YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2023/2569 E.  ,  2023/2799 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2010/132 E., 2019/344 K.
HÜKÜM/KARAR : Asıl ve Birleşen Davanın Reddi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen asıl davada tapu iptal tescil, birleşen davada ise sözleşmenin feshi, tapu iptal tescil ve yoksun kalınan kira bedeli alacağı davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay(Kapatılan) 15.Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.ASIL DAVA
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli İli, ... İlçesi, .... Köyü, ... Mevkiinde kain tapunun kat mülkiyeti sicilinin sayfa:1425 den başlayıp devam eden Pafta:1/1 Parsel:2360 sayılı taşınmaz üzerinde inşa edilen Gölcük Tapu Sicil Müdürlüğünün 20/11/2003 T. 3783 Yevmiye nosu ile tesis edilen bağımsız bölümlerden A Blok 2. kat 5 no.lu, A Blok 2. kat 6 no.lu, A Blok 3. kat 7 no.lu, A Blok 3. kat 8. no.lu, A Blok 4. kat 9. no.lu, A Blok 4. kat 10 no.lu, B Blok 3. kat 6 no.lu, B Blok 3. kat 7 no.lu, C Blok 3. kat 8 no.lu, C Blok 3. kat 9 no.lu, D Blok 4. kat 10 no.lu, D Blok 4. kat 11 no.lu bağımsız bölümlerdeki davalı ... adına olan tapu kayıtlarınnı iptaline, iptal edilen tapu kayıtlarının üzerindeki var olan yada yargılama sırasında konulabilecek takyidatların kaldırılarak ... adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... cevap dilekçesindeki beyanlarında özetle; Gölcük Sulh Hukuk Mahkemesinin 1999/1032 Esas, 1500 Karar ve 1999/1308 Esas, 1499 Karar sayılı kararlarında görüleceği üzere ...'in tüm mirasçıları olarak süresi içerisinde reddi miras talebinde bulunduklarını, ...'in sağlığında aynı talepte bulunması nedeniyle mirasçılarının davada hasım olamıyacağı ve şahıslarına açılan bu davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini, kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre yapılan inşaatlarda, yer sahibine daire verilmesinin esas olduğunu, yerin sahibi kimse ona sözleşmeye uygun onarım karşılığı ... tarafından kooperatife bırakılan 4 daire hariç yer sahibine teslim edileceğini, teslim edilecek 8 daireyi hak sahibi kimse ona teslim etmeye hazır olduklarını, bu sebeplerle öncelikle mirasçı olarak açılan davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesindeki beyanlarında özetle; olayda zaman aşımının mevcut olduğunu, kat karşılığı inşaat sözleşmeleri gayrimenkul satış vaadi hükmünü de içeren karma bir sözleşme olduğundan satış vaad sözleşmelerinin 10 yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğunu, davacının ... ile yapmış olduğu sözleşmenin ancak şahsi hak doğuran ve sözleşmenin tarafları yönünden geçerliliği olan bir sözleşme olduğunu, davacının ... ile yapmış bulunduğu sözleşmeye dyaanarak kendisinden hak talep etmesi veya koperatiften hak talep etmesinin hukuken mümkün olmadığını, kendisinin taşınmazı ... isimli şahıstan tapu kaydına dayanarak satın aldığını ve aynı gün daha iyi bedel veren ... Konut Yapı Kooperatifine arsayı sattığını, dava dilekçesinde izah edilen işlemlerin tümünün tarafları arasında yapılmış resmi işlemler olduğunu, bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 10/06/2008 tarihli ve 2006/251 Esas, 2008/238 Karar sayılı kararında, davacı ile ... arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı ve sözleşme doğrultusunda davacıya ait dava konusu arsaların tapuda ...'e devredildiği, ancak daha sonra ... tarafından sözleşmeye uygun olarak inşaat yapılmayıp söz konusu arsaların ... Konut Yapı Kooperatifine devredildiği ve Kooperatif tarafından söz konusu arsalar üzerine binalar yapıldığı, ...'in de 17/08/1999 tarihinde öldüğünün anlaşıldığı, hal böyle olunca öncelikle yasal olarak söz konusu sözleşmenin kooperatifi bağlamayacağı, yine kat karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olan ...'in de ölümünden önce söz konusu arsaları kooperatife devrettiği ve bu haliylede davacıya karşı edimini yerine getirmesinin mümkün olmadığı, bu durumda davalı Kooperatif dışındaki şahıslarında ölü ...'in yapmış olduğu bu tasarruftan sorumlu tutulamayacakları gerekçesiyle davacının davalılar aleyhine açmış olduğu davasının reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin 10/06/2008 tarihli ve 2006/251 Esas, 2008/238 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi 01.02.2010 tarih ve 2009/307 Esas, 2010/444 Karar sayılı ilamında;
"1....’un temyiz isteminin HUMK’nın 433. maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.
