YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2022/3611 E.  ,  2023/4855 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/637 E., 2022/785 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bozkır Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/133 E., 2022/3 K.

Taraflar arasındaki yargılamanın aidesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı, Konya ili, Ahırlı ilçesi, ... Mahallesi 184 ada 2 parselin, davalılar üzerine yapılan tescil ve tapu kaydının iptali ile eski malik üzerine tesciline, devrinin önlenmesi amacıyla mezkur gayrimenkul üzerine ihtiyati tedbir, en azından "davalıdır" şerhi konularak durumun ilgili tapu müdürlüğüne bildirilmesine, tedavüllü tapu kayıtlarının dosyaya getirtilerek, gelen kayıtlara göre malik olan dava dışı 3 üncü kişilere dava dilekçesinin tebliği ile, davalılar arasında Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/220 Esas, 2017/160 Karar ... dosyasında görülen muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davasında, 5403 ... Kanun hilafına, hileli olarak irade birliği sağlanarak tescil kararı alındığını belirterek, yargılamanın iadesi talebinin kabulü ile tapunun eski maliki adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili cevap dilekçesinde; davacının açtığı davanının genellikle Konya ve çevresinde bölünemez bütünlükteki tarım arazilerinin küçük metrekareler oluşturacak şekilde bir kısım taşınmaz sahipleri tarafından harici satış sözleşmeleri ile satılmış gibi gösterilip daha sonra da, harici sözleşme ile satın alan kişiler tarafından muvazaalı bir şekilde tapu iptali ve tescili davası açanlarla ilgili olduğunu, oysa taraflarınca Bozkır Asliye Hukuk Mahkemesine açılan davada, hukuki sebebin muris muvazaası olduğunu, Kanun'a karşı hile amacı taşımadığını, davacının belirttiği Yasa maddelerinin hiçbirisinde yasal miras hakkını engelleyecek şekilde bir hüküm bulunmadığını, eldeki davanın açıldığı sırada dava konusu taşınmazın, Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından halihazırda imar planı içine dahil edilmiş olup, bu imar planında arsa olarak gösterildiğini, tarım arazisi vasfını kaybetmiş taşınmaz için tarım arazisi vasfındadır iddiasıyla ve somut olaya uymayan bazı kanunlar dayanak gösterilerek dava açılmışsa da, miras hakkına dayanılarak açılan dava sonucu miras payına tekabül eden taşınmaz hisselerinin adlarına tescil edildidiğinden usul ve yasaya aykırı talebin reddine karar verilmesini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılamanın iadesi talebinin usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, 5403 ... Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasını d bendi ve 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının b bendi, Anayasa'nın 44 ve 45 inci maddelerine aykırılığı ileri sürerek hükmün kaldırılmasına ve tapunun eski malik üzerine tescilini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Bozkır Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/133 Esas, 2022/3 Karar ... dosyasında, 05.01.2022 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı tarafın istinaf talebinin 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-1 inci maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinde, davacı valilik veya Tarım ve Orman Bakanlığının 5403 ... Yasa'nın 5 ve 6 ncı maddesi itibariyle denetim yetkisine sahip olup, Yasa'dan kaynaklanan ihtilaflar nedeniyle aktif dava ehliyetlerinin olduğunu, 5403 ... Yasa itibariyle davacı Valiliğin "aleyhine hüküm verilen yerine geçen" kavramı içerisine girmesinin mümkün olmadığını, eldeki davada yargılamanın yenilenmesi ile birlikte tapu iptal ve tescilde talep edilmişse de bir mahkeme kararının başka bir mahkeme kararı ile ortadan kaldırılması mümkün olmadığından, yargılamanın iadesi talebi de yerinde görülmediği sebebiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinaf talep dilekçesinde belirttiği nedenlerle hükmü temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, yargılamanın aidesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 5403 ... Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasını d bendi ve 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasını b bendi, Anayasa'nın 44 ve 45 inci maddelerine aykırılığı ileri sürerek hükmün kaldırılmasına ve tapunun eski malik üzerine tescilini istemiştir.

2. Yargılamanın yenilenmesi, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 374 ve 381 inci maddeleri arasında düzenlenmiştir.

3. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre ve özellikle iadesi istenen kararda davanın miras payına dayanılarak açıldığı göz önüne alındığında, usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.