YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2022/4471 E.  ,  2023/2705 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2530 E., 2022/370 K.
KARAR : Kısmen kabul, kısmen ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gölcük 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi sıf.)
SAYISI : 2014/466 E., 2017/53 K.

Taraflar arasındaki tapu kaydındaki ipotek ve haciz şerhlerinin terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili, davalı Banka vekili ve davalı İkizler Toprak Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 14. Hukuk Dairesince, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma ilamına uyan Bölge Adliye Mahkemesince; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili; müvekkillerinin 26/11/2011 tarihli daire satış sözleşmesi ile satın aldıkları davadışı 14 numaralı bağımsız bölüm karşılığında, kendi adlarına kayıtlı dava konusu 10 ada, 40 parseldeki 1 numaralı bağımsız bölümü peşinat olarak Yurtek İnşaat Taah. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli firmaya devrettiklerini, Yurtek İnş. Ltd. Şti'nin peşinat olarak verilen taşınmazı devralmasına rağmen karşı edimini yerine getirmemesi üzerine davacılarca Gölcük 1. Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesinin 2012/572 Esas sayılı dosyası üzerinden açılan tapu iptali ve tescil istemli davanın kabulüne karar verilerek, 1 numaralı bağımsız bölümün yeniden davacılar adına tescil edildiğini, ancak taşınmazın Yurtek İnşaat Ltd Şti. adına kayıtlı olduğu dönemde, şirketin İNG Bank'tan kullandığı kredi karşılığında taşınmaz üzerine ipotek tesis edildiğini, aynı zamanda pek çok kişiye karşı edimini yerine getirmediği için dava konusu taşınmaz üzerine birden fazla haciz de konulduğu beyan ederek; davacılar adına yeniden tescil edilen Kocaeli ili, Gölcük ilçesi, Dumlupınar Mahallesi, 10 ada, 40 parseldeki 1 numaralı bağımsız bölüm kaydında bulunan ipoteğin ve her türlü haciz ile takyidatın kaldırılmasını, taşınmazın tapu kaydının Yurtek İnş. Ltd. Şti. ne devredilmeden önceki haline getirilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ... vekili : Davalı banka tarafından dava dışı Yurtek İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. lehine krediler kullandırıldığını, şirketin borcunu ödememesi üzerine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildiğini, alacağa mahsuben 27.700,00 TL bedelle davalı banka tarafından taşınmazın satın alındığını, ihalenin kesinleştiğini ve taşınmazın davalı banka adına tescili için aynı tarihte tapu müdürlüğüne başvurulduğunu, tescil başvurusundan sonra bu davanın açıldığını, davacı ... ile dava dışı Yurtek İnş. Ltd. Şti. arasında akdedilen anlaşmaya ilişkin tapuda herhangi bir şerh olmadığını, banka lehine ipotek tesis edilen taşınmaz üzerinde hak tesisini engelleyici bir takyidata rastlanmadığını, bankanın iyiniyetle ve tapuya güvenerek işlem yaptığını, Gölcük 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2012/572 Esas sayılı davasının bankaya ihbar edilmeyerek davaya müdahalesi engellendiği için neticesinin bankanın ipotek hakkını ortadan kaldıramayacağını, davacıların bu taşınmazı alırken bankanın ipoteğinin olduğunu bildiklerini, kötüniyetle eldeki davayı açtıklarını beyan ederek; davanın reddini talep etmiştir.

2. Dahili davalı İkizler Toprak San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili: Taşınmaz Yurtek İnş. Ltd. Şti adına kayıtlı iken müvekkili şirketin bu kayda güvenerek alacağının yasal yolla tahsili için borçlu adına kayıtlı taşınmaz kaydına haciz koydurduğunu, icra takibi esnasında davacılar ve Yurtek İnşaat Ltd. Şti. arasında var olduğu iddia edilen hukuki ilişkiden müvekkilinin haberinin olamayacağını, noterde yapılmış olan satış vaadi sözleşmesinin üçüncü kişileri etkileyebilmesi için tapuya şerh edilmesi gerektiğini beyan ederek; davanın reddini talep etmiştir.