2.Davacı arsa sahibi ile bir kısım davalıların murisi olan ... arasında 02.06.1995 tarihli Düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi yapılmış, yüklenici ... bu sözleşmeyle davacıya ait 1446 ve 1447 parseller üzerine bina inşa ederek yapılacak inşaattan 12 adet daireyi davacıya teslim etmeyi üstlenmiştir. Sözleşmeye konu olan taşınmazların tapusu aynı gün yüklenici ...’e tapuda devredilmiş parseller 06.07.1995 tarihinde tevhid edilerek 2359 parsel oluşmuş daha sonra ifraz ile 2360 ve 2361 parseller oluşarak bloklar 2360 parsel üzerinde inşa edilmiştir. Yüklenici ... 17.09.1995 tarihinde davalı kooperatifin kuruluşunda yer almış, 25.06.1997 tarihinde 2433 yevmiye numarası ile inşaat yapılan 2360 parsel nolu taşınmazı arsa sahibinin kardeşi olan davalı ...’a devretmiş, ...’da aynı gün 2434 yevmiye numaralı işlemle taşınmazı davalı kooperatife devretmiştir. 20.11.2003 tarihinde kurulan kat irtifakı ile davacının tescilini talep ettiği 12 adet bağımsız bölümün davalı kooperatif adına kayıtlı olduğu dosya içerisinde bulunan tapu kayıtlarından anlaşılmaktadır. Tapunun davalı kooperatife devri davacı arsa sahibi ile yüklenici ... arasında imzalanan 02.06.1995 tarihli Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesine dayandığından bu sözleşme hükümleri ve sözleşmede kararlaştırılan paylaşım şekli nazara alınarak, davacının tescil talebinin değerlendirilmesi gerekirken, anılan gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış," gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmişir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, 20.11.2003 tarihinde kurulan kat irtifakı ile davacının tescilini talep ettiği 12 adet bağımsız bölümün davalı kooperatif ve şahıslar adına kayıtlı olmadığı, taşınmazın önceki maliki kooperatif tarafından ferdileşme yoluna gidilerek tapu kayıtlarının 3. Kişilere devrolduğu tapu iptal ve tescil davasının yalnızca kayıt maliklerine karşı açılabileceği göz önüne alınarak malik olmayan davalılar yönünden açılan tapu iptal ve tescil talepli asıl davanın reddine, Birleşen davanın davaya konu taşınmazın kayıt maliklerine açılmış olmakla birlikte bu davalıların kooperatifin taşınmaz satın alan 3. Kişiler olmaları göz önüne alındığında düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin tarafı olmadıkları sözleşme yüklenicisinin ... olduğu, Aziz Uzunerin 18.08.1999 tarihinde vefat ettiği bu durumda sözleşmenin ileriye yetkili olarak feshi talepli davanın ... mirasçılarına yöneltilmesi gerektiği, taşınmazları kooperatiften ferdileşme sonucu noter kurası ile almaya hak kazanan birleşen dosya davalılarının kötüniyetli olmaları durumunda bu kazanımlarının korunmasının mümkün olmadığı ancak dosya kapsamından bu davalıların kötüniyetli hareket ettiklerine dair davacı tarafından herhangi bir delil ileri sürülmediği haliyle davacı tarafça muvazaa iddiası ispat edilemediği, birleşen dosya davalılarının bu halde iyiniyetli olduklarının ve kooperatifin bu taşınmazı ...'den muvazaalı olarak devralındığını bilebilecek durumda olmadıklarının kabulü gerektiği bu nedenlerle tapu iptal ve tescilin talebinin reddi gerektiği, yine birleşen dosya davacısının düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi'ni geriye etkili olarak fesih edilmesi talebinin inşaatın %100 oranında tamamlanmış ve kullanılabilir vaziyete getirilmiş olduğu göz önüne alındığında Yargıtayın yerleşik içtihatlatı gereği %90 üzerinde seviyede tamamlanan inşaatların geriye etkili fesih etmenin mümkün olmaması kaldı ki davalıların bu sözleşmenin de tarafı olmamaları ve yine davacının ceza koşul bedelini arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı konumundaki ... ve mirasçılarından talep edebileceği sözleşmenin tarafı olmayan 3.kişi konumundaki tapu maliklerinden talep etmesinin mümkün olmadığı göz önüne alındığında bu talebinde