YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2022/4010 E.  ,  2023/5115 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/595 E., 2022/748 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/850 E., 2019/1029 K.

Taraflar arasındaki komşuluk hukukuna aykırılığın giderilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı firmanın Bursa Organize Sanayi Bölgesinde bulunan binası ile davalı firmanın aynı yerde bulunan binasının karşılıklı olarak konumlandığını, bahse konu davalı fabrikasının bahçesinde yarım daire şeklinde çatısı ..., beyaz renkli naylon branda kaplı 2 adet hangar bulunduğunu, davacı firmanın binasının ikinci katında bulunan desen, tasarım, muhasebe ve finans ofislerinin aydınlatma pencerelerinin söz konusu komşu firmanın hangarlarına baktığını, hangar üzerindeki brandanın ... ışınlarını bakılamayacak derecede rahatsızlık vererek davacı firmanın ikinci katında bulunan ofislere yansıttığını, çalışmayı olumsuz etkilediğini, delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporuyla da mevcut durumun belgelendiğini, bu nedenlerle davalının inşâ ettiği yapıdaki parlaklık özelliğinin bertaraf edilmek sureti ile muarazanın giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalıya ait depolar ile davacının binasının karşılıklı olarak konumlandığını, söz konusu depoların 2013 yılında gerekli izinlerin alınmasıyla müvekkilinin bahçesinde kurulduğunu, deponun içerisinde karton, koli, plastik malzemeler vb. bulunup belli bir sıcaklığın altında saklanmaları gerektiğinden ısı emilimini azaltmak adına açık renkli branda ile kaplı olduklarını, dava konusu uyuşmazlığın söz konusu depoların çatısından yansıyan ... ışığının davacıya ait fabrika binasının sadece ikinci katında çalışan personelin gözünü yormasından kaynaklandığını, davacının şimdiye kadar davalıya hiçbir uyarıda bulunmadığını, kullanımın katlanma ve hoşgörü sınırlarını aşmadığını, belli dönemlerde ve belli saatlerde ışığa maruz kalındığını, müdahale saptanması durumunda deponun koruduğu malzemelerin niteliğinin de dikkate alınması gerektiğini, tarafların yarar ve zarar dengelerinin gözetilmesi gerektiğini, brandanın değiştirilmesi ya da boyanmasının yüksek maliyetli olduğunu, davacı taşınmazındaki birkaç cama film çekilmesinin daha az masraflı olacağını, öte yandan kesin ve somut zararın da ispatlanmadığını, tespit dosyasındaki raporu kabul etmediklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı iş yerindeki hangarın kaplı olduğu brandadan davacı tarafın çalışma koşullarını güçleştirecek şekilde ışık yansıdığı, davalı tarafça brandanın koyu renge boyanmasının mümkün olmadığı, brandanın tamamen değiştirmesinin aşırı maliyetli olduğu, yansımayı engelleyecek kalitede cam film kaplanmasının ... ışığını engelleyeceği, fedakarlık ve özveriler, tarafların hak ve menfaatleri birlikte değerlendirildiğinde, en uygun çözümün, yansımayı engelleyecek kalitede cam film kaplanması ve masrafın davalı tarafça karşılanması olduğu belirtilerek davacıya ait iş yerinin, davalıya ait iş yerine cepheli 2 nci katındaki camlara yansımayı engelleyecek kalitede filmle kaplanmak suretiyle muarazanın giderilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Mahkemece hükmedilen yöntemle külfetin davacı tarafa yüklediğini ve işin özü açısından yeterli bir çözüm olmadığını, davacının yaptığı iş nedeniyle doğal ışığa ihtiyaç duyduğunu, ışık değişiminin kumaşlara uygulanacak deseni; dolayısıyla tasarım aşamasını tümüyle olumsuz yönde etkileyeceğini, tek zararın camdan dışarısının görülmüyor oluşu olmadığını, en çok zarar gören birimin davacının yaptığı işin özü olan desen tasarım birimi olduğunu, dolaylı yoldan maddi zarara yol açtığını, doğal ışıktan mahrum kalmaya zorlanmalarının yerinde olmadığını, davalının hangarına farklı renkte bez serilmesi veya 2 direk monte edip bir bez ile gölgelik oluşturma şeklinde çözümlerin değerlendirilmesi gerektiğini, branda değişim maliyetinin yanlış hesaplandığını, kaldı ki masraflara katlanması gereken tarafın davalı olduğunu, katlanma yükümlülüğünün kendilerine yüklenmesinin objektif sorumluluk esaslarına aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların hak ve menfaatleri, fedakarlık ve özveri ile taraflara en az maliyet yükleme ilkeleri göz önüne alındığında, en uygun çözümün masrafına davalının katlanacağı şekilde, davacının camlarına cam filmi çekilmesi olduğuna yönelik İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
İstinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrarlamıştır.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, komşuluk hukukuna aykırılığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. TMK'nın 683 üncü maddesindeki; "Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir.” hükmü ile mülkiyet hakkının kanunla toplum yararına kısıtlanabileceği temel ilke olarak kabul edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında, mülkiyet hakkının nasıl korunacağı hükme bağlanmış, 730 ve 737 nci maddeleriyle de taşınmaz malikinin başkalarına zarar vermesinin önlenmesi hedeflenmiştir.

