YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2022/3273 E.  ,  2023/4412 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/455 E., 2022/678 K.
KARAR : İstinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çorum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/91 E., 2021/363 K.

Taraflar arasındaki meraya el atmanın önlenmesi ve kâl davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı, davalı ... tarafından ... Köyü 146 ada 5 No.lu mera parselinin 1.285,77 m²'lik kısmına yol yapmak suretiyle, ... Köyü 103 ada 18 No.lu parselin 2.177,10 m²'lik kısmına mıcır dökmek suretiyle, davalı ... tarafından da ... Köyü 103 ada 45 No.lu mera parselinin tamamı olan 3.749,86 m² ile 103 ada 18 No.lu mera parselinin 712,82 m²'lik bölümü olmak üzere toplamda krokisinde A harfi ile gösterilen 4.462,68 m²'lik kısmını sürüp ekmek suretiyle kamu arazilerine bir hakka dayanmaksızın ve hukuka aykırı olarak el attıklarını, davalıların bu alandaki vaki müdahalesinin men'ine, taşınmaz üzerindeki muhtesatın kâl'ine, kaldırma masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ...; dava konusu edilen ... Köyü 146 ada 5 No.lu mera parseline kesinlikle yol yapmadığını, burada 40 yıldır yol bulunduğunu, ... Köyü 103 ada 18 parsele ise mıcır döktüğünün söylendiğini, mıcırın başkaları tarafından döküldüğünü, 2019 yılında ... Köyü tüzel kişiliğinin hobi bahçelerini şikayet etmesi sonucu tespitte isminin geçtiğini, o zaman mıcırı kaldırdığını, kesinlikle el atmasının müdahalesinin bulunmadığını, açılan davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı ...; dava konusu meranın iki tarafında, kendisine ait tarla niteliğinde gayrimenkulü olduğunu, kesinlikle merayı işlemediğini, meranın yanında bulunan tarlasında nane ekili olduğunu, arsız ve köklerini dağıtan bir bitki olması nedeniyle mera ile tarla arasında duvar olmadığı için yaklaşık 50 cm civarında meraya kök saldığını, sadece bir tarafında olduğunu, bilirkişiler tarafından incelendiğinde meraya bitkinin kök saldığının anlaşılacağını, dava konusu meraya el atmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davasının kısmen kabulü ile;
1. Çorum ili, Merkez ilçesi, ... Köyü 146 ada 5 parsel ... taşınmazın, fen bilirkişileri ... ... ve ... ... ... tarafından hazırlanan 16.08.2021 havale tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide B harfi ile gösterilen ve pembe renkle taralı 1.285,77 m²'lik alana davalı ... tarafından yol yapılmak suretiyle yapılan el atmanın önlenmesine, kâl'ine,

2. Çorum ili, Merkez ilçesi, ... Köyü 103 ada 18 parsel ... taşınmazın, fen bilirkişileri ... ... ve ... ... ... tarafından hazırlanan 16.08.2021 havale tarihli bilirkişi raporunda C harfi ile gösterilen yeşil renkle taralı 2.177,10 m²'lik alanına davalı ... tarafından mıcır dökmek suretiyle yapılan el atmanın önlenmesine, kâl'ine,

3. Davalı ... hakkında açılan davanın reddine,

4. Kaldırma masraflarının icra aşamasında değerlendirilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili, gerek men kararında yer alan teknik raporda gerekse mahkemeye sunulan bilirkişi raporlarında davalı ...'ın mera parsellerine müdahalesi tespit edilmişken davalı hakkında açılan davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2. Davalı ... vekili ise;
a. Davalı ... yönünden verilen kabul kararının tamamen hukuka aykırı olduğunu,

b. Davalı tarafından şahsen yapılan bir yol ve bu yola mıcır dökme fiilinin söz konusu olmadığını,

c. Dosya kapsamında defalarca yapıldığı iddia edilen yolun eski tarihli ... fotoğraflarının celp edilmesinin talep edildiğini, ancak bu taleplerinin kabul edilmediğini, bu hususta Mahkemece eksik inceleme yapıldığını, davalı ...'ın başkanlığını yaptığı kooperatifin tapuyu 25.10.2018 tarihinde devir aldığını, bu tarihten sonra kooperatifin burada faaliyet göstermeye başladığını, iddia edilen yerin 09.01.2015 ve 2017 tarihli ... fotoğraflarında açıkça görüleceği üzere yolun 2015 tarihinde aynı şekilde var olduğunu, mahalli bilirkişilerin taraflı olduğunu, davanın ispatlanamadığını belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
A.1. Davacı Hazine ile davalılar vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/(1)-b-2 nci maddesi gereğince kabulüne, Çorum 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.11.2021 tarih ve 2021/91 Esas, 2021/363 Karar ... kararının kaldırılmasına,

2. a-) Davacının davasının kısmen kabulü ile;
- Çorum ili, Merkez ilçesi, ... Köyü 146 ada 5 parsel ... taşınmazın, fen bilirkişileri ... ... ve ... ... ... tarafından hazırlanan 16.08.2021 havale tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide B harfi ile gösterilen ve pembe renkle taralı 1.285,77 m²'lik alanına davalı ... tarafından yol yapılmak suretiyle yapılan el atmanın önlenmesine, el atılan yerin eski hâle getirilmesine (kâl'ine),
- Çorum ili, Merkez ilçesi, ... Köyü 103 ada 18 parsel ... taşınmazın, fen bilirkişileri ... ... ve ... ... ... tarafından hazırlanan 16.08.2021 havale tarihli bilirkişi raporunda C harfi ile gösterilen yeşil renkle taralı 2.177,10 m²'lik alanına davalı ... tarafından mıcır dökmek suretiyle yapılan el atmanın önlenmesine, el atılan yerin eski hâle getirilmesine (kâl'ine),

b-) Davalı ... hakkında açılan davanın reddine,
- Kaldırma masraflarının İİK'nın 30 uncu maddesi gereği icra aşamasında değerlendirilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesi kararında harç ile ilgili düzeltme yapılmasına karar vermiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı Hazine vekili kararı, ... yönünden verilen ret kararının yerinde olmadığını belirterek hükmün bozulması gerektiğinden bahisle temyize getirmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, meraya el atmanın önlenmesi ve kâl istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. Mera, bir veya birden fazla köy veya kasaba halkına bağımsız veya birlikte tahsis edilmiş ya da kadimden beri hayvan otlatmak amacıyla kullanılan, hak sahiplerinin üzerinde intifa ... olan arazi parçasıdır. Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan mera, yaylak ve kışlaklar özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zamanaşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz (4342 ... Mera Kanunu m.3,4).
2. Meraya el atmanın önlenmesi davası, kadim yararlanma ... olan köy veya belediye tüzel kişiliği ya da taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle Hazine tarafından açılabilir. Aynı şekilde, bir yerin mera olduğu iddiasıyla köy veya belediye tüzel kişiliğinin ya da Hazinenin tapu iptali ve sınırlandırma istemiyle dava açmasına olanak vardır.

3. Değerlendirme
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.