YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2024/689 E.  ,  2024/755 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2008/242 E., 2012/380 K.
DAVA TARİHİ : 25.07.2008
KARAR DÜZELTME
TALEP EDEN : Davacı vekili

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, menfi tespit, tazminat ve alacak istemli davada Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına dair verilen kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 13.11.2023 tarihli ve 2022/4201 Esas, 2023/3805 Karar sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir.

Bu kez Dairemiz onama ilamına karşı davacı vekilince karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.

Yapılan inceleme neticesinde;

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 09/05/2006 tarihli sözleşme ve 19/06/2006 tarihli protokol imzalandığını, müvekkilinin edimlerini yerine getirerek tapu devri ve bono karşılığında nakit ödeme yaptığını, davalının ise birçok kimseden arsalarını kat karşılığı alarak büyük bir proje vaadiyle sözleşme yapmasına rağmen edimini yerine getirmediğini belirterek davalıya devredilen Kocaeli ili, İzmit İlçesi, ... Köyü, 269 ada, 7 ve 5 parsel sayılı taşınmazların davalı adına olan tapularının iptali ile davacı adına tesciline, taşınmazların davalının elinden çıkması halinde arsa bedelinin eskale edilip davalıdan tahsiline, davacının ödediği 9 adet 715,00-TL miktarlı bono bedeli olan 6.435,00 TL'nin faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davalı edimini yerine getirmediğinden konusuz kalıp da iade ve ibraz edilmeyen, ciro yoluyla devredilip edilmediği de bilinmeyen 10.01.2008 vade 715,00-TL miktarlı, 10.02.2008 vade 715,00-TL miktarlı, 10.03.2008 vade 715,00-TL keşidecisi davacı ..., kefili Kemal Yaman, lehdarı ... İnşaat Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. olan bonoların iptali ile davacının borçlu olmadığının tespitine, davacının elde edeceği kira gelirinden yoksunluğu nedeniyle şimdilik 1.000,00-TL'nin ve yapılan giderler için 500,00-TL'nin davalıdan yasal faiziyle tahsiline, her türlü talep ve dava haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı davaya cevap vermemiş, davalı vekili duruşmadaki beyanında tüzel kişinin iflas ertelemesi ile ilgili dava açtığını, tedbir kararı verildiğini ve yönetimin kayyıma verildiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketin iflası ile ilgili Kocaeli Ticaret Mahkemesinin 2008/151 esasında açılan davanın kesinleştiği ve Kocaeli 4. İcra Müdürlüğünün 2009/1 sırasına kaydı yapıldığı, ...'nün davaya dahil edildiği, davacı alacağının iflas masası tarafından kabul edilerek kaydı yapıldığı gerekçesiyle davanın konusu kalmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ ve DAİRE İLAMI
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereği 7 parselde 353 m² ve 5 parselde 142 m² miktarlı arsalarını yükleniciye devrettiğini, taahhüdünü yerine getirmeyen ve getirmesinin imkansız olduğu açıkça anlaşılan müflise yönelik tapu iptal ve tescil talebinin kabulü gerektiğini, iflas masasından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürmüştür.

C. Daire Onama İlamı
Dairemizin 13.11.2023 tarihli ve 2022/4201 Esas, 2023/3805 Karar sayılı ilamıyla yerel mahkeme kararının usul ve kanuna uygun olduğu, özellikle davalı şirketin iflası halinde İİK'nın 194. maddesi gereğince hukuk davalarının duracağı, İİK'nın 230. maddesine göre davacı alacağının masa tarafından kabul edilerek masaya kaydedildiği, ödemenin iflasın tasfiyesi aşamasında yapılacağı dolayısıyla davanın konusuz kaldığının anlaşıldığı gerekçesiyle hükmün onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME
A. Karar Düzeltme Talebi
Dairemizin yukarıda belirtilen ilamına karşı süresi içinde davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri
Davacı vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle; temyiz itirazlarını tekrarlamakla birlikte ilaveten, iflas sıra cetvelinde davacı adına kabul edilen 30.000,00 TL nin müvekkilince yükleniciye devredilen arsalarla ilgili olmadığını, yapılacak inşaattan arsa sahibine düşecek bir normal kat için ilave ödenmesi gereken bedele ilişkin olduğunu ve bu sebeple kararın bozulması gerektiğini ileri sürerek, karar düzeltme talebinin kabulünü talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, adi yazılı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklı tapu iptali ve tescil olmadığı taktirde tazminat, bağımsız bölüm değerinin noksan kısmı için yükleniciye bono karşılığı ödenen bedelin iadesi, karşılıksız kalan son üç adet sıralı bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti ve yoksun kalınan kâr kaybı alacağı ile tazminat istemlerine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 nci maddesi, 439 ncu maddesinin ikinci fıkrası ile 440 ncı maddesi, 818 sayılı Borçlar Kanununun 97 nci, 106-108 inci, 355 nci ve devamı maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 194 ncü ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme
3.1 Yargıtay kararının düzeltilmesi 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440 ncı maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3.2. Davacı arsa sahibi ... ile davalı müflis ... İnşaat Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen 09.05.2006 tarihli adi yazılı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve 19.06.2006 tarihli protokolde, davacının Kocaeli İli, İzmit İlçesi, ... Köyü/Mahallesi, 269 ada 7 parselde kayıtlı 353m2 miktarlı tam hisse arsa ile aynı yer 5 parselde kayıtlı arsada 142/290 hisseye karşılık 142m2 miktarlı hissesinin devri karşılığında yapılacak inşaattan bir bağımsız bölüm verileceği, inşaat ruhsat tarihinden itibaren 30 ayda inşaatın tamamlanacağı ve sürenin en fazla 6 ay uzayacağı, davacının bir normal dairenin değeri için eksik kalan 8.525 TL'yi ödeyeceği kararlaştırılmıştır. Dosyada mevcut delillerden davacı arsa sahibinin sözleşme gereğince yükleniciye tapu devri yaptığı ve yüklenici lehine keşide ettiği bonolar karşılığında bir kısım ödemelerde bulunduğu, buna karşın davalı yüklenici tarafından inşaat tamamlanarak karşı edimin ifa edildiği iddia ve ispat olunamadığı gibi kesinleşen kararla yüklenicinin iflasına karar verildiği de nazara alındığında, yüklenicinin borçlu temerrüdüne düştüğü ve üstlendiği edimi ifa olanağının da kalmadığı anlaşılmaktadır.