2. Yapma, kaçınma, katlanma olarak özetlenebilecek bu sınırlamaların önemli bir bölümü TMK’nın "komşu ..." başlığı altında, 737 ile 750 nci maddelerinde düzenlenmiş, 751 ile 761 inci maddelerinde de yine malikin yapması ve katlanması gereken hususlar belirtilmiştir.

3. Mahkemece yapılacak araştırmalarda somut olayın özelliği, komşu taşınmazların yerleri, nitelikleri, konumları, kullanma amaçları göz önünde tutularak, normal bir insanın hoşgörü ve tahammül sınırlarını aşan bir el atmanın bulunup bulunmadığı tespit edilmelidir. Davacının sübjektif ve aşırı duyarlılığı ile değil, objektif her normal insanın duyarlılığına göre el atmaya katlanıp katlanamayacağı araştırılmalı; sonuçta katlanılabilir, hoşgörü sınırlarını aşan bir zarar veya el atmanın varlığı tespit edildiği takdirde mülkiyet hakkının ... olarak kullanıldığı sonucuna varılmalıdır.

4. Bilirkişi raporlarında, bir el atma bulunup bulunmadığı, bu el atmanın katlanılabilir sınırlar içerisinde mi kaldığı, yoksa ... kullanmanın mı söz konusu olduğu tüm detayları ile açıklanmalı, taraflar arasındaki zorunlu çıkar çatışmalarını denkleştirecek, en ... çözüm yolu veya yolları gerekçeli olarak gösterilmelidir. Davacının zararının önlenmesi esas olmakla birlikte, davalıya da en az zarar verecek veya külfet yükleyecek önlem veya önlemler belirtilmeli, davalının yaptığı veya diktiği şeylerin yıkılması veya sökülmesi, yaptığı tesis ve işletmelerin kapatılması, yasaklanması veya başka yere taşınması son çare olarak düşünülmelidir.

5. Davanın kabulüne karar verilebilmesi için, el atmanın mülkiyet hakkının aşırı ve ... kullanılması niteliği taşıması gerekir. El atma objektif ölçütlere göre hoşgörü ve tahammül sınırları içerisinde kalmakta ise el atmanın önlenmesine karar verilemez. Başka bir anlatımla, ... kullanma yoksa hâkimin olaya müdahalesi gerekmeyeceğinden davanın reddi gerekir.

6. ... kullanma belirlendiği takdirde el atmanın tamamen ortadan kaldırılması veya tahammül sınırları içerisine çekilebilmesi için ne gibi önlemlerin alınması gerektiği bilirkişiler aracılığı ile tespit edilerek, tarafların yarar ve çıkar dengeleri de gözetilerek bunların en uygununa karar verilmelidir.

7. Asıl olan, davacının mülkiyet hakkının korunması ve zararına sebebiyet veren durumun ortadan kaldırılmasıdır. Davacının katlanılabilme sınırlarını aşan bir zararı varsa, buna son vermek için davalının yapması gereken masraf davacının zararından daha fazla olsa bile, el atmanın önlenmesine ve eski hâle getirmeye karar verilmelidir.

3. Değerlendirme
1. Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; davaya konu olayda davacı, davalıya ait hangarın üzerindeki brandanın ışığı ... şekilde yansıtacak derecede açık renkli olduğunu ve bu ışığın yapının 2 nci katına etki ettiğini ileri sürerek muarazanın giderilmesi talebinde bulunmuş, Mahkemece davacı taşınmazına cam filmi kaplanması suretiyle muarazanın giderilmesine karar verilmiştir.

2. Hüküm davacı tarafından, aykırılığın giderilmesi yönteminin yeterli bir çözüm olmadığı gerekçesiyle temyiz edilmiştir. Somut olayda, komşuluk hukukuna aykırı eylemin tahammül sınırları içerisine çekilebilmesi için ne gibi önlemlerin alınması gerektiğinin, bilirkişiler aracılığı ile yeterince alternatif çözümler sunulmak suretiyle tespit edilmediği anlaşılmıştır. Çevre mühendisinin de dahil olduğu bilirkişi heyeti ile yeniden keşif yapılarak aykırılığın hangi tedbirlerle giderilebileceğinin alternatifli şekilde belirtildiği bilirkişi raporu alınması ve bunlar içerisinden tarafların yarar ve çıkar dengeleri de gözetilerek en uygununa karar verilerek infazı kabil bir hüküm tesis edilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.10.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.