YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2023/3482 E.  ,  2023/3363 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/5 E., 2020/277 K.
DAVA TARİHİ : 19.08.2015
HÜKÜM/KARAR : Asıl ve Birleşen Davanın Kısmen Kabulüne

Taraflar arasında görülen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı asıl ve birleşen davacı vekili, birleşen davalı vekili ve katılma yoluyla asıl davada davalı ... İnşaat Medikal Sağlık Hilzmetleri İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti.. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ASIL VE BİRLEŞEN DAVA
1.Asıl davacı iş sahibi vekili asıl dava dilekçesinde; Batı İş Mahkemesinin 2014/357 esas dosyasında dava dışı Ali Yavuz'un müvekkili ve davalılar aleyhine iş akdinin haksız nedenle feshedildiği iddiasıyla kıdem tazminatı, yıllık izin, fazla mesai ve UBGT alacağı toplamı 20.705,85 TL'nın tahsili talebiyle dava açtığını, davanın kabulüne karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, dava konusu alacağın müvekkili tarafından icra marifetiyle ödendiğini, imzalanan hizmet sözleşmeleri ve şartnameler çerçevesinde tazminattan davalı alt işverenlerin sorumlu olduğunu ileri sürerek 20.705,85 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Bileşen davacı iş sahibi vekili birleşen dava dilekçesinde; asıl davadaki gerekçelerle birleşen davalı alt işverenin dava dışı işçiye icraen ödenen 3.402,78 TL'dan sorumlu olduğunu ileri sürerek, ödenen bedelin faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. ASIL VE BİRLEŞEN CEVAP
1.Asıl davalı ... İnşaat Peyzaj Gıda Taahhüt Ticaret ltd. Şti. vekili özetle; yetki itirazında bulunduğunu, ödemeye dayanak mahkeme ilamının kesinleşmediğini, bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkilinin işçinin son işvereni olmadığını, müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, işçinin müvekkiline ait işyerinden ayrılmasının ardından kendisine 305,30 TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, müvekkilinin davaya konu ödemelerden sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Asıl davalılar 5M Sosyal Hizmetler İnş. Gıda Elkt. Teks. Oto San. Ve Tic. Ltd Şirketi, Medyatek Prodüksiyon...Ltd.Şti, Mavi Ege...Ltd.Şti, Nif-Tem Temizlik Ve Malz. Gıda Turizm İnş. Ve Özel Sağlık Hiz. San. Tic. Ltd Şirket vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; İş Kanunu gereğince kıdem tazminatının ödenmesine yönelik sorumluluğun kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğunu işçilerin kıdem tazminatının ihaleyi yapan kurum ve kuruluş tarafından karşılanması gerektiğini, sorumluluk yükletilmesi halinde yalnızca müvekkili Şirketin alt işveren olarak bulunduğu sürelerle ilgili sorumluluğunun söz konusu olacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Asıl davalı Kültür Temizlik...Ltd.Şti. vekili özetle; iş mahkemesi davasında müvekkilinin taraf olmadığını, iş ve işçiler açısından asıl işveren olan davacının tüm tazminatlardan sorumlu olduğunu, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkilinin ancak işçiyi çalıştırdığı dönem bakımından sorumlu olabileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

4.Asıl davalı ... İnşaat...Ltd.Şti. vekili özetle; gerekçeli kararda hizmet alım sözleşmesindeki ihale bedelinin tespitinde esas alınan işçiye ödenecek maaş, yol ve yemek parasıyla SSK primine ait kalemlere ilişkin hüküm bulunmadığını, alt işverenlerin hizmet sözleşmesinde ödemeyi taahhüt ettiği mali sorumlulukları yerine getirdiğini, hizmetten fiilen yararlanan işçiyi sözleşme gereğince haftada 45 saat üzerinden istihdam edeceğini taahhüt eden davacının işçiye fazla mesai yaptırdığını ancak ödeme yapmadığını, üst işverenin sebepsiz zenginleşme sağladığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin sorumluluğunun 08.03.2010- 31.12.2012 döneminde tahakkuk etmiş ve ödenmemiş işçi alacaklarıyla sınırlı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