3.3. Davacı arsa sahibi davasında, davalı yüklenicinin taşınmazları devraldıktan sonra temerrüde düşmesi ve akabinde iflas etmesi sebebiyle hiç başlanmayan inşaatın imal ve teslim edilmesinin mümkün olmadığını belirterek devredilen taşınmazların davalı adına olan tapularının iptali ile davacı adına tesciline, olmadığı taktirde bedelinin tahsiline, ödenen bono bedellerinin iadesine, iade edilmeyen son 3 bononun bedelsizliği nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine, yoksun kalınan kâr ve yapılan harcamalar nedeniyle tazminat ödenmesine karar verilmesini talep ettiği, dosyaya celp edilen ...'nün 18/09/2012 tarihli yazısı ile davacı alacağının 30.000 TL üzerinden sıra cetveline kayıt ve kabul edildiğinin bildirildiği, oluşturulan sıra cetvelinin 208 inci sırasında yapılan alacak kaydından da davacının 30.000 TL talep ettiği ve alacak talebinin tamamen kabulüne karar verildiği, iflas masasınca reddedilen bir kısım olmadığı görülmüştür.

3.4. Mahkemece 18/09/2012 tarihli yazı esas alınarak davacı alacağının iflas masası tarafından kabul edilerek alacak kaydı yapıldığı gerekçesiyle davanın konusu kalmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar verilmişse de, davacının dava dilekçesindeki talep sonucu incelendiğinde parasal edim içeren alacak ve tazminat taleplerinin yanında tapu iptal ve tescil talebinin de bulunduğu anlaşılmaktadır. Kaldı ki davacı vekilince, iflas masası tarafından kayıt ve kabulüne karar verilen 30.000 TL'lik alacağın yükleniciye devredilen ve tapusunun iptali talep edilen arsalarla ilgili olmadığı ileri sürüldüğü halde mahkemece bu iddia araştırılmadan hüküm kurulduğu, özellikle alacaklı vekili tarafından iflas masasına yapılan başvuruya dair bilgi ve belgenin dosyaya getirtilmediği, tapu iptal ve tescil talebine konu taşınmazlar yönünden iflas masasına başvurulup başvurulmadığı ve iflas idaresince bu talebin kabul edilip edilmediği hususunda da açıklık bulunmadığı anlaşılmıştır.

3.5. Yukarıda yer verilen tespitler karşısında mahkemece yapılması gereken iş, alacaklı vekili tarafından iflas masasına yapılan başvuruya dair tüm bilgi ve belge dosya arasına alınarak, tapu iptal ve tescil talebine konu taşınmazlar yönünden de iflas masasına başvurulup başvurulmadığı ve iflas idaresince bu talebin kabul edilip edilmediği hususu ...'nden de sorulduktan sonra, tapu iptal ve tescil talebinin iflas masasına yapılan başvuru kapsamında olup olmadığı veya ileri sürülüp de iflas idaresince talep kabul edilmediği taktirde; davacının tapu iptali ve tescil talebi yönünden taraf delilleri toplandıktan ve işin esası incelendikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde ve eksik araştırmaya dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamış, mahkeme kararının bu nedenle bozulması gerekirken Dairemizce anılan hususlar gözden kaçırılarak kararın onandığı bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından, davacının karar düzeltme talebinin kabulü uygun görülmüştür.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin karar düzeltme talebinin KABULÜ ile Dairemizin 13.11.2023 tarihli ve 2022/4201 Esas, 2023/3805 Karar sayılı onama ilamı KALDIRILARAK yerel mahkeme kararının temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA,

Temyiz peşin ve karar düzeltme harcın istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

27.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.