YARGITAY 6. HUKUK DAIRESI

6. Hukuk Dairesi         2024/1160 E.  ,  2024/1881 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2505 E., 2023/2021 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2023/283 E., 2023/553 K.

Taraflar arasındaki konkordatonun tasdiki davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince talebin reddine karar verilmiştir.

Kararın talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı talep eden vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. TALEP
Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkili ticari işletmesinin mali kriz içerisinde bulunduğunu, sunulan konkordato projesinin uygulanması halinde bu durumdan kurtulabileceğini ileri sürerek, konkordatonun tasdikini talep etmiştir.

II. CEVAP
Bir kısım müdahiller talebin reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile komiser heyetince kendisine verilen talimatlara uymadığı, heyetçe talep edilen mali verilerin ulaştırılmadığı gibi heyetin telefon ve mesajlarına cevap verilmediği, işletmenin mali müşavirine de ulaşılamadığı, bu nedenle geçici mühlet kararından sonra komiser heyetince sunulan raporun dava dilekçesi ekindeki ön projede belirtilen kaydı değer bilançosuna göre hazırlandığı ve bu bilançoya göre borca batık olmadığı, rayiç değer bilançolarına göre borca batık olduğu gerekçesi ile talep edenin iflasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının tamamen keyfiyetle hareket eden komiser raporuna göre verildiğini, eksik inceleme ile karar verilmesinin hatalı olduğunu, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talebin kabulüne karar verilmesi gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde talep eden vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Talep eden vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesi içeriğini tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
2004 İcra ve İflas Kanunu'nun 286 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme
1. 6102 sayılı TTK'nın tacir olmanın hükümlerini düzenleyen 18. maddesinin 1. fıkrasında tacirin her türlü borcu için iflasa tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.

Gerçek kişi tacir ise aynı Kanun'un 12. maddesinde; "(1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir.

(2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.

(3) Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur" şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 15. maddesinde de esnaf tanımlanmıştır.

Bir gerçek kişinin ticaret siciline kaydını yaptırıp ilan ettirmesi tacir olduğuna dair karine oluşturmakta ise de, ticaret sicili kayıtları bir kişinin tacir olup olmadığının belirlenmesi tek başına yeterli değildir.

Somut olayda talep edenin konkordato tasdik şartlarını taşımadığı gerekçesi ile konkordato tasdik talebinin reddi ile talep edenin iflasına karar verilmiş ise de, talep edenin Antalya Esnaf ve Sanatlarlar Sicil Müdürlüğü siciline kayıtlı olduğu anlaşılmış olup, dosya kapsamından iflasa tabi olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Bu durumda konkordato talep edenin TTK'nın 12. maddesine göre tacir olup olmadığının belirlenmesi için ticaret sicilinden gerekli araştırma yapılarak talep edenin kendi adına işlettiği ticari işletmesi olup olmadığı araştırılarak ve Vergi Usül Kanunu'nun m. 177 vd. maddelere göre alış-satış tutarının esnaf işletmesini aşacak miktarda olup olmadığı tespit edilerek tacir sayılan kişilerden olup olmadığı belirlenmeli ve sonucuna göre işlem yapılması gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.

2. Bozma nedenine göre talep eden vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. KARAR

1. Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA

2- İlk Derece Mahkemesi kararının re'sen BOZULMASINA

3- Bozma nedenine göre talep eden vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına.

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.