YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2023/2052 E.  ,  2023/2072 K.
"İçtihat Metni"...
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1536 E., 2023/554 K.
...
HÜKÜM/KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2009/408 E., 2020/732 K.

Taraflar arasındaki iflas davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile davalının iflasına karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; dava dilekçesinde; müvekkili idarenin atık su arıtma tesisi yapılması amacıyla davalıyla sözleşme imzaladığını, ihale konusu işin yükleniciden kaynaklanan sebeplerle zamanında tamamlanmadığını, kontrol mühendisleri tarafından yapılan inceleme sonucu tespit edilen eksiklikler nedeniyle yüklenici firmanın sözleşmesinin feshedildiğini, kontrol mühendisleri tarafından inşaat sahalarında yapılan kontrollerde yüklenicinin 51 gün boyunca herhangi bir çalışma yapmadığının ve iş başında bulunmadığının tespit edildiğini, müvekkili tarafından davalıya ihale sözleşmesi gereğince işin başında durmaması nedeniyle para cezası uygulandığını;cezanın tahsili amacıyla davalı aleyhine iflas yolu ile adi takip yapıldığını, davalının gönderilen ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, itirazın haksız olduğunu belirterek gönderilen ödeme emrine davalı tarafından yapılan haksız itirazın gereğince kaldırılmasına ve davalının iflasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının yasadan doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve ihale konusunu oluşturan yapım işine ait uygulama projelerinin ve bu projelere ait mahal listelerinin sözleşme ile taraflarına teslim edilmediğini,davacının sözleşmeyi haksız ve mesnetsiz bir sebeple feshettiğini, haksız fesih nedeniyle ortaya çıkan bu keyfi uygulamanın sonucunda firma olarak hem ihalelerde cezalı duruma düştüklerini hem de söz konusu işten kaynaklanan maddi ve manevi kayıplara uğradıklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından davalı şirket aleyhine eser sözleşmesine istinaden cezai şart alacağından dolayı iflas yoluyla adi takip yapıldığı, çıkarılan ödeme emrine davalının itiraz ettiği ve takibin durduğu, davacının İcra ve İflas Kanununun156. maddesi uyarınca itirazın iptali ve dava konusu borcun depo edilmesi, aksi taktirde davalının iflasına karar verilmesi talebiyle derdest davayı açtığı, bilirkişiye yaptırılan hesaplama sonucu tespit edilen borç ve fer'ilerinin ödenmesi için davalı tarafa meşruhatlı davetiye ile tebligat yapılmasına rağmen davalının 7 günlük yasal sürede depo emrinin gereğini yerine getirmediği ve borcu ödemediği gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının iflasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacı idarenin uyguladığı teknik personel bulundurmama cezasına ilişkin tutanakların idarece fesih kararı alındıktan sonra toplu olarak her gün için ayrı ayrı tanzim edildiğini, mevcut tutanakların müvekkiline tebliğ edildiğini gösterir bir kayıt ve belgenin olmadığını, davacı idarenin tamamen kendi keyfine göre düzenlemiş olduğu tutanaklara istinaden ceza-i işlem uyguladığını ifade etmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu; ileri sürerek verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükmün usul ve yasaya uygun olduğundan bahisle davalı vekilinin istinaf başvurusunun ise esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, takipli iflas istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 156 nci maddesi

3. Değerlendirme
1. Sözleşmenin “Teknik Personel Bulundurulması” başlıklı 24. maddesinin 24.1. beninde bulundurulması gereken teknik personeller belirtilmiş, 24.2. bendinde ise bulundurulmayan teknik personeller nedeniyle uygulanacak günlük ceza miktarları gösterilmiştir. Sözleşmenin “Taahhüdün Yerine Getirilmemesi” başlıklı 26. maddesinde yüklenicinin taahhüdünü ihale dökümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işin süresinde bitirilmemesi halinde gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az yirmi gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde” idarenin sözleşmeyi feshedeceği hükmü bulunmaktadır. Sözleşmenin 27. maddesinde ise sözleşmenin feshine ilişkin şartlar düzenlenmiş ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin uygulanacağı kararlaştırılmıştır. Şartnamenin 48. Maddesi (a) bendinde de Sözleşmenin 26. Maddesine uygun biçimde “gecikme cezası uygulanmak üzere idarenin en az yirmi gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde” idarenin sözleşmeyi feshedeceği hükmü bulunmaktadır.

Bu maddeler kapsamındaki ceza 818 sayılı BK'nın 158/2.. maddesinde düzenlenen ifaya ekli ceza niteliğinde olup kural olarak fesih halinde istenemez ise de, sözleşmede aksine düzenleme bulunduğundan, fesih edilemeyecek süre olarak kabul edilen 20 gün için ifaya ekli ceza istenebilecektir.

2. Davacı idare tarafından dava dilekçesinde davalıya ait olan ve inşaat sahasında kalan toplam inşaat demirlerinin rayiç değeri üzerinden satın alındığı ve satın alınan demir bedelinin davalıya uygulanan cezadan mahsup edildiği belirtilmiştir. Satın alınan demirlerin bedeli sözleşme uyarınca yükümlülük ihlali nedeniyle kesilecek ceza tutarını karşılar niteliktedir. Zira idare de bu malların bedeline ilişkin takas talebinde bulunduğuna göre, alacağını almış durumdadır. Bu gerekçeyle mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü ile davalının iflasına karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.