yerinde olmadığına karar verilerek birleşen davanın da reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı muris arsa sahibinin yüklenici ile imzalamış olduğu kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre kendisine 12 adet bağımsız bölümün verileceğinin ancak inşaat tamamlanmamasına rağmen bağımsız bölümlerin verilmemiş olduğunu, bozma ilamında kat karşılığı inşaat sözleşmesindeki paylaşım şekli nazara alınarak bağımsız bölümlerin verilmesi gerektiğinin belirtildiği, mahkemece bozmaya uyulmasına rağmen bozma gereğinin yerine getirilmeyerek davaların reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, bağımsız bölümlerin teslim edilmediği de dikkate alındığında mahrum kalınan kira alacağı talebinin de kabul edilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptal tescil, sözleşmenin feshi ve mahrum kalınan kar alacağı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 nci maddesi ile 439 ncu maddesinin ikinci fıkrası,
818 sayılı Borçlar Kanununun 355-371 nci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Asıl ve birleşen davanın davacısının yargılama devam ederken vefat ettiği, mirasçılarının davaya devam ederek dosyaya vekaletname sunmalarına rağmen mahkeme kararının başlığında davacı muris ...'in isminin yazıldığı, vekaletname ile davaya devam eden mirasçıların isminin yazılmaması, ayrıca asıl dava davalılarından sözleşmenin ilk yüklenicisi ...'in mirasçılarının bir kısmının reddi miras yapmalarına rağmen isimlerinin yazılması doğru olmamıştır.

2.Davacı arsa sahibi ile bir kısım davalıların murisi olan ... arasında 02.06.1995 tarihli Düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi yapılmış, yüklenici ... bu sözleşmeyle davacıya ait 1446 ve 1447 parseller üzerine bina inşa ederek yapılacak inşaattan 12 adet daireyi davacıya teslim etmeyi üstlenmiştir. Sözleşmeye konu olan taşınmazların tapusu aynı gün yüklenici ...’e tapuda devredilmiş, parseller 06.07.1995 tarihinde tevhid edilerek 2359 parsel oluşmuş daha sonra ifraz ile 2360 ve 2361 parseller dönüşerek bloklar 2360 parsel üzerinde inşa edilmiştir. Yüklenici ... 17.09.1995 tarihinde davalı kooperatifin kuruluşunda yer almış, 25.06.1997 tarihinde 2433 yevmiye numarası ile inşaat yapılan 2360 parsel no.lu taşınmazı arsa sahibinin kardeşi olan davalı ...’a devretmiş, ... da aynı gün 2434 yevmiye numaralı işlemle taşınmazı davalı kooperatife devretmiştir. Asıl davanın açıldığı tarihte bağımsız bölümlerin maliki her ne kadar kooperatif ise de, yargılama devam ederken kooperatifte ferdileşmeye gidildiği, bağımsız bölümlerin birleşen dava davalıları kooperatif üyelerine dağıtıldığı ve onların malik olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece her ne kadar bozma ilamına uyulmuş ise de; bozma gereğinin yerine getirilmediği anlaşılmıştır. Taşınmaz kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği davalı kooperatife devredilmiş olup halen kooperatifin mülkiyetinde bulunmaktadır. Kooperatifte ferdileşmeye gidilmesi ile de bağımsız bölümlerin maliklerinin kooperatif üyeleri olması karşısında bu kişilerin TMK 1023 ncü maddesi kapsamında iyiniyetli 3.kişi sayılamayacakları açıktır. Bu maddeye göre üyelerin iyiniyetli olarak bağımsız bölümlerin mülkiyetlerini kazandıkları söylenemeyeceğinden kooperatif üyelerine karşı açılan tapu iptali ve tescil davasının reddedilmesi doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılacak iş; arsa sahibi ile ... arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesindeki paylaşım maddesi çerçevesinde davacının tapu iptal ve tescil talebinin değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Yukarıda paragraflarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin yatırılan harcın yatırana iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,18/09/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.