3. Dahili davalı ... vekili: Tapu kayıtlarında aleniyet ilkesinin geçerli olup davacı ile Yurtek İnşaat Ltd. Şti. arasında akdedilen satış vaadi sözleşmesinin tapuya şerh edilmediği için davalı kurum tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını, müvekkili kurumun tamamen tapuya güvenen iyiniyetli üçüncü kişi olarak taşınmaz kaydına haciz şerhettiğini beyan ederek; davanın reddini talep etmiştir.
Dahili davalı ...: Duruşmada alınan beyanında, alacağının teminatı olarak kendisi lehine, taşınmaz kaydına işlenen haczin devamını talep etmiştir.

III. BOZMA ÖNCESİNDEKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ve BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 05.04.2017 tarihli ve 2014/466 E. - 2017/53 K. sayılı kararıyla; davanın reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili; Lehine ipotek tesis edilen davalı Bankanın basiretli tacir gibi davranmadığı için iyiniyetli kabul edilemeyeceğini, haksız tescile dayanarak banka lehine konulan ipoteğin de yolsuz olup haksız tesis edildiğini, hukuka aykırı kararın kaldırılması gerektiğini beyan ederek; hükmü istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 11/01/2018 tarihli ve 2017/2053 E. - 2018/20 K. sayılı ilk kararıyla;
"... Davacıların 26/11/2011 tarihli kat karşılığı arsa devir sözleşmesi niteliğinde sözleşme ile adlarına kayıtlı Kocaeli ili, Gölcük ilçesi, Dumlupınar Mahallesi, 10 ada, 40 parsel sayılı taşınmazı Yurtek İnşaat Ltd. Şti. unvanlı firmaya devrettikleri, şirketin sözleşme konusu edimini yerine getirmediği gerekçesiyle Gölcük 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/572 Esas sayılı dosyası ile tapu iptali ve davacılar adına tescile, karar verildiği ve taşınmazın davacılar adına tescil edildiği, dava konusu şerhlerin davacıların değil dava dışı inşaat şirketinin borcundan kaynaklı olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, tapudaki sınırlandırıcı kayıtların kaldırılması yerine davanın reddine ilişkin hüküm tesisi yerinde görülmemiştir..." gerekçesiyle; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Gölcük 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05/04/2017 tarih 2014/466 E. - 2017/53 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne; Kocaeli ili, Gölcük ilçesi, Dumlupınar Mahallesi, 10 ada, 40 parselde kayıtlı 100/1230 arsa paylı 1.kat 1 numaralı mesken vasıflı taşınmaz üzerinde davalılar lehine tesis edilen ipotek ve hacizlerin fekkine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davalı şirket vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 24.06.2021 tarih 2018/3422 E. - 2021/4309 K. sayılı bozma ilamıyla;
"... Somut olayda; davacı tarafın, yüklenici konumundaki Yurtek İnş. Ltd. Şti’den 26.11.2011 tarihli adi yazılı sözleşme ile 208 ada, 2 parsel sayılı taşınmazda yapılacak olan 14 No’lu bağımsız bölümü satın aldığı, satış bedelinin kısmi ödemesi olarak dava konusu 10 ada, 40 parsel sayılı taşınmazda kain 1 No’lu bağımsız bölümü dava dışı yüklenici şirkete peşinat olarak 28.11.2011 tarihinde devrettiği, ancak yüklenici şirketin edimini yerine getirmediği gerekçesiyle davacı tarafça dava konusu 1 No’lu bağımsız bölüm hakkında Gölcük 1. Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesinin 2012/572 Esas sayılı dosyası ile tapu iptali ve tescil davası ikame edildiği ve 03.07.2013 tarihli karar ile davacılar lehine tescil hükmü kurulmasına rağmen, tapuda dava dışı Yurtek İnşaat şirketinin borçlarından kaynaklanan ipotek ve hacizler bulunduğundan, bunların terkininin talep edildiği anlaşılmıştır. Dava konusu 1 No’lu bağımsız bölüm 26.11.2011 tarihli adi yazılı sözleşme uyarınca 28.11.2011 tarihinde davadışı Yurtek İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti’ye devredildikten sonra yüklenici şirketin edimini yerine getirmediği iddiası ile davacı tarafından Gölcük 1. Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesinin 2012/572 Esas sayılı dosyasında açılan dava üzerine mahkemece “12.10.2012” tarihinde dava konusu bağımsız bölüm üzerine ihtiyati tedbir konulmuş olup tapu kaydında aleniyet ilkesi gereği tedbir kararından sonra konulan (31.10.2012-02.07.2013 aralığında) hacizlerde haciz lehtarlarının iyi niyetli oldukları savunulamaz. Bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesince hacizlerin fekkine yönelik karar verilmesinde yanlışlık görülmemiştir.

