YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2022/2773 E.  ,  2023/4041 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1601 E., 2022/233 K.
KARAR : Davanın kısmen kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/196 E., 2021/434 K.

Taraflar arasındaki el atmanın önlenmesi ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı ...... yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Sakarya ili, Geyve İlçesi, Sekiharman Apınar mevkinde bulunan 101 ada 1273 parsel sayılı taşınmazı Denizbank A.Ş'den 21.11.2018 tarihinde satın aldığını, davacının organik tarım sertifikalı aronia bahçesi kurma projesi olduğunu ancak davalıların buna engel olduğunu, dava konusu taşınmazı davalıların haksız ve kötü niyetli olarak işgal ekip biçen ve haksız gelir elde eden davalıların taşınmazının üzerindeki el atmanın önlenerek müdahalelerin men'i, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkını saklı kalmak kaydıyla haksız işgal ve kullanım bedelinin 21.11.2018 tarihinden itibaren geriye dönük olarak 20.000,00 TL ecrimisilin davalılardan tahsiline ve müdahalenin men'ine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davaya cevap vermemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın davalı ... ...tarafından kendisine ait olduğu düşüncesi ile kullanıldığı diğer davalı ...'nın çiftçilik yapması nedeniyle babasına ait tarlada çalıştığı bu haliyle davacıya ait taşınmaza olan tecavüzün davalı ...'in eski malik olmasından kaynaklandığı, dolayısıyla davalı ...'in eyleminin el atma olarak nitelendirilemeyeceği gerekçesiyle davalı ... yönünden açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.

2. Keşif tarihi itibariyle taşınmazın boş olduğu ziraat mühendisi bilirkişi raporunun incelenmesinde dava konusu taşınmazın 2021 üretim yılı sezonu için hazırlık yapılmadığı, 2020 üretim yılı sezonunda buğday üretimi yapıldığı, en son hasadın ise 2020 yılı yazı ortasında gerçekleştiği, Geyve İlçe Tarım Müdürlüğü'nden hasadın 01.07.2019-20.08.2019 tarihleri arasında olduğunun bildirildiği açıklanmıştır. Mahkeme dava açıldıktan sonra kullanım sona erdiğinden davanın konusuz kaldığı ancak her ne kadar davalının davacıya ait taşınmaza dava tarihinden sonra elatmasının sonlandırıldığı anlaşılmış ise de, davalıların soruşturma dosyasında bulunan ikrar içeren beyanları, keşif esnasında mahkememizce yapılan gözlemde davalının diktiği buğdayın hasat zamanının davadan sonra olması değerlendirildiğinde bu haliyle davacının işbu davayı açtığı tarihte haklı olduğu gerekçesiyle tecavüzün dava tarihinden sonra sonlandırılması sebebiyle el atmanın önlenmesi yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de işbu talep yönünden de yargılama giderlerinin davalı ... üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

3. Davalı ... ...yönünden ecrimisil talebine ilişkin yapılan inceleme; davalıların savcılık dosyasındaki beyanları ile sabit olduğu üzere müdahale tarihinin 05.05.2019 olarak belirlenmesine, davalının bu tarihten itibaren işgalci konumunda olduğu, işgalin dava tarihine kadar sürdüğü anlaşılmakla 15.06.2021 tarihli ek rapora itibar edilerek hesaplanan ecrimisil alacağının dönem sonlarından itibaren faiziyle birlikte davalıdan tahsiline hükmedilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalıların eylem birliği halinde birlikte tarlasına haksız olarak el attıklarını, 08.01.2021 tarihli keşif tutanağında davalı ...'nın aslında tarla bizimdir bu sebeple davayı kabul etmiyoruz şeklinde ifadesi ile tarlasına haksız müdahele ettiğinin ve müdahalelerinin devam ettiğinin kanıtı olduğunu, keşif tutanağında davalı ...'nın taşınmazın kendisine ait olduğuna ilişkin beyanından müdahalenin devam ettiğinin anlaşıldığını, bilirkişi incelemesinin de hatalı yapıldığını, gösterilen rakamların hatalı ve eksik olduğunu, taşınmaza da tecavüzün dava tarihinden sonra sonlandırılmasının söz konusu olmadığını, üzerindeki ürünün hasat edilmiş olmasının tarlaya müdahelenin bittiği anlamına gelmediğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... istinaf dilekçesinde; ilk derece mahkemesince davanın konusuz kaldığı belirtilmesi nedeniyle maktu harca karar vermek gerekirken hatalı şekilde nisbi harca hükmedildiğini açıklamıştır.
C. Gerekçe ve Sonuç
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıların Geyve Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/878 soruşturma sayılı dosyası kapsamında verdikleri ifadelerinde; tarlanın 2018 yılında davacıya satıldığını sonradan öğrendiklerini, bu hususta kendilerine yapılan bir tebligat olmadığını, bu nedenle kendi arazileri gibi işlettiklerini belirtmelerine karşın, Geyve İcra Dairesinin 2011/263 talimat sayılı icra dosyasındaki satış ilanının davalı ...'ya usulünce tebliğ edildiğinin iddianamede belirtildiği, ayrıca ihale yoluyla satışı yapılacak taşınmazların bulunduğu mahalde uygun yöntemlerle ilan ediliyor olmasına karşın davalıların bu yöndeki savunmalarının da hayatın olağan akışına aykırı olduğu, buna göre; her ne kadar ilk derece mahkemesince davalı ... kullanımının davalı ... kullanımına dayanıyor olması nedeniyle bu davalı yönünden davanın pasif husumet eksikliği nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, aslen belirtildiği gibi her iki davalının da fikir birliği içinde taşınmazı kullanımın tespit edildiği, 05.05.2019 tarihinden el atmanın son bulduğunun mahkemece tespit edildiği tarihe dek kullandıkları sabit olduğundan, bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş olması yerinde görülmemiştir.

