YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2022/4350 E.  ,  2023/5213 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/2008 E., 2021/1664 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Diyarbakır 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/123 E., 2019/331 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

II. CEVAP
Davalı idare vekili, tapu tahsis belgesinin bir mülkiyet belgesi olmayıp, yalnızca fiili kullanmayı belirleyen ve ilgilisine kişisel bir hak sağlayan bir zilyetlik belgesi olduğunu, tahsise konu yerde 3194 ... İmar Kanunu'nun 19 uncu madde uygulamasının veya bölgede ıslah imar planının yapılmış olması gerektiğini, hali hazırda dava konusu yerde böyle bir uygulamanın bulunmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesi; ''.... 269 ada 12 parsel numaralı taşınmazda tahsise konu yerde 3194 ... Yasa'nın 18 inci maddesi uyarınca herhangi bir imar uygulamasının veya 3290 ... Yasa ile değişik 2981 ... Yasa uyarınca ıslah-imar plan çalışmasının yapılmadığı, tahsise konu yerin 1/5000 ölçekli ... imar planında dini tesis alanı olarak planlandığı belirtilmiştir. Buna göre davacı her ne kadar arsa bedelini ödeyerek tapu tahsis belgesini almış ise de tahsise konu yerde imar ve ıslah planının yapılmadığı ve davaya konu yerin dini tesis alanı olduğu, kamu hizmetine ayrıldığı, bu anlamda tapu iptal ve tescil talebinin koşulları oluşmadığı anlaşılmakla...'' gerekçeleri ile davayı ret etmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, arsa bedelini ödeyerek tapu tahsis belgesi aldığını, davanın alacak davasına dönüştürmek için süre verilmeden davanın reddedildiğini belirterek, kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Tapu tahsis belgesinde; iptali istenen tapunun sınırları içinde yer alan ... Cadde, 119 kapı numaralı, 224 m2 zemin kattan müteşekkil mesken nitelikli taşınmazın, davacının hüküm ve tasarrufunda olduğunu, yapının 1981 yılından önce yapıldığını ve tüm şartları yerine getirdiği için hak sahipliğinin tespitine ve taşınmazın tahsisine karar verildiğini, bu durumun tapu kaydının beyanlar hanesine şerh edildiğini,

2. Dava konusu taşınmazın bulunduğu Alipaşa Mahallesinde kentsel dönüşüm kapsamında tapusuz taşınmazların yıkıldığını, tapulu olanların kamulaştırıldığını, Tapu Tahsis Belgesine rağmen kendisine hiç bir hak tanınmadığını, tahsis edilen taşınmazda bulunan, daha önce elektriği ve suyu kesilen un fabrikasının dava devam ederken Diyarbakır Valiliği tarafından yıkıldığını,

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04.12.1996 tarihli ve 1996/14-763-864 ... kararında belirtilen 'tahsis kapsamındaki yerin hak sahibi adına tescil edilebilmesi' için gerekli şartların müvekkiline tahsis edilen yer için de bulunduğunu, keza, hukuki yönden geçerliliğini koruyan bir tapu tahsis belgesinin bulunduğunu, ilgilisine tapu tahsis belgesi gereğince başka bir yerden tahsis yapılmadığını ve tahsise konu arsa bedelinin ödenmediğini,

Davalı ..., her ne kadar tahsise konu yerde 3194 ... Yasa'nın 18 inci maddesi uyarınca imar planı veya 3290 ... Yasa ile değişik 2981 ... Yasa uyarınca ıslah-imar planlarının yapılmadığını bildirmiş ise de, tahsis belgesinin verildiği 13.05.1987 tarihi üzerinden bunca yıl geçtiği halde gerekli imar palanlarını yapmadığını,

4. Arsa bedelini ödeyerek tapu tahsis belgesi aldığını, yapı bedelinin tahsili için tarafına alacak davası olarak devam etme imkanının tanınmadığını, davanın reddine karar vermiş olmasının da usul ekonomisi ilkesine ve hukuka aykırı olduğunu bildirmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
Tahsis kapsamındaki yerin hak sahibi adına tescil edilebilmesi için;
-Hukuki yönden geçerliliğini koruyan bir tapu tahsis belgesinin bulunması,

-Tahsise konu yerde 3194 ... Yasa'nın 18 inci maddesi uyarınca imar planı veya 3290 ... Yasa ile değişik 2981 ... Yasa uyarınca ıslah-imar planlarının yapılmış olması,

-İlgilisine, tapu tahsis belgesi gereğince bir başka yerden tahsis yapılmamış olması,

-Tahsise konu yerin kamu hizmetine ayrılmamış ve imar planına göre konut alanında kalmış olması,

-Tahsise konu yer ile tescili istenilen taşınmazın aynı yer olup olmadığı ve taşınmazın niteliklerinin belirlenmesi amacıyla mahallinde uzman bilirkişiler aracılığı ile keşif yapılması,

-Tahsise konu arsa bedelinin ödenmiş olması, ödenmemiş ise taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinin uzman bilirkişiler aracılığı ile saptanarak hükümden önce mahkeme veznesine veya belirlenecek tevdi mahalline depo edilmiş olması.

-İmar parsellerinin oluşturulması sırasında, şuyulandırmaya tabi tutulan parselden 3290 ... Yasa ile değişik 2981 ... Yasa'nın 18/b-c maddesi uyarınca düzenleme ortaklık payı kesilip kesilmediğinin, kesilmiş ise uygulanan oranın saptanması gerekir,

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile; kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.