5.Asıl davada diğer davalılar ve birleşen davalı cevap dilekçesi sunmamışlardır.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 17/12/2015 tarihli ve 2015/241 Esas, 2015/301 Karar sayılı kararı ile yetki itirazında bulunan davalı şirketin Yenimahalle’de bulunduğu, diğer davalıların da yerleşim yerlerinin mahkemenin yetki alanı dışında kaldığı gerekçesiyle yetki ilk itirazının kabulüne mahkeme yetkisiz olduğundan HMK 115/2 madde gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 19/10/2016 tarihli ve 2016/11510 Esas, 2016/18810 Karar sayılı kararıyla taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 37.1 maddesinde bu sözleşmenin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklarda Sincan/Ankara mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olacağının düzenlendiği, taraflar arasında geçerli bir yetki sözleşmesinin bulunması ve HMK'nın 17. maddesi gereğince yetki sözleşmesinin kesin nitelik taşıdığının anlaşılmasına göre, mahkemece işin esasına girilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerektiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Batı 1. İş Mahkemesinin 2018/139 esas davasında davacı Ali Yavuz, davalının ... olduğu, yargılama sonucunda mahkemece 5.152,22 TL kıdem tazminatı, 2.475,66 TL yıllık izin ücreti alacağı, 455,02 TL ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı, 5.198,58 TL fazla mesai ücreti alacağının tahsiline karar verildiği ve kararın kesinleştiği, mahkeme ilamının Ankara 32.İcra Müdürlüğünün 2015/15998 dosyasında takibe konulduğu, borçlu Etimesgut Belediyesi'nin 13.08.2015 tarihinde 2.124,88 TL, 17.08.2015 tarihinde 18.580,97 TL olmak üzere toplam 20.705,85 TL ödeme yaptığı, davacının yaptığı hizmet alım ihaleleri sonucu davalılar ile akdedilen sözleşmeler gereğince dava dışı işçinin Belediyeye ait işyerlerinde; davalılara bağlı olarak farklı sürelerle çalıştığı, davacı ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğundan İş Kanunu'ndan doğan yükümlülükler nedeniyle işçiye karşı müteselsilen sorumlu olduğu ancak akdedilen sözleşmeler gereğince davalıların çalıştırılan işçilerin ücret, tazminat vb. tüm hak ve alacaklarından sorumlu olup, İdarenin uğrayacağı her türlü zararı tazmin etmeyi taahhüt ettiği, davacının müteselsilen sorumlu olduğu işçi alacağını ödedikten sonra sözleşme hükümlerine göre davalılardan talepte bulunmakta haklı olduğu, bilirkişi kurulu tarafından davalıların sorumlu oldukları meblağların belirlendiği ve hükme esas alındığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile; 1.864,47 TL’nin ödeme tarihi olan 17/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Kültür Temizlik Bakım Hiz…Ltd. Şti.’den, 5.242,64 TL’nin ödeme tarihi olan 17/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... İnş. Med. Sağ.…Ltd. Şti.’den, 466,48 TL’nin ödeme tarihi olan 17/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... İnş…Ltd. Şti.-Medyatek Pro Müh…Ltd. Şti.’den, 933,01 TL’nin ödeme tarihi olan 17/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Maviege Tem. Hiz. İnş.…Ltd. Şti.’den, 4.174,10 TL’nin ödeme tarihi olan 17/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Nif-Tem Tem. Mal.…Ltd. Şti.-5M Kurumsal Hiz. İnş. Gıda… Ltd. Şti.’den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile; 1.864,47 TL’nin ödeme tarihi olan 17/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Ahikent Taah. Tic. Tek. Yat. Ltd. Şti.’den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davacı vekili, birleşen davalı vekili ve katılma yoluyla asıl davada davalı ... İnşaat Medikal Sağlık Hilzmetleri İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Asıl ve birleşen davacı iş sahibi vekili temyiz dilekçesinde; ödenen işçilik alacaklarının ve ferileri tamamından sözleşme ve şartname hükümleri gereği davalı alt işverenlerin rücuen sorumlu bulunduğunu, alt işverenlerin sorumluluğunun ödeme yapılan son ücret üzerinden ve sorumlu olunan dönemlere göre orantılanması gerektiğini, ek rapor hatalı olup itiraz edildiğini, tahsil kararı verilmeyen bakiye tutarın müvekkili üzerinde kaldığını belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.
2. Asıl davalı ... İnşaat Medikal Sağlık Hilzmetleri İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde; idarece ihale bedelinin tespitinde yer almayan kalemlerden dolayı sorumluluğunun bulunmadığını, hizmetten fiilen yararlanmış olması nedeniyle sorumluluğunda üst işverene ait olması gerektiğini, mali sorumluluklardan dolayı alt işverenlere üst işverence herhangi bir ödeme yapılmadığını, davaya taraf tüm alt işverenler yönünden fer’i sorumlulukların ayrı ayrı belirtilmemiş olmasının hukuka uygun olmadığını, rücuya konu alacak ve tazminatlardan müvekkilinin de hizmet süresiyle orantılı şekilde sorumlu tutulmasının hukuka uygun olmadığını, bilirkişi hesabının hatalı olduğunu, kabul etmemek kaydıyla yarı yarıya sorumlu olunacağını ileri sürerek kararının bozulmasını talep etmiştir.

3. Birleşen davalı Ahikent...Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle: usule ve esasa dair itirazlar ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre asıl ve birleşen davada taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet sözleşmelerinden kaynaklanan rücuen tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 nci maddesi, 438 nci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 ncu maddesinin ikinci fıkrası, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi.

3. Değerlendirme
1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanunun 428 nci maddesi ile 439 ncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Birleşen dava bakımından taraf vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; Miktar ve değeri temyiz kesinlik sınırını aşmayan taşınır mal ve alacak davalarına ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde 6100 sayılı Kanunun geçici 3 ncü maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 427 ve 432 nci maddeleri uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre birleşen davada birleşen davacı yanca talep edilen 3.402,78 TL; mahkemece birleşen davacı yararına hüküm altına alınan 1.864,47 TL ve reddedilen tutar 1.538,31 TL olup, birleşen davanın taraflarınca ayrı ayrı temyize konu edilen miktarlar, Mahkemenin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 3.920,00 TL’nin altında kalmakla birleşen davada taraf vekillerinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

3. Asıl dava bakımından davacı vekili ile davalı ... İnş...Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre ve özellikle dava dışı işçinin davacı nezdinde hizmetinin bulunduğu ancak davada ilgili alt işverenler hasım gösterilerek talepte bulunulmayan hizmet dönemi için dava dışı alt işverenlere başvurabileceğinin tabii bulunmasına, işbu davada hasım gösterilen davalı alt işverenlerin işçilik alacaklarından sorumlu oldukları oranda hükmedildiğinin anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup asıl davada davacı vekili ile davalı ... İnş...Ltd. Şti. temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Birleşen davada taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinin miktardan ayrı ayrı REDDİNE,

Birleşen davada peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Asıl davacı ve asıl davalı ... İnşaat Medikal Sağlık Hilzmetleri İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının ayrı ayrı reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

18/10/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.