2019 tarihli muhtıra davalı vekiline 13.11. 2019 tarihinde tebliğ edilmiştir.

4. İlk Derece Mahkemesinin 28.11.2019 tarihli ek kararıyla davalı tarafça istinaf harç ve giderlerinin yasal süre içerisinde yatırılmadığı gerekçesiyle davalı tarafın istinaf isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.

5. İlk Derece Mahkemesinin 28.11.2019 tarihli ek kararına karşı süresi içerisinde davalı istinaf isteminde bulunmuştur

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ek kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalının ek karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Nedenleri
Davalı temyiz dilekçesinde; kesin sürenin usulüne uygun olmadığını, süre tutum dilekçesinin istinaf dilekçesi olarak kabul edilerek davalıya muhtıra gönderilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, süre tutum dilekçesinin gerekçeli karar yazılmadan sunulduğunu, 02.10.2019 tarihinden sonra yapılan tüm işlemlerin hükümsüz olduğunu beyan ederek ve re'sen gözetilecek sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; İlk Derece Mahkemesince istinaf harç ve giderlerinin yatırılması için düzenlenen muhtıranın usulüne uygun olup olmadığı, İlk Derece Mahkemesince verilen davalı vekilinin istinaf isteminden vazgeçmiş sayılmasına dair ek kararın ve bu ek karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine dair kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun);
a)"Kesin süre" kenar başlıklı 94 üncü maddesi şöyledir:
"(1) Kanunun belirlediği süreler kesindir.

(2) (Değişik:22/7/2020-7251/6 md.) Hâkim, tayin ettiği sürenin kesin olduğuna karar
verebilir. Bu takdirde hâkim, tayin ettiği kesin süreye konu olan işlemi hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde açıklar ve süreye uyulmamasının hukuki sonuçlarını açıkça tutanağa geçirerek ihtar eder. Kesin olduğu belirtilmeyen süreyi geçirmiş olan taraf yeniden süre isteyebilir; bu şekilde verilecek ikinci süre kesindir ve yeniden süre verilemez.

(3) Kesin süre içinde yapılması gereken işlemi, süresinde yapmayan tarafın, o işlemi yapma ... ortadan kalkar.
"

b)"Harç ve Giderlerin Yatırılması" kenar başlıklı 344 üncü maddesi şöyledir:
"(1) İstinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir. Bu karara karşı istinaf yoluna başvurulması hâlinde, 346 ncı maddenin ikinci fıkrası hükmü kıyas yoluyla uygulanır."

c)"İstinaf dilekçesinin reddi" kenar başlıklı 346 ıncı maddesi şöyledir:
"(1) İstinaf dilekçesi, kanuni süre geçtikten sonra verilir veya kesin olan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkeme istinaf dilekçesinin reddine karar verir ve 344 üncü maddeye göre yatırılan giderden karşılanmak suretiyle ret kararını kendiliğinden ilgiliye tebliğ eder.

(2) Bu ret kararına karşı tebliği tarihinden itibaren bir hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. İstinaf yoluna başvurulduğu ve gerekli giderler de yatırıldığı takdirde dosya, kararı veren mahkemece yetkili bölge adliye mahkemesine gönderilir. Bölge adliye mahkemesi ilgili dairesi istinaf dilekçesinin reddine ilişkin kararı yerinde görmezse, ilk istinaf dilekçesine göre gerekli incelemeyi yapar.
"

3. Değerlendirme
1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 94 üncü maddesine göre, kanunun belirlediği süreler kesindir. Hâkim, tayin ettiği sürenin kesin olduğuna karar verebilir. Bu takdirde hâkim, tayin ettiği kesin süreye konu olan işlemi hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde açıklar ve süreye uyulmamasının hukuki sonuçlarını açıkça tutanağa geçirerek ihtar eder. Kesin olduğu belirtilmeyen süreyi geçirmiş olan taraf yeniden süre isteyebilir; bu şekilde verilecek ikinci süre kesindir ve yeniden süre verilemez. Kesin süre içinde yapılması gereken işlemi, süresinde yapmayan tarafın, o işlemi yapma ... ortadan kalkar.

6100 ... Kanun'un 344 üncü maddesine göre, istinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir. Bu karara karşı istinaf yoluna başvurulması hâlinde, 346 ncı maddenin ikinci fıkrası hükmü kıyas yoluyla uygulanır.

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanununun 346 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre, istinaf dilekçesi, kanuni süre geçtikten sonra verilir veya kesin olan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkeme istinaf dilekçesinin reddine karar verir ve 344 üncü maddeye göre yatırılan giderden karşılanmak suretiyle ret kararını kendiliğinden ilgiliye tebliğ eder. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre, istinaf dilekçesinin reddine ilişkin karara karşı tebliği tarihinden itibaren bir hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. İstinaf yoluna başvurulduğu ve gerekli giderler de yatırıldığı takdirde dosya, kararı veren mahkemece yetkili bölge adliye mahkemesine gönderilir. Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesi istinaf dilekçesinin reddine ilişkin kararı yerinde görmezse, ilk istinaf dilekçesine göre gerekli incelemeyi yapar.

Yargıtay’ın kararlılık kazanmış uygulamasına göre; hakim kararı ile eksik harç ve giderlerin tamamlanması istemiyle ayrıca, bir muhtıra düzenlenmeli ve bu muhtırada, yapılması gereken işlemin ne olduğu açıkça ve ilgili tarafın yanılmasına neden olmayacak biçimde gösterilmeli; buna yönelik olarak da ikmal edilecek harç ya da giderin miktarı ve yatırılma merci ve süresi, bunun yapılmamasının sonuçları net biçimde açıklanmalıdır. Örneğin, “dosyaya yatırılması” şeklindeki ifade tarafın yanılmasına neden olabileceğinden, bu ifadeyi taşıyan muhtıra geçersiz olacaktır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2010/19-286 Esas; 2010/330 Karar; Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2021/5210 Esas, 2021/10033 Karar; Yargıtay 22. Hukuk Dairesi 2019/6434 Esas, 2019/17444 Karar; Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2023/116 Esas, 2023/671 ... Karar)

2. Somut olayda; istinaf eden davalıya gönderilen 07.11.2019 tarihli muhtıra içeriğinde gider avansı olarak yatırılması istenilen miktarın ayrıntısı açıklanmamış, harç ve giderlerin mahkeme veznesine yatırılması yerine dosyaya yatırılması istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesince 6100 ... Kanun'un 344 üncü maddesi uyarınca çıkarılan muhtıra usulüne uygun olmayıp, hukuki sonuç doğuracak nitelikte değildir. Bu durumda, 07.11.2019 tarihli muhtıra anılan Kanun hükmüne uygun olmadığından, gerekleri süresi içerisinde yerine getirilmemiş olsa dahi, buna dayanılarak istinaf edenin hükmü istinaf etmekten vazgeçmiş sayılmasına olanak yoktur.

Hal böyle olunca; Bölge Adliye Mahkemesince, muhtıranın usulsüz olduğu gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

Bozma sebebine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.