YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2022/7027 E.  ,  2024/958 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/925 E., 2022/700 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Manavgat 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/27 E., 2020/183 K.

Taraflar arasındaki 4721 sayılı Kanun'un 713 üncü maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın bir kısım davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; satın alma ve kazanmayı sağlayan eklemeli zilyetlik nedenine dayalı olarak ve kayıt maliki ...'in 1963 yılında öldüğünü belirterek, davalılar adına kayıtlı 211 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 4721 sayılı Kanun'un 713 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca taşınmazın müvekkilleri adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacıların taşınmazı zaman zaman kiracı olarak kullandıklarını 4721 sayılı Kanun'un 713 üncü maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen koşulların somut olayda oluşmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Bir kısım davalı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu taşınmazın kadastro tutanağında kayıt maliki ...'in mirasçılarının kimler olduğunun açıklandığını, 4721 sayılı Kanun'un 713 üncü maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen koşulların oluşmadığını, delillerinin toplanmadığını, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle karar verildiğini, müvekkillerinin mülkiyet hakkının ihlal edildiğini beyan ederek ve re'sen gözetilecek sebeplerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kayıt maliki ...'ın ölüm tarihi olan 20.08.1963 tarihi ile Anayasa Mahkemesi'nin "ölüm" sözcüğünü iptal kararının yürürlük tarihi arasında 4721 sayılı Kanun'un 713 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yazılı koşulların davacılar yararına gerçekleştiği anlaşıldığından bir kısım davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Bir kısım davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713 üncü maddesinin ikinci fıkrasına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 713 üncü maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme
1. Kural olarak, tapulu bir taşınmazın veya tapuda kayıtlı bir payın kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün değildir. Ancak, kanunun açıkça izin verdiği ve düzenlediği ayrık durumlarda tapulu bir yerin veya tapuda kayıtlı bir payın koşulları oluştuğu takdirde kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün olabilir. Kanunun açıkça izin verdiği hallerden biri de 4721 sayılı Kanun'un 713 üncü maddesinin ikinci maddesindeki düzenlemelerdir. Anılan maddede, "aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılmayan veya 20 yıl önce ölmüş ya da hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir" hükmüne yer verilmiştir.

2. Dosya içeriğinden; dava konusu 211 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 1971 yılında yapılan kadastro çalışmalarından önceki tapu kaydına bağlı olarak ... adına tespit edildiği, kadastro tutanağının beyanlar hanesine ...'ın ölü olduğunun şerh edildiği ve tutanağın itirazsız olarak kesinleşmesi üzerine 24.06.1975 tarihinde taşınmazın ... adına tescil edildiği, tapu kaydının dava tarihine kadar intikal görmediği ve davacının 4721 sayılı Kanun'un 713 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yazılı ölüm sebebine dayanarak iptal ve tescil isteğinde bulunduğu anlaşılmıştır.

4721 sayılı Kanun'un 713 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki ölüm sebebine dayalı tapu iptali ve tescil davalarında taşınmazın 20 yıllık zilyetlikle kazanılabilmesi için diğer koşulların yanında taşınmazın kayıt malikinin dava tarihinden en az 20 yıl önce ölmüş olması gereklidir. Taşınmazın kadastro çalışmaları sırasında ölmüş ancak mirasçıları tespit edilmediği için ölmüş kişinin adı belirtilerek mirasçıları adına tespit edildiği ve tapunun bu şekilde oluştuğu hallerde kayıt maliki ölü olan şahıs değil mirasçılarıdır.

Somut olayda; dava konusu 211 ada 8 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağının edinme sebebinde, 1951 tarih 106 numaralı tapu kaydının taşınmaza uyduğu, kayıt malikinin ... olduğu, ...'ın 1962 yılında öldüğü, geriye mirasçıları ... vd. kaldığı, iştirakin 1968 yılında feshedildiği, mirasçılarının hisseleri oranında taşınmazda zilyet olduklarının 03.11.1971 tarihinde tespit edildiği, daha sonra 08.12.1971 tarihli şerhle ...'ın mirasçılarında tereddüt edildiği belirtilerek ... adına tespit yapıldığı anlaşılmış olup; bu haliyle, yapılan tespit ... adına değil tespit tarihinde ölü olduğu belirlendiğinden mirasçıları adınadır. Açıklanan nedenlerle; taşınmazın bu şekilde ölüm nedenine dayalı olarak zilyetlikle kazanılması mümkün olmayıp davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Bir kısım davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.02.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.