YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2024/64 E.  ,  2024/437 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi nedeniyle yaratılan muarazanın giderilmesi, sözleşmenin devamı ve menfi tespit istemli davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın HMK'nın 150/5. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ... sahibi ile 02.10.2014 tarihinde akdedilen 2 ayrı sözleşmenin davalı yanca haksız şekilde feshedildiğini, sözleşme gereğince verilen 90.288,60 TL ve 94.887,00 TL tutarlı kesin teminat mektuplarının davalı tarafça irat kaydedilmesine karar verildiğini ve bankaya yazı yazıldığını belirterek, muarazanın giderilmesi ile sözleşmenin devamına ve teminat mektupları nedeniyle davalıya borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava açılırken maktu harç yatırıldığı, talebin taraflar arasında kurulan iki sözleşmenin devamı ve bu sözleşmelerin feshi nedeniyle verilen 90.288,60 TL ve 94.887,00 TL bedelli teminat mektupları nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti olduğu, buna göre dava değeri sözleşme bedelleri olup iki sözleşmenin toplam bedeli 3.086.260,00 TL oduğundan bu değer üzerinden harcı tamamlaması için gelecek celseye kadar sonuçları hatırlatılmak suretiyle süre verildiği, davacı vekili tarafından verilen kesin süreye rağmen süresi içerisinde harç tamamlanmadığından dosyanın işlemden kaldırıldığı, işlemden kaldırılmasından itibaren 3 aylık süre içerisinde harcı yatırılarak dosya yenilenmediği gerekçesiyle HMK'nın 150/5. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; davanın konusunun verilen teminat mektuplarından dolayı borçlu olunmadığının tespiti ve dava sırasında teminat mektuplarının paraya çevrilmesi halinde ise teminat mektuplarının toplam bedelinin davalıdan istirdadı olduğunu, ilk derece mahkemesince dava değerinin sözleşmelerinin toplam değeri olduğuna dair tespitinin hatalı olduğunu, sözleşmelerin feshine ilişkin yaratılan muarazanın men'ini değil, yalnızca teminat mektuplarından dolayı borçlu olmadıklarının tespitini talep ettiklerini, teminat mektubunun toplam bedeli üzerinden belirlenmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar vekilince dava dilekçesi ile "davamızın kabulü ile, taraflar arasında akdedilen 2 adet hizmet alımına ilişkin sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmenin feshi ve müvekkilimizce sözleşmenin teminatı olarak verilen 90.288,60 TL tutarındaki ve 94.887,00 TL tutarındaki kesin teminat mektuplarının, paraya çevrilerek irad kaydedilmesi konusundaki muarazanın giderilmesine, sözleşmenin devamına, müvekkillerimizin teminat mektuplarının toplam tutarı olan 185.175,60 TL'dan davalı yana karşı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesi" talep edildiği ve davada devamı talep edilen sözleşme bedelleri üzerinden harç yatırılmasına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, harca tabi davalarda, başvurma harcı ile nisbi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin olarak alınacağı, dava açılırken harcın eksik alınması halinde, mahkemece davaya devam olunabilmesi için harcın Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32. maddeleri uyarınca tamamlanması yoluna gidilerek davacıya eksik harcı yatırması için süre verileceği, şayet verilen süreye rağmen eksik harç ikmal edilmezse dosyanın işlemden kaldırılıp HMK'nın 150. maddesi uyarınca süresinde harç tamamlanarak dava yenilenmez ise davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği, açıklanan sebeple İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen itirazlar ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, taraflar arasındaki 2 ayrı hizmet sözleşmesinin ... sahibince feshi nedeniyle yaratılan muarazanın giderilmesi, sözleşmenin devamı ve teminat mektupları nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemlerine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150 nci maddesi, 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 492 sayılı Harçlar Kanununun 30 ve 32 nci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre ve özellikle dava dilekçesinin talep sonucuna, dilekçenin konu kısmına ve ön inceleme tutanağındaki tespite göre teminat mektuplarına yönelik menfi tespit talebinden başka sözleşmelerin devamı da talep ve dava edildiğinden, bu talebe ilişkin olarak harç tamamlatılmasına dair ara karar ve neticeten davanın açılmamış sayılmasına dair verilen karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple ;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine ,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

31/01/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.