YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2022/4253 E.  ,  2023/5158 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1177 E., 2022/644 K.
KARAR : Davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında hüküm kurularak davanın kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : Eğirdir Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/29 E., 2020/142 K.

Taraflar arasındaki satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında hüküm kurularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Aksu Noterliğinin 10.01.2013 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile dava konusu 590 parselde kayıtlı taşınmazın davalı tarafından davacıya satışının vaad edildiğini, davalının taşınmazı müvekkilinden habersiz olarak daha sonra 21.08.2014 tarihinde ifraz ettirerek 6812 ve 6813 parseller olarak tapuya kaydettirdiğini; davalı tarafın iş bu sözleşmeden de anlaşılacağı üzere satış bedelini peşin olarak almasına ve 20.12.2014 tarihinde satış vaadinde bulunduğu, taşınmazın tapuda satış ferağ işlemlerini yapmak suretiyle müvekkili adına tescilini sağlaması gerekirken bugüne kadar böyle bir girişimde bulunmadığını beyan ederek; dava konusu 6812 ve 6813 parselde kayıtlı taşınmazların tapularının iptali ile davacı adına kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı usulüne uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamış ve 28.03.2017 tarihli duruşmadaki beyanında; açılan davayı kabul etmediğini, dava dışı ... ...’in kendisine 23.000,00 TL borç para verdiğini, bu para karşılığında evini taşınmaz satış vaadi sözleşmesiyle ... ...’e teminat olarak teklif ettiğini, ... ...’in de sözleşmeyi kendi değil ... üzerine yaparak taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin tarafının ... olmasına sebebiyet verdiğini, ... isimli kişiyi tanımadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kabulü ile 590 parsel numarasına kayıtlı iken Aksu Belediyesinin 08.08.2014 tarih ve 48 ... encümen kararı ve Isparta Kadastro Müdürlüğü, Eğirdir Kadastro Biriminin düzenlemiş olduğu 14.08.2014 tarih ve 2014/74 ... değişiklik beyannamesine istinaden ifrazı ile 6812 ve 6813 parsel numarasına kaydı yapılan taşınmazların mevcut tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davalı vekili istinaf başvurusunda özetle;
-Mahkemenin vermiş olduğu kararın usul ve yasalara aykırı olup kararın kaldırılması gerektiğini; ferağa icbar davasının sonuçlarının oluşmadığını, davanın konusunun taşınmaz satış vaadinden kaynaklanan tapu iptal ve tescil davası olduğunu, müvekkilinin akrabası olan ... ... ismindeki kişiden 23.000,00 TL borç para aldığını, ... ...'in borca karşılık teminat istemesi nedeniyle müvekkilinin akrabası ...'e güvenerek yaşantılarını sürdürmek için kullandıkları evlerini teminat olarak göstermek istediklerini,

-... ...'in satış vaadi sözleşmesi yapılmasını, borç ödenince sözleşmenin iptal edileceğini belirttiğini, müvekkilinin notere eşi ile satış vaadi sözleşmesini yapmaya gittiğinde notere ... ...'in personeli olan davacının geldiğini, ... ...'in yoğun olduğunu, personeline güvendiğini, işlemi onun yapacağını belirterek müvekkiline ... verdiğini,

-Müvekkilinin ve ailesinin sözleşme tarihinden önce inşaat hâlinde ve sonrasında hâlen de söz konusu taşınmaz içerisinde yaşamlarını sürdürmekte olduğunu; davacıya satış vaadi sözleşmesi ile taşınmazın mülkiyetinin devri konusunda herhangi vaatte bulunulmadığını; sadece borç para karşılığı teminat için yapılmış bir sözleşme olduğunu; ferağa icbar davasının şartlarının oluşmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili istinaf başvurusunda özetle;
-Yerel Mahkemenin davanın kabulüne karar vermiş olmasına rağmen keşfen belirlenen değer üzerinden yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmetmesi gerekirken, yanılgılı şekilde taşınmaz satış vaadi sözleşmesinde yer alan değer üzerinden yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmettiğini,

-Davanın nispi harca tâbi olduğu, harç hususunun kamu düzenini ilgilendiren bir husus olduğu, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin arazi ve üzerindeki yapı değeri dahil olmak üzere keşfen saptanacak değeri üzerinden hesaplanarak hüküm altına alınması gerektiğini,

-Yerel Mahkemece keşfen belirlenen değer üzerinden davacı tarafından harcın tamamlanmış olmasına rağmen yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu ileri sürerek yerel Mahkeme kararının düzeltilerek kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; Eğirdir Asliye Hukuk Mahkemesinin 30.12.2020 tarih ve 2019/29 Esas, 2020/142 Karar ... kararının HMK'nın 353/1-b-2 nci maddesi gereğince ortadan kaldırılmasına, açılan davanın kabulü ile 590 parsel numarasına kayıtlı iken Aksu Belediyesinin 08.08.2014 tarih ve 48 ... encümen kararı ve Isparta Kadastro Müdürlüğü, Eğirdir Kadastro Biriminin düzenlemiş olduğu 14.08.2014 tarih ve 2014/74 ... değişiklik beyannamesine istinaden ifrazı ile 6812 ve 6813 parsel numarasına kaydı yapılan taşınmazların mevcut tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, noterde re'sen düzenlenen taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
Kaynağını ... Borçlar Kanunu'nun 29 uncu maddesinden alan taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri, ... Borçlar Kanunu'nun 237 nci maddesi ile ... Medeni Kanunu'nun 706 ve Noterlik Kanunu'nun 89 uncu maddesi hükümleri uyarınca noter önünde re’sen düzenlenmesi gereken, bir başka anlatımla geçerliliği resmî şekil şartına bağlı kılınan, tam iki tarafa borç yükleyen ve kişisel hak sağlayan sözleşme türüdür. Vaat alacaklısı, taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile mülkiyet devir borcu yüklenen satıcıdan edim yerine getirilmediğinde ... Medeni Kanunu'nun 716 ncı maddesi uyarınca açacağı tapu iptali ve tescil davasında borcun hükmen yerine getirilmesini isteyebilir.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.