2. Davacının el atmanın önlenmesi davasının konusunun kalmadığı gerekçesiyle bu talebin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi yerinde görülmüş ise de dava el atmanın önlenmesi istemi bakımından konusuz kaldığından maktu karar ve ilam harcı alınması, ecrimisil bedeli üzerinden nisbi harç alınması gerekirken, keşfen belirlenen değer olan (taşınmazın dava tarihindeki değeri + ecrimisil toplamı) hesaplanan nisbi harca hükmedilmesinin isabetsiz olduğu gerekçeleriyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve istinaf nedenleri dışındaki kısımlar da dikkate alınarak yeniden hüküm tesisine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı Temyizi
1. Geyve Asliye Ceza Mahkemesi 26.05.2021 tarihli uzlaştırma raporunda ve Geyve Asliye Ceza Mahkemesi 2021/435 Esas, 2022/107 Karar No.lu dosyasında tarlama olan müdahalelerini açık şekilde devam ettirdiklerinin anlaşıldığını,

2. Hükme esas alınan raporda ecrimisil hesabının hatalı yapıldığını ileri sürmüştür.

2. Davalı Temyizi
1.Davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, taşınmazın eski malikinin babası olan diğer davalı ... olup, davanın sadece onun yönünden kabul edilmesi gerekmektedir.

2. 9.022,75 TL olarak kısmen kabul kararı verildiğinden davalı müvekkil lehine ret edilen miktar ve istinaf mahkemesince verilen hüküm tarihi dikkate alınarak vekalet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kararın eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 683 ve 995 inci maddesi,

2. 4.6.1958 gün ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ile ecrimisil, haksız işgal tazminatı olarak nitelendirilmiştir. Bu kararın gerekçesinin V. bendinde “işgal tazminatı davalarının hususi bir şekli olan ecrimisil davalarının beş yılda zamanaşımına uğrayacağı esasını benimsemiş bulunan 25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının halen geçerli” olduğu açıklanmış ve ecrimisil davalarının 743 sayılı Türk Kanunu Medenisinin 908 inci (4721 sayılı Kanununun 995 inci) maddesine dayanan bir tazminat davası olduğu belirtilmiştir.

3. 08.03.1950 gün ve 22/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da kabul edildiği gibi, başkasına ait şeyi haksız olarak kullanmış olan ve bu kullanımı iyi niyete dayanmayan kimse o şeyi elinde tutmuş olmasından doğan zararları tazmin ile yükümlüdür.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir .

2. Ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık olmalı ve değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere uygun şekilde 6100 sayılı Kanunu'nun 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.

3.Bu nedenle, özellikle tarım arazilerin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmi veriler getirtilmeli, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulmalı, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri, hal müdürlüğünden ilgili dönem için birim fiyatlar getirtilmeli, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı tespit edilmelidir.

4.Somut olaya gelince; bilirkişi raporunun hükme yeterli olduğunu söyleyebilme olanağı yoktur. Şöyle ki, raporda elde edilen kârın 12 aya bölüp ekimden hasada kadar kullanılan günler üzerinden hesaplanma yapılmıştır. Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda talep edilen yıllara göre hesaplama yapılmaksızın hazırlanan bilirkişi raporu ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,21.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.