YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2022/2278 E.  ,  2023/3659 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2042 E., 2022/185 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/168 E., 2021/384 K.

Taraflar arasındaki tapu kaydındaki şerhin terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Tapu Müdürlüğü vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Tapu Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisi ...'nın 10268 ve 10269 parsel sayılı taşınmazları 03.10.1968 tarihinde Yaşar Bavunoğlu'ndan satın aldığını, murisin vefatı ile müvekkillerine intikal ettiğini, tapu kaydı üzerinde Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün 4-4-2/35 emirleri ile "muamele yapılamaz" şerhi olduğunu, bu şerhin satış evraklarının eksikliği nedeni ile konulduğunu, tapuda bulunan evraklardan ve tutulan belgelerden müvekkillerinin sorumlu olmadığını, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün idari emirle koyduğu "Muamele Yapılamaz" şerhinin hukuken geçersiz olup kaldırılması gerektiğini belirterek, şerhin terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Tapu Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; kaldırılması istenilen şerhin kişiler yararına ve tedbir amaçlı konulduğunu, bu tür davalarda Tapu Müdürlüğü'nün yasal hasım olduğunu, bu nedenle aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen esas ve karar sayılı ilamı ile; " davaya konu taşınmazdan terkini istenen şerhlerin, taşınmazların evveliyatı olan Çamdibi 2711 nolu parselin davacıların murisi Güzel kızı ...'ya satışına ait 03.10.1968 tarih 2774 yevmiye numaralı işleme ait yevmiye kaydının, Resmi Senet ve evrakı müsbitesinin bulunamaması nedeniyle Tapu ve Kadastro Müdürlüğü'nün idari emrine istinaden konulduğu, söz konusu parselin önceki maliki olan Yaşar Bavunoğlu mirasçılarının davalı olarak gösterilmelerine rağmen davaya katılmadıkları ve bir hak talebinde bulunmadıkları, aynı konuda şerhin kaldırılmasına dair verilen kararların Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği " gerekçesiyle, davanın kabulü ile 10268 ve aynı yer 10269 parsellerde Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü'nün 4-4-2/35 sayılı emirleri ile konulan "Muamele Yapılamaz" şerhinin terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Tapu Müdürlüğü vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Tapu Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde; Tapu Müdürlüğü'ne husumet yöneltilemeyeceğini, yararına şerh konulan diğer davalıların davanın tarafı olduğunu, Tapu Müdürlüğü'nün yasal hasım dahi olmadığını, yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen esas ve karar sayılı kararı ile "terkini istenilen şerhin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından tesis edildiği görülmekle husumetin Tapu Müdürlüğü'ne yöneltilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davaya konu taşınmaza ait tapu kaydında taşınmazın evveliyatından beri bahsi geçen şerhin yer almadığı, sonradan konulan şerhin ise tapuda yapılan tek taraflı işlem ile gerçekleştirildiği, bu şerhin ilgilisinin rızasına göre yapılmış bir işleme de dayanmadığı anlaşılmakla, mahkemece şerhinin terkinine karar verilmesinin ve idarenin tek taraflı işlemi ile tesis edilen şerhin terkini istenilmekle davanın açılmasına idarenin işlemi sebebiyet verdiğinden davalı idarenin yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasının isabetli olduğu" gerekçeleriyle davalı Tapu Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Tapu Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Tapu Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, tapu kaydındaki muamele yapılamaz şerhinin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 303, 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 1009, 1010 ve 1011 inci maddelerinde tapu kütüğüne şerh verilecek haklara ilişkin düzenlemeler yapılmış, ancak bazı özel kanunlarda da aynı konuda hükümler getirilmiştir. Şerhler genellikle kütüğe kişisel hakların kuvvetlendirilmesi malikin temlik hakkının kısıtlanması, temlik hakkının yasaklanması veya geçici şerhin tapu kütüğüne yazılması şeklinde işlem görür.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Tapu Sicil Müdürlüğü vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararı 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.