YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2023/3396 E.  ,  2024/367 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararının davalılar vekilince istinaf edilmesi üzerine hükmün kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkeme kararının davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizce kararın bozulmasına karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak sözleşmenin geriye etkili feshine ve tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı varisleri vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre sözleşme konusu olan 3273 ada 11 ve 13 no.lu parsellerin davalıya devredildiğini, 13 no.lu parsel karşılığında müvekkilinin davalı yükleniciden bağımsız bölüm aldığı için bu parselin dava konusu edilmediğini, davalının aradan geçen sürede inşaata hiç başlamadığını ve kira alacağının ayrı bir dava konusu yapıldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin feshi ile 3273 ada 11 no.lu parselin tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; sözleşmeye konu 11 ve 13 no.lu parsellerin İmar Kanunu 18. madde uygulaması ile tevhit edildiğini ve yeni oluşan parseldeki diğer hissedarlar ile görüşmelerin devam ettiğini, hissedarların birbirleri ile aralarındaki davalar nedeni ile inşaata başlanamadığını ve davalı müvekkillinin gecikmede bir kusurunun bulunmadığını, davacının sadece 11 no.lu parsel yönünden fesih talep edip 13 no.lu parsel bakımından sözleşmeyi ayakta tutmasının mümkün olmadığını, sözleşmenin bir bütün olarak fesih edilip davacının 13 no.lu parsel karşılığı aldığı bağımsız bölümü iade yükümlülüğü altında olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı yüklenici tarafça sözleşmede belirlenen süre içerisinde edimlerin ve yükümlülüklerin yerine getirilmediği ve dolayısıyla davalı yüklenici şirket adına yapılan tescil işleminin haksız olduğu gerekçesi ile taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine, imar uygulaması sonucu oluşan yeni 32750 ada 4 parselde davalı adına kayıtlı 114648/746587 hissenin tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesine konu 3273 ada 11 parselin İmar Kanunun 18. maddesi uygulaması sonucunda 32750 ada 4 parsel 114648/746587 hissesi olarak tescil edildiği ve artık inşaat yapılacak taşınmazın hisseli taşınmaz olduğu ve taşınmazda başka paydaşlarında bulunduğu, davalının beyanından paydaşların tamamıyla kat karşılığı inşaat sözleşmesinin yapılmadığı, bu durumda, taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinin TMK'nın 692. maddesi uyarınca geçersiz olduğu, ilk derece mahkemesince, taraflar arasındaki sözleşmenin geçersiz olduğu gözden kaçırılarak sözleşmenin feshi şeklinde karar verilmesinin doğru olmadığı, davacının tek bir parsel yönünden fesih talebinde bulunmasında ve ilk derece mahkemesinin de talep doğrultusunda sadece 32750 ada 4 parsel 114648/746587 hissesi (3273 ada 11 parsel) yönünden tescil kararı vermesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının bu yönlerden düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, davanın kabulüne, taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geçersizliğinin tespitine,, imar uygulaması sonucu oluşan yeni 32750 ada 4 parselde davalı adına kayıtlı 114648/746587 hissenin tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 06/02/2023 tarih ve 2022/760 Esas, 2023/429 Karar sayılı ilamıyla; davalıların sair temyiz itirazlarının reddi ile kural olarak kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin bütün olarak değerlendirilmesi gerekmekte olduğu, taraflar arasındaki sözleşmeye göre inşaat yapılacak olan taşınmazın 11 ve 13 no.lu parseller olduğu, her ne kadar davacı 13 parsel karşılığı davalıdan bağımsız bölüm aldığını ve 13 no.lu parseli dava konusu etmediğini beyan etmiş ise de, devrin kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında yapıldığı, fesih talebinin parseller bakımından bölünemeyeceği, bu nedenle sözleşmenin tamamına yönelik fesih koşullarının mevcut olup olmadığı incelenerek sonucuna göre kararı verilmesi gerekirken, sadece 11 no.lu parsel bakımından ve sözleşme tarihinde geçerli olarak kurulmuş sözleşmenin varlığına rağmen sözleşmenin geçersizliğinin tespitine ve tapu iptali ve tescil istemi bakımından davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu belirtilerek, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı yüklenicinin temerrüte düştüğü, sözleşmede kararlaştırılan sürede inşaatı yapıp davacıya teslim etmediği, davacının sözleşmenin feshini ve sözleşme kapsamında devredilen ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 3273 ada 11 ve 13 parsel sayılı taşınmazlarını istemekte haklı olduğu anlaşılmakla taraflar arasında sözleşmenin geriye etkili feshine ve sözleşme kapsamında davalıların murisi ...'ya devredilen ve İmar Kanunun 18. maddesi uygulaması sonucu taşınmazların tahsis edildiği ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 32750 ada 4 parselde 140348/746587 payın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı varisleri vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili; Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin konusunun 3273 adada bulunan 11 ve 13 no.lu parseller olduğunu, davacının dava dilekçesinde 13 no.lu parsel bakımından müvekkili yükleniciden bağımsız bölüm alması nedeni ile sadece 11 no.lu parsel bakımından fesih talebinde bulunduğunu beyan ettiğini, sözleşmenin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini ve davacının 11 no.lu parsel yönünden fesih isterken 13 no.lu parsel yönünden sözleşmeyi ayakta tutma olanağı bulunmadığını, bu bakımdan 13 parsel bakımından usulüne göre açılmış bir davanın bulunmadığını, inşaat için gerekli ... ruhsatı alınmadığından teslim tarihi için gerekli sürenin de başlamadığını, müvekkiline devredilen taşınmazların İmar Kanunu 18. madde uygulaması nedeni ile tevhit edildiğini ve yeni oluşan parseldeki diğer hissedarlar ile sözleşme görüşmelerinin devam ettiğini, oluşan yeni parseldeki hissedarların birbiri ile olan davalarının da gecikmeye sebebiyet verdiğini, inşaata başlanamamasının nedeninin davacı olduğunu, gecikmede müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi ile tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı TBK 470-486. maddeleri

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden miras payları oranında alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29/01/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.