İpoteğe gelince, davacılara ait 1 No’lu bağımsız bölüm 26.11.2011 tarihinde yüklenici şirkete devredilmiş olup üzerinde herhangi bir açıklayıcı şerh bulunmamaktadır. Tapu kaydı yüklenici Yurtek İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı iken davalı ... lehine 12.12.2011 tarihinde ipotek tesis edilmiştir. Gölcük 1. Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesinin 2012/572 Esas sayılı dosyasından konulan ihtiyati tedbir ise 12.10.2012 tarihinde, dolayısıyla davalı Banka lehine ipotek tesis edildikten sonra konulmuş olup, ipotek lehtarının ipotek tesis edilirken kötü niyetli olduğu da kanıtlanamadığından, ipoteğin fekkine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Yargıtay bozma ilamındaki gerekçelerle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 16.02.2022 tarihli ve 2021/2530 E. - 2022/370 K. sayılı kararıyla;
Yargıtay bozma ilamındaki gerekçelerle; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabul, kısmen reddine, davacıların davasının kısmen kabul, kısmen reddine; Kocaeli ili, Gölcük ilçesi, Dumlupınar Mahallesi, 10 ada, 40 parselde kayıtlı 100/1230 arsa paylı 1. kat, 1 bağımsız bölüm numaralı "mesken" vasıflı taşınmaz üzerinde davalılar lehine tesis edilen hacizlerin fekkine, davacılar tarafından davalı ...Ş. aleyhine açılan ipoteğin fekki davasının reddine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacılar vekili: Davalı Bankanın ve diğer dahili davalıların iyiniyetli oldukları gerekçesiyle davanın reddedildiğini, oysaki üçüncü kişilerin iyiniyet iddialarının dinlenemeyeceği bazı hallerin bulunduğunu, şöyle ki; ancak gerçek hak temlik edilebileceğinden dava konusu taşınmazın Yurtek İnş. Ltd. Şti. tarafından henüz edinilmediği dönemde, kazanmadığı bir hak için taşınmazın bağlanamayacağını, böyle bir işlemin yolsuz tescil olacağını, davalıların iyiniyetli olmadıklarını, taşınmazın nizalı olduğunu bildiklerini ve bilmesi gereken kişi olduklarını, Bankanın basiretli bir tacir gibi hareket etmediğini beyan ederek; hükmü temyiz etmiştir.

2. Davalı ... vekili: Vekil ile takip edilen işlerde asile yapılan tebligatın usulsüz olduğunu, tarafları arasında akdedilen sözleşmelerin üçüncü kişileri bağlamayacağını, verilen karar üzerine müvekkili kurumun zarara uğradığını beyan ederek; hükmü temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; tapu kaydındaki ipotek ve haciz şerhlerinin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.