YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2022/4464 E.  ,  2023/5208 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1339 E., 2022/931 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/458 E., 2019/248 K.

Taraflar arasındaki haciz şerhlerinin kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı; kardeşi ... ... ile 642 parselde 1/2 şer pay ile müşterek malik olduklarını, ... ...'ın payını 09.10 2015 tarihinde ... ... adlı kişiye sattığını, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/233 Esas ... dosyası ile şufa davası açtığını, dava sonunda ... ...'e ait 1/2 hissenin iptali ile adına tapuda kayıt ve tescil edildiğini, ... ...'in tapuda taşınmazı üzerindeki haciz şerhleri ile birlikte devraldığını, icra dosyalarında borçlu ve taraf olmadığını, üçüncü kişi olduğunu, şufa davasının kabulü ile 642 parsel ... taşınmazda ... ...'e ait 1/2 hissenin iptali ile adına tescil edilen taşınmaz için 4.920,00 TL şufa bedelini Mahkemeler Veznesine 05.04.2017 tarihinde yatırarak yükümlülüğünü yerine getirdiğini, İzmir 20. İcra Müdürlüğünün 2012/2745 Esas ve 2012/2747 Esas ile ... İcra Müdürlüğünün 2016/64341 Esas ... dosyalardaki hacizlerin kaldırılmasına talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ... vekili; ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/233 Esas ... dosyasında verilen karardan çok önceki tarihlerde davalı bankanın haczinin tapuya bildirildiğini ve satış avanslarının yatırıldığını, İzmir 20. İcra Müdürlüğünün 2012/2745 (eski esas: 2010/2734) ve 2012/2747 (eski esas: 2010/2735) ... takip dosyalarında borçlu ... ... adına kayıtlı bulunan 1/2 hisse üzerine hacizlerin uygulandığı tarihin 01.03.2010 olduğunu, hacze konu borcun çok daha önce tahakkuk etmiş olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. ... Varlık Yönetimi A.Ş. (Gelecek Varlık Yönetimi A.Ş) vekili; şufa davası ile oluşan kararların inşai (kurucu) nitelikte olduğunu, kararla birlikte sonuç doğurduğunu, bu itibarla karardan önce konulan haczin geçerliliğine şufa davasının etkisinin söz konusu olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulüyle ... İcra Müdürlüğünün 2014/1021 (yeni 2016/64341), İzmir 20. İcra Müdürlüğünün 2010/2734 (yeni: 2012/2745) ve 2010/2735 (yeni: 2012/2747) Esas ... dosyalarında, ... ili, Yeniköy Mahallesi, Köy Civarı Mevkii, 642 parsel üzerine konulan hacizlerin ve taşınmaz üzerindeki satış işlemlerinin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkeme, ''.... davacı ve dava dışı ... ...'ın dava konusu ... ili, Koçarlı ilçesi, ... mahallesi, köy civarı mevki 642 parsel ... taşınmazda 1/2 hisse ile pay sahibi oldukları, dava dışı ...'in borçlarından dolayı hissesi üzerine haciz konulduğu daha sonra bu yeri hacizli olarak ... ...'e sattığı, davacının taşınmazda pay sahibi olması nedeni ile kalan hisseye de sahip olmak için şufa davası açtığı ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/233 esasında görülen davada davanın kabulüne karar verildiği, şufa bedelinin davalı ... ... adına yatırıldığı ve kararın 08/09/2017 tarihinde kesinleştiği, bu şekilde davacı ...'ın mülkiyete dayalı üstün bir hakkının oluştuğu, kesinleşen bu mahkeme kararın yok sayılamayacağı, davalı borçlunun alacağını borçlu adına yatan şufa bedelinden tahsil edebileceği, bu hali ile davacının taşınmaz üzerindeki hacizlerin kaldırılması taşınmazın satışına yönelik işlemlerin kaldırılmasına karar vermek gerektiği'' gerekçesi ile davayı kabul etmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının haciz tarihi itibarıyla mülkiyet iddiasının bulunmadığını, ön alım davası ile oluşan kararın kurucu nitelikte olduğu, karardan önce konulan haczin geçerliliğine etkisinin bulunmadığı, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili; ön alım hakkının kurucu yenilik doğuran hak olduğunu, ileriye dönük hüküm doğurduğunu, geçmişe etki etmeyeceğini, ön alım hakkını kullanan kişinin taşınmazı mevcut hâli ve şartları ile satın almayı kabul ettiğini, davaya konu haczin 01.03.2010 tarihinde konulduğunu, davacının hacizleri bilerek ön alım hakkını kullandığını, ön alım davasının ise 2016 yılında açıldığını, müvekkilinin kötü niyetinden bahsetmenin mümkün olmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalılar vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.09.2019 tarih 2018/458 Esas, 2019/248 Karar ... kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 nci maddesi uyarınca kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinde; "dava konusu hacizlerin 01.03.2010 ve 20.03.2015 tarihinde tesis edildiği, önalım davasının 24.03.2016 tarihinde açılıp 08.09.2017 tarihinde kesinleştiği göz önünde bulundurulduğunda karardan önce konulan hacizlerin geçerliliğine, açılan önalım davasının bir etkisi olmayacağı açık olup mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi Dairemizce doğru görülmemiştir.'' gerekçeleri ile davalıların istinaf taleplerini kabul etmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Dava konusu taşınmazı ... ...'in hacizleri ile birlikte satın aldığını, şufa davası sonucunda bedeli ödeyerek satın aldığını, davalıların hukuki ilişkilerinde üçüncü kişi olduğunu, yatırılan şufa bedelinden tahsil edilmesi gerektiğini, mülkiyet hakkının korunarak hacizlerin kaldırılması gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, haciz şerhlerinin kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
Haciz, kesinleşmiş icra takibinin konusu olan bir alacağın ödenmesini teminen borçluya ait ve haczi kabil bulunan mallara bir bakıma takibi yapan icra müdürlüğünün el koyması işlemidir.

İcra İflas Kanunu'nun 91 inci maddesi hükmü gereğince gayrimenkulün haczi ile takip konusu borç ve eşya arasında ilişki kurulur ve tasarruf yetkisi ... Medeni Kanunu'nun 1010 uncu maddesi anlamında kısıtlanmış olur. Bu tür kişisel haklar tapu kütüğüne şerh verilmekle hak sahibine eşya üzerinde dolaylı da olsa hâkimiyet kurma ... sağlamaz ise de tasarruf yetkisinin dar anlamda kısıtlanması sonucunu doğurduğundan taşınmaz üzerinde sonradan bu hakla bağdaşmayan hak kazanan kişilere karşı da ileri sürülebilir hâle gelir.
Haciz şerhinin usulsüz konulduğunun saptanması veya lehtarın talebi üzerine kaldırılması mümkün olduğu gibi ... Medeni Kanunu'nun 1010 uncu maddesi uyarınca borcun ödenmesi, icra takibinin düşmesi ya da herhangi bir sebeple sona ermesi hâlinde de taşınmaz kaydının terkini mümkündür.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacının temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.