YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2022/6784 E.  ,  2024/1919 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1237 E., 2022/1288 K.
DAVA TARİHİ : 05.12.2017
KARAR : Davalı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, davanın kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : Milas 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/869 E., 2020/164 K.

Taraflar arasındaki ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 02.04.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz eden davalı vekili Av. ... geldi. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Gelenin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin paydaşı olduğu dava konusu 2 ada 27 parsel sayılı taşınmazda 26.07.2017, 27.07.2017 ve 21.11.2017 tarihli satış işlemleriyle davalıya satılan hissenin ön alım hakkı nedeniyle müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili; taşınmazın satış bedelinin aslında 340.000,00 TL olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi; davacı ...'un 4/6 pay için yasal ön alım hakkını kullanmak istediği, diğer paydaş ...'ın da dava konusu taşınmaz üzerindeki yasal ön alım hakkını kullanmak istediği, dava açtığı ve bu davanın sulh ile sonuçlanarak kesinleştiği, 2/6 pay hakkında lehine tescil hükmü kurulduğu gerekçesiyle, davacı ...'un 2/6 pay yönünden davası konusuz kaldığından bu paylar yönünden "karar verilmesine yer olmadığına", 2/6 pay yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı ...; yerel mahkeme tarafından davalı ...'in almış bulunduğu tüm paylar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken 2/6 pay yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin yanlış karar olduğunu, usul ve yasaya aykırı yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmesi isteği ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

2. Davalı ...; davaya konu ön alım değeri 108.120,00 TL olduğu için yargılama masraflarının bu bedel üzerinden hesaplanması gerektiğini, tashih taleplerinin reddedilmiş olmasının yerinde olmadığını, dava dışı ... ile yargılama sırasında talebi olan iki hisseyi devir konusunda anlaştıklarını, fakat tapu kaydında bu dosyadan kaynaklı tedbir kararı olduğundan devir işleminin gerçekleşemediğini, usul ve yasaya aykırı İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına, davacı ...'un istinaf başvurusunun kabulüne, Milas 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.02.2020 tarih ve 2017/869 Esas, 2020/164 Karar sayılı kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/(1)-b/2 nci maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın kabulü ile; 2 ada 27 parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan 4/6 payının tapu kaydının iptal edilerek, davacı adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı vekili; tarafların sulh olmasının cezalandırıldığını, kesinleşmiş mahkeme kararının dikkate alınması gerektiğini, asli müdahile tebligat yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 732, 733 ve 734 üncü maddeleri,

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 14.02.1951 tarihli ve 1949/17 Esas, 1951/1 Karar sayılı kararı.

3. Değerlendirme
1. Somut olayda; dava 05.12.2017 tarihinde açıldıktan sonra, dava dışı diğer paydaş ... tarafından Milas 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/869 Esas sayılı dosyasında davalıya yönelik aynı taşınmaz paylarına ilişkin ön alım davası açıldığı, davalının isteği üzerine bu davanın eldeki dava dosyasıyla birleştirildiği, daha sonra iki davanın ayrılarak paydaş ...'ın davasının Milas 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/139 Esas sayılı sırasına kaydedildiği, bu dosya kapsamında davacı ... ile davalı ... ... "2/6 payın bedeli karşılığında Pembe'ye verilmesi" yönünde sulh oldukları, anlaşma protokolünü dosyaya sunmuş iseler de mahkemeden sulhun onaylanmasını ya da sulhe göre karar verilmesini istemedikleri için mahkemenin durumu dava dışı sulh olarak değerlendirerek 06.06.2018 tarihinde karar verilmesine yer olmadığı kararı verdiği, iş bu kararın 08.02.2019 tarihinde kesinleştiği, paydaş ...'ın eldeki dosyaya 14.05.2019 tarihinde müdahale isteğinde bulunduğu, asli müdale talebinin reddedildiği anlaşılmıştır.

2. Davalıya yapılan 26.07.2017, 27.07.2017 ve 21.11.2017 tarihli satış işlemlerine karşı davacı eldeki davayı açarak, paydaş ... ise Milas 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/139 Esas sayılı dosyasıyla ön alım hakkını ileri sürmüştür. ... ile davalının 28.05.2018 tarihli sulh sözleşmesi ve Milas 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/139 Esas, 2018/364 Karar sayılı dosyasında buna dayalı olarak verilen karar verilmesine yer olmadığı kararıyla uyuşmazlığı sulh ile sona erdirmesi, asli müdahilin ön alım hakkından feragat ettiği sonucunu doğurmaz.

3. Birden fazla paydaşın ön alım hakkını kullanması halinde, ön alım hakkına konu payın eşit olarak dava açan paydaşlar adına tesciline karar verilmesi gerekeceğinden, davacının satışa konu payın yarısı üzerinden ön alım hakkının olduğunun kabulü gerekir.

4. Mahkemece satışa konu payın yarısı oranında davacı adına tescile karar verilmesi gerekirken, paydaş ...'ın ön alım hakkı gözetilmeden hüküm kurulması doğru değildir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Yargıtay duruşma vekalet ücreti 17.100,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.04.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.