YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2024/484 E.  ,  2024/824 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi (İlk Derece)
SAYISI : 2023/4 E., 2023/10 K.
DAVA TARİHİ : 18.11.2022
HÜKÜM/KARAR : Ret

Taraflar arasındaki hakem kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Bölge Adliye Mahkemesince (İlk Derece) davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi (İlk Derece) kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
İptal davasında davacı ... vekili, yapılan tahkim yargılama neticesinde hakem heyeti kararı ile davalı-hakem heyeti davacısı yüklenici şirketin taleplerinin kısmen kabul edildiğini, 14/10/2022 tarihli kararın maddi hatalar içermesi sebebiyle kendileri tarafından itiraz edilmesi üzerine; hakem kurulunun verdiği 18/11/2022 tarihli ek kararı ile, "1. 14.10.2022 tarihli Hakem Kararı'nın (2) no.lu Hüküm Fıkrasının “Hakem Heyeti tarafından yeniden belirlenen 240 günlük Birinci Makul Süre'nin sona ereceği 15.10.2021 tarihine kadar davalı SGK tarafından haksız olarak kesilen 103.110.107,92 TL'nin davacı ...'e ödenmesine oy çokluğu ile” şeklinde değiştirilmesine; 2. 14.10.2022 tarihli Hakem Kararı'nın (7) no.lu Hüküm Fıkrasının “Bu halde davanın kısmen kabulü nedeniyle, kısmen kabul oranında (96 36,34) davacı tarafın ödediği 622.382,00 TL'lik meblağın davalıdan alınarak davacı'ya verilmesine ve yine Hakem Kurulu ücreti için doğan stopajın aynı oranda taraflar üzerinde bırakılmasına oybirliği ile” şeklinde karar verildiğini, tahkim kararının iptal edilmesi gerektiğini, birinci makul süre isteminin kabulünün hatalı olduğunu, birinci safha ile idarece verilen birinci makul süre arasında zaten 8 aylık bir sürenin bulunduğunu, SGK tarafından haksız olarak kesildiği belirtilen 103.110.107,92 TL'nin Maxicells şirketine ödenmesine ve hakem kurulu tarafından pandemi nedeniyle yaşanan gecikmelerden dolayı ikinci safha süresinin 20 ay 19 gün süreyle uyarlanmasına, süre uzatımı olarak verilen bu sürenin sözleşmenin 13.3 maddesi hükmü uyarınca 12 yıllık geri ödeme taahhüdüne ilişkin süreye eklenmesine ilişkin kararının hatalı olduğunu, TTK'nın 18. maddesi gereğince her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinden basiretli iş adamı gibi hareket etmesi gerektiğini, sözleşmenin uyarlanması taleplerinin TBK'nın 138. maddesinde belirtildiğini, ancak olayda uyarlama sebebi olarak gösterilen pandemi şartlarının bu madde kapsamında yer almadığını, uyarlama şartlarına uymadığını, yerleşik Yargıtay kararlarında pandeminin uyarlamaya sebep olmadığının açıkça kabul edildiğini, hakem kurulunun yeterli inceleme yapmadığını, verilen kararın hatalı olduğunu belirterek, hakem kurulu kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
İptal davasında davalı yüklenici vekili cevap dilekçesinde özetle; tahkim yargılaması neticesinde verilen karara karşı davacı SGK'nın açtığı bu davanın süresinde olmadığından usulden reddi gerektiğini, esas bakımından ise; HMK'nın 439/2 maddesindeki durumların tespiti halinde kararın iptal edilebileceğini, bu doğrultuda sınırlı sayı ile inceleme yapıldığını, maddi hukukun doğru uygulanıp uygulanmadığının iptal sebebi olamayacağını belirterek, dava dilekçesinin öncelikle usulden, olmadığı takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesi, İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla baktığı yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı tarafından iptal davasına konu edilen hususların, idare tarafından verilen 60 günlük birinci makul sürenin 240 güne uzatılması, uzatılan makul süre içerisinde idare tarafından yapılan kesintilerin davalı şirkete iadesi, sözleşmenin uygulama süresinin uzatılmasına yönelik kararlara ilişkin olduğunun anlaşıldığı, hakem yargılamasına ilişkin bu hususlar ve davacı tarafından ileri sürülen iptal sebeplerinin HMK'nın 439.maddesinde sınırlı olarak sayılan sebeplerden olmayıp esasa ilişkin olduğu, kamu düzeni gerektirmedikçe HMK'nın 439. maddesinde sayılanlar dışındaki esasa ilişkin hususların iptal sebebi olarak kabul edilemeyeceği, yapılan incelemede HMK'nın 439.maddesinde sayılan iptal sebeplerinin bulunmadığı ve ileri sürülen iptal sebeplerinin kamu düzenine ilişkin olmadığı belirtilerek davacı tarafından açılan iptal davasının reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1-60 günlük birinci makul sürenin makul olmadığının tespiti talebinin kabulü ve birinci makul sürenin 240 gün olarak tespitinin hatalı olduğunu, birinci safhanın ve davacı tarafından verilen makul sürenin bittiği tarih aralığı birlikte değerlendirildiğinde toplamda sekiz aylık bir süre içerdiği, makul süreler kapsamında dahi gereken işlemlerin tamamlamadığı hususunun hakem kararında dikkate alınmadığını, ayrıca hakem kararındaki gibi bu süreye bir de ek olarak verilecek 240 günün makul süreyi aşacağını,

2-Davacı tarafından verilen makul süre yerinde olduğundan, yapılan kesintinin iadesi kararının hatalı olduğunu,

3-İkinci Safha süresinin 20 ay 19 gün süreyle uyarlanmasına; süre uzatımı olarak verilen bu sürenin Sözleşme'nin 13.3. maddesi hükmü uyarınca 12 (on iki) yıllık geri ödeme taahhüdüne ilişkin süreye eklenmesine dair verilen kararın hatalı olduğunu, basiretli bir tacir gibi davranmayan yüklenicinin sözleşmedeki sürelere, iş takvimine hiçbir şekilde riayet etmediğini, sözleşmenin değişen şartlara uyarlanması şartlarının olayda mevcut olmadığını, pandeminin bunun için tek başına yeterli bir sebep olmadığını, davacı tarafından tesis inşaatında 22.07.2022 tarihinde yapılan denetim sonucu düzenlenen “Durum Tespit Raporu” ile tesis inşaatında hiçbir ilerleme kaydedilmediği tespit edildiğini,

4-Davacı bir kamu kurumu olduğundan ve tahkim yargılaması sonucu verilen karar da kamu zararına sebebiyet vererek toplumsal vicdanda rahatsızlık oluşturacağından iptali gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 439. maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.HMK’nın 439. maddesinde yer alan iptal sebepleriyle sınırlı yapılan incelemede; tahkim yargılamasının yasada öngörülen usul kurallarına uygun olarak yürütüldüğü, ispat yükümlülüğüne ilişkin maddi ve usul hukuku kurallarına göre değerlendirme yapılarak karar verilmiş olduğu, uygulanacak hukuk kurallarının tespiti ve yorumunun hakeme ait olduğu, iptal davasında hakem kararının yerinde olup olmadığı veya hukukun doğru uygulanıp uygulanmadığı hususlarının değerlendirilemeyeceği, eşitlik ilkesine aykırı hareket edildiği yönünde somut delil ileri sürülmediği, yetki aşımı olmadığı da dikkate alındığında temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR
Açıklanan nedenlerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca hükmün ONANMASINA